Iran men MAGATE yntymaqtastyǵy qaıta jandanýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Halyqaralyq atom energııasy agenttigi (MAGATE) aldaǵy birneshe apta ishinde Irannyń ıadrolyq nysandaryna qol jetkizedi dep úmittenedi. Bul týraly MAGATE-niń bas dırektory Rafael Grossı RIA Novostı agenttigine bergen suhbatynda málimdedi, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
— Bul aldaǵy birneshe aptada, tym keshikpeı júzege asady dep úmittenemin. Olar qol qoıǵan ózara túsinistik týraly memorandýmda jan-jaqty kelisimge qol jetkizý úshin 60 kún merzim qarastyrylǵan. Árıne, qujat tek ıadrolyq máselelerdi ǵana qamtymaıdy, — dedi Rafael Grossı.
Onyń aıtýynsha, memorandýmda Ormýz buǵazy arqyly keme qatynasynyń erkindigin qamtamasyz etý jáne atysty toqtatýǵa baılanysty aýmaqtyq tutastyq máseleleri de qamtylǵan.
— ıAǵnı qujatta kóptegen mańyzdy ári kúrdeli máseleler qarastyrylǵan. Taraptar ózderine osy eki aılyq merzimdi belgilep otyr. Ýaqyt ótip jatyr, sondyqtan belgilengen merzimniń aıaqtalýyna kóp qalǵan joq. Eger osy ýaqyt aralyǵynda túpkilikti kelisimge qol jetkizilse, naqty jumysty bastaýǵa múmkindik týady. Álbette, bul jumys ıadrolyq nysandarǵa qol jetkizýdi de qamtıdy, — dep túsindirdi MAGATE basshysy.
Eske salaıyq, bıylǵy 18 maýsymǵa qaraǵan túni Iran men AQSh áskerı qaqtyǵysty aıaqtaýǵa baǵyttalǵan ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qashyqtan qol qoıǵan bolatyn. Qaqtyǵys 28 aqpanda bastalǵan edi. Qujatta AQSh-tyń teńiz blokadasyn alyp tastaý jáne Irannyń Ormýz buǵazyndaǵy keme qatynasyn qalpyna keltirý merzimderi de aıqyndalǵan.
2025 jylǵy maýsymda AQSh Irannyń ıadrolyq nysandaryna soqqy jasaǵannan keıin Tegeran MAGATE-men yntymaqtastyqty jáne agenttik ınspektorlarynyń ıadrolyq nysandarǵa qol jetkizýin shektedi. Iran bıliginiń málimdeýinshe, uıymmen ózara is-qımylǵa qatysty barlyq sheshimdi eldiń Ulttyq qaýipsizdik joǵary keńesi qabyldaıdy.
2025 jylǵy 13 maýsymǵa qaraǵan túni Izraıl Iranǵa qarsy áskerı operatsııa bastap, Tegerandy jasyryn áskerı ıadrolyq baǵdarlamany júzege asyryp jatyr dep aıyptady. Buǵan jaýap retinde Iran da shabýyldar jasady. Eki tarap 12 kún boıy ózara soqqylarmen almasty. Keıin qaqtyǵysqa AQSh qosylyp, 22 maýsymǵa qaraǵan túni Irannyń ıadrolyq nysandaryna soqqy berdi.
Oǵan jaýap retinde Iran 23 maýsym keshinde Katardaǵy AQSh-tyń Ál-Ýdeıd áskerı bazasyna zymyrandyq shabýyl jasady. Osydan keıin AQSh prezıdenti Donald Tramp Iran amerıkalyq bazaǵa jasaǵan soqqymen «ishindegi kerneýdi shyǵardy» degen úmit bildirip, sondaı-aq Izraıl men Iran bitimge kelýge keliskenin málimdedi.
