Iran men AQSh arasyndaǵy kelisimniń egjeı-tegjeıi belgili boldy

Agenttiktiń habarlaýynsha, qujatta atap aıtqanda, Ormýz buǵazynyń ashylýy, munaı satýǵa salynǵan sanktsııalardy toqtatý, sondaı-aq Tegerannyń 24 mlrd dollar qarajatynyń buǵattan sheshilýi sııaqty erejeler bar:

* Lıvandy qosa alǵanda, barlyq maıdandarda soǵysty tolyq jáne dereý toqtatý.

* AQSh-tyń Irannyń ishki isterine aralaspaý jáne Iran Islam Respýblıkasynyń egemendigin qurmetteý mindettemesi.

* 30 kún ishinde teńiz blokadasyn tolyq alyp tastaý.

* AQSh-tyń Iranǵa irgeles aýdandardan óz kúshterin shyǵarý mindettemesi.

* Irannyń retteý tetikterimen Ormýz buǵazyn 30 kún ishinde ashý.

* Munaı, munaı-hımııa ónimderi men olardyń týyndylaryn satýǵa sanktsııalardy toqtatý, sondaı-aq Irannyń qarjylyq resýrstarǵa tolyq qol jetkizýin qamtamasyz etý.

* AQSh pen onyń odaqtastarynyń Irandy kem degende 300 mlrd dollar somasyna qalpyna keltirý josparyn usyný mindettemesi.

* ıAdrolyq taqyryp boıynsha túpkilikti kelisimge qol jetkizý, AQSh-tyń bastapqy jáne qaıtalama sanktsııalaryn, sondaı-aq BUU Qaýipsizdik Keńesi men MAGATE Basqarýshylar keńesiniń qararlaryn tolyq joıý úshin 60 kúndik kelissóz.

* ıAdrolyq qarýdy taratpaý týraly shart (ıAQTSh) boıynsha Irannyń ıadrolyq qarýdy óndirýden bas tartý bóligindegi mindettemelerin rastaý.

* Kelissóz kezeńinde AQSh aımaqtaǵy kúshter sanyn arttyrmaýǵa jáne jańa sanktsııalar engizbeýge mindettenedi.

* Sońǵy kelissózdiń 60 kúndik kezeńinde Irannyń buǵattalǵan 24 mld dollar qarajatyn bosatý. Bul somanyń jartysy kelissóz bastalǵanǵa deıin Iranǵa usynylýy tıis.

* Kelisimdi iske asyrý úshin monıtorıng tetigin qurý.

* Sońǵy kelisim BUU Qaýipsizdik keńesiniń qararymen bekitiledi.

* Toqtatylǵan qarajattyń jartysy bosatylmaıynsha, munaı sanktsııalary toqtatylmaıynsha jáne teńiz blokadasy alynbaıynsha túpkilikti kelissóz bastalmaıdy. Qorytyndy kelisim tek baıytylǵan ýrannyń taǵdyryna, baıytý máselelerine, sanktsııalardy alyp tastaýǵa jáne Irannyń ekonomıkalyq qalpyna keltirý baǵdarlamasyna qatysty bolýy tıis. Irannyń zymyran baǵdarlamasy jáne «qarsylyq kúshterin» qoldaý máseleleri kelissóz kún tártibinen tolyǵymen alynyp tastaldy.

AQSh ázirge Iranmen kelisimniń osy 14 tarmaǵyna qatysty túsinik bergen joq. Biraq buǵan deıin AQSh prezıdenti Donald Tramp Iranmen kelisim aıaqtalǵanyn málimdegen bolatyn. Ol sondaı-aq Ormýz buǵazy arqyly keme qatynasyn qalpyna keltirý jáne teńiz blokadasyn alyp tastaý týraly habarlady.

Eske salsaq, buǵan deıin Pákistan premer-mınıstri Shahbaz Sharıf Vashıngton men Tegeran arasyndaǵy kelissózde eliniń deldal retinde áreket etetinin, AQSh pen Iran beıbit kelisimge qol jetkizgenin, oǵan resmı qol qoıý rásimi 19 maýsymda Shveıtsarııada ótetinin málimdegen bolatyn.

Eýropanyń jetekshi elderi AQSh pen Iran arasyndaǵy kelisimge qatysty ún qatty.

Sondaı-aq AQSh pen Iran arasyndaǵy kelisimnen keıin munaı baǵasy tómendegenin habarladyq.