Iran men AQSh bir-birine shabýyl jasamaýǵa taǵy da ýádelesti
ASTANA. KAZINFORM — AQSh pen Iran taǵy bir soqqylar almasýdan keıin shabýyldaryn toqtatýǵa kelisti. Taraptar Qatarda Ormýz buǵazyndaǵy keme qatynasy talqylanatyn 30 maýsymǵa deıin bir-birine soqqy jasamaıtynyn ýádelesti, dep habarlaıdy DW aqparat agenttigi.
Axios-tyń Vashıngtondaǵy derekkózge silteme jasaı otyryp jazǵanyndaı, AQSh pen Iran Qatarda Ormýz buǵazyndaǵy keme qatynasyn qaıta bastaýdy talqylaý úshin josparlanǵan kezdesýge deıin bir-birine shabýyl jasamaýǵa taǵy ýáde berdi.
Basylym áńgimelesýshisiniń aıtýynsha, taraptar Ormýz buǵazynda erkin keme qatynasyn qalpyna keltirý máselesin talqylaý úshin 30 maýsymda Qatarda kezdesý ótkizý nıetin rastady. Qazirgi ýaqytta buǵaz tek ishinara ashyq, jáne Iran kemelerden óz baǵyttaryn eldiń áskerı basshylyǵymen úılestirýdi talap etip otyr.
Tegeran ázirge Batys elderine Ormýz buǵazyn mınalardan tolyq tazartýǵa ruqsat bergen joq. BAQ málimetinshe, bul sý aıdynyndaǵy keme qatynasyn tek eki tar baǵytpen shekteıdi. AQSh prezıdenti Donald Tramptyń buǵazdy tolyq ashý týraly málimdemesine qaramastan buǵaz arqyly jetkizilim kólemi AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy soǵysy bastalǵanǵa deıingi kólem deńgeıiniń jartysynan da az bolyp otyr.
AQSh kommertsııalyq kemege soqqy bergeni úshin Iranǵa shabýyl jasady, Tegeran jaýap retinde amerıkalyq bazalardy atqylady
Atysty toqtatý jarııalanǵanyna qaramastan, 26-27 maýsymda AQSh pen Iran aýqymdy soqqylar almasty. Iran eki kún ishinde buǵaz arqyly ótip bara jatqan eki kommertsııalyq kemege soqqy bergennen keıin AQSh Irannyń jaǵalaýdaǵy birneshe bazasyna shabýyl jasady. Tegeran óz áreketterin kemelerdiń buǵaz arqyly Islam revolıýtsııasy saqshylar korpýsymen (IRSK) kelisilgen baǵyttan aýytqyp ketkeninimen túsindirdi jáne Vashıngton áreketterin Irannyń buǵazdy baqylaýyn álsiretý áreketteri dep baǵalady.
Amerıkalyq shabýyldarǵa jaýap retinde Iran kúshteri AQsh-tyń Kýveıt pen Bahreındegi áskerı bazalaryna soqqy jasady. The Wall Street Journal gazetiniń málimetinshe, Bahreındegi áskerı nysanǵa aıtarlyqtaı zalal keltirildi.
Soqqylardan keıin eki tarap ta atysty toqtatý týraly rejımin toqtatamyz dep qorqytty. Kelisim resmı túrde 8 sáýirden bastap kúshine engen, alaıda eki tarap ta ony birneshe ret buzdy.
Bitim kezinde munaı baǵasy soǵysqa deıingi mánderge deıin tómendedi.
Naryqtar Tramptyń Parsy shyǵanaǵynan álemdik naryqtarǵa munaı jetkizýdiń eń mańyzdy kólik arterııalarynyń biri — Ormýz buǵazyn ashý týraly ýádesin birneshe aı boıy kútti. AQSh pen Iran 17 maýsymda «ózara túsinistik týraly memorandýmǵa» qol qoıǵanyn jarııalaǵannan keıin munaı fıýchersteri arzandaı bastady.
24 maýsymda Brent markaly munaı baǵasy barreline 73,22 dollarǵa deıin tómendedi. Bul AQSh pen Izraıldiń Iranǵa shabýyl jasaýynan bir kún buryn, 27 aqpannan beri eń tómengi kórsetkish boldy. WTI markaly munaı sol kúni barreline 69,87 dollarǵa satyldy.
AQSh pen Iran arasyndaǵy atysty toqtatý týraly kelisim túpkilikti emes. Memorandýmǵa qol qoıylǵannan keıin 60 kún ishinde taraptar birqatar máseleler, sonyń ishinde Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy, AQSh áskerleriniń Irannyń kórshiles elderinen shyǵarylýy jáne Tegerannyń Ormýz buǵazy arqyly ótkeni úshin kemelerden aqy alý-almaýy týraly kelisimge kelýi kerek. Memorandýmǵa qol qoıylǵannan beri bul kelissózderde eshqandaı ilgerileýshilik týraly habarlanǵan joq.
