Iran otandyq óndiristegi alǵashqy termoıadrolyq qondyrǵyny iske qospaq

ASTANA. KAZINFORM — Islam Respýblıkasy ulttyq ıadrolyq tehnologııalardy damytyp, ǵylymı zertteýlerge jáne olardy energetıka men medıtsına salalarynda qoldanýǵa basymdyq berip otyr, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.

Iran gotovıtsıa zapýstıt pervýıý termoıadernýıý ýstanovký sobstvennoı razrabotkı
Foto: IRNA

Iran otandyq mamandar tolyqtaı ázirlegen alǵashqy termoıadrolyq qondyrǵyny iske qosýǵa daıyndalyp jatyr. Bul týraly 15 qarashada Iran Atom energııasy uıymynyń basshysy Mohammad Eslamı telearnaǵa bergen suhbatynda málimdedi, dep habarlaıdy IRNA agenttigi.

Eslamıdiń aıtýynsha, Iran ǵalymdary jobany júzege asyrýda aıtarlyqtaı jetistikke jetken. Ol qondyrǵy bekitilgen kestege saı iske qosylady dep úmit bildirdi.

Sondaı-aq Atom energııasy uıymynyń basshysy bul joba Irannyń ǵylymı-tehnıkalyq áleýetin jáne ozyq tehnologııalar salasynda jetekshi eldermen básekelese alatynyn kórsetýge baǵyttalǵanyn atap ótti.

Irandyq BAQ-tyń málimetinshe, bul – joǵary temperatýraly plazmany qýatty magnıt órisi arqyly ustap turýǵa jáne basqarylatyn termoıadrolyq sıntez júrgizýge arnalǵan otandyq tokamak eksperımenttik qondyrǵysy.

Al Irannyń Advanced Technologies kompanııasynyń basshysy Álı Noýroýzı bul tehnologııa belgili bir fızıkalyq jaǵdaıda jeńil atom ıadrolarynyń birigýine negizdelgenin túsindirdi. Onyń aıtýynsha, osy protsess kezinde paıda bolatyn sáýleni radıofarmatsevtıkalyq preparattar óndirýge jáne zamanaýı medıtsınalyq dıagnostıka júıelerin jasaýǵa qoldanýǵa bolady.

Buǵan qosa uzaq merzimdi zertteýlerdiń taǵy bir maqsaty – elektr energııasyn barynsha az shyǵynmen óndirýge múmkindik beretin tehnologııalardy ázirleý.

Ázirge qondyrǵyny iske qosý merzimi, ornalasqan jeri, tehnıkalyq sıpattamalary men jobanyń quny jarııalanǵan joq.

Termoıadrolyq qondyrǵylar dástúrli ıadrolyq reaktorlardan jumys isteý prıntsıpimen erekshelenedi. Dástúrli reaktorlarda energııa aýyr atom ıadrolaryn bólý arqyly óndirilse, termoıadrolyq qondyrǵylarda jeńil atom ıadrolary biriktiriledi. Bul tehnologııa kómirtegi shyǵaryndylary az energııa óndirýdiń perspektıvaly baǵyty sanalǵanymen, ony ónerkásiptik aýqymda qoldaný ázirge kúrdeli tehnıkalyq mindet bolyp otyr.

Qazirgi ýaqytta Irandaǵy kommertsııalyq maqsatta jumys istep turǵan jalǵyz atom elektr stantsııasy – Býsher AES. Onyń alǵashqy energoblogy 2013 jyly paıdalanýǵa berilgen.

Buǵan deıin Merts Germanııada álemdegi alǵashqy termoıadrolyq elektr stantsııasyn salýdy kózdep otyrǵanyn jazǵan edik.