Iranda bir jyl ishinde ólim jazasynyń sany eki esege artty — BBC News

ASTANA. KAZINFORM — BBC-ge Norvegııada jumys isteıtin quqyq qorǵaý uıymy habarlaǵandaı, bıyl Iranda oryndalǵan ólim jazalarynyń sany aldyńǵy jylmen salystyrǵanda eki esege kóbeıgen. Bul týraly VVS News habarlady.

Iran Human Rights quqyq qorǵaý uıymynyń málimetinshe, olar jeltoqsan aıynyń basyna deıin keminde 1500 adamnyń ólim jazasyna kesilgenin anyqtaǵan. Osy merzimnen keıin taǵy da kóptegen ólim jazasy júzege asyrylǵan bolýy múmkin.

Byltyr Iran Human Rights uıymy 975 ólim jazasyn tirkegen. Alaıda naqty sany belgisiz, sebebi Iran bıligi mundaı statıstıkany resmı túrde jarııalamaıdy.

Quqyq qorǵaýshylardyń taldaýy ólim jazalary sanynyń aıtarlyqtaı óskenin kórsetedi. Bul qorytyndy basqa quqyq qorǵaý uıymdarynyń derekterimen de sáıkes keledi.

Iran úkimeti buǵan deıin ólim jazasyn qoldaný tájirıbesin qorǵap, onyń tek «asa aýyr qylmystar» úshin ǵana qoldanylatynyn atap ótken.

IHR derekterine sáıkes, ólim jazalarynyń sany 2022 jyldan bastap kúrt óse bastaǵan. Dál sol jyly elde áıelderge jasalatyn qysymǵa qarsy jappaı narazylyqtar bolǵan.
2022 jyly 520 adam, al kelesi jyly 832 adam ólim jazasyna kesilgen.

Iranda saıası mańyzy bar qylmystar — tyńshylyq nemese narazylyq aktsııalaryna qatysý sııaqty ister boıynsha da ólim jazasyna kesý jaǵdaılary bolǵan. Alaıda ólim jazalarynyń 99 paıyzy adam óltirý nemese esirtkige baılanysty baptar boıynsha shyǵarylady jáne bul kórsetkish ózgerissiz qalyp otyr.

Irandyq saıası belsendilerdiń aıtýynsha, bıliktegi rejım óz turaqtylyǵyna qaýip tóndi dep sezingen kezeńderde ólim jazalarynyń sany arta túsedi.

Aıta keteıik, Saýd Arabııasynda 2025 jyly ólim jazasyna kesý sany rekordtyq deńgeıge jetti.

Al 9 jeltoqsan kúni Qytaıdyń burynǵy sport mınıstri sybaılas jemqorlyq úshin jáne dál osyndaı bappen eldegi iri kompanııanyń burynǵy basshysy ólim jazasyna kesildi.