Iran bıligi narazylyq kezinde qaza tapqandar sanyn alǵash ret jarııalady

ASTANA. KAZINFORM – Jappaı narazylyq aktsııalary bastalǵannan beri alǵash ret qurbandar sany týraly resmı esep jarııalandy. Ol sheteldik adam quqyqtary uıymdary jarııalap otyrǵan sandardan aıtarlyqtaı erekshelenedi, dep habarlaıdy Kazinform menshikti tilshisi.

Vlastı Irana vpervye ozvýchılı chıslo pogıbshıh v hode protestov
Foto: Anadolu

Irannyń resmı BAQ-tarynyń málimetinshe, Irannyń azap shegýshiler men ardagerler isteri jónindegi qory sońǵy aptalarda bolǵan oqıǵalarda 3117 adamnyń qaza tapqanyn habarlady.

Málimdemede olardyń 2427-si beıbit turǵyn men qaýipsizdik kúshteri bolǵany ataldy. Azap shegýshiler men ardagerler qory – 1979 jyly Islam Respýblıkasy qurylǵan kúnnen bastap qaza tapqandardy baqylap kele jatqan memlekettik qurylym.

Qordyń naqtylaýynsha, aqparat eldiń sot júıesimen baılanysty Irannyń sot medıtsınasy uıymynyń derekterine negizdelgen. Bul rette oqıǵalar «lańkestik oqıǵalar» retinde jiktelip, qaza tapqandardyń edáýir bóligi retsiz atys pen zorlyq-zombylyqtyń qurbany bolǵan «ótip bara jatqan adamdar» dep sıpattaldy. Sondaı-aq sherýshilerdiń bir bóligin kópshilik arasynda «uıymdasqan terrorıstik elementter» óltirgeni aıtyldy.

Bul 2025 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda bastalǵan narazylyqtardan bergi shyǵyn týraly alǵashqy resmı málimdeme. Narazylyqtar aldymen Tegeranda ekonomıkalyq jaǵdaıdyń nasharlaýy, ulttyq valıýtanyń kúrt tómendeýi jáne ınflıatsııanyń ósýi aıasynda bastalyp, keıin eldiń basqa qalalaryna tarady.

Buǵan deıin sheteldik adam quqyqtary uıymdary aıtarlyqtaı joǵary baǵalardy jarııalaǵan bolatyn.

Atap aıtqanda, Iran úkimetin synaıtyn AQSh-ta ornalasqan HRANA aqparat agenttigi 4500-den astam adamnyń qaza tapqanyn málimdedi. Uıym olardyń kópshiligi narazylyq bildirýshiler bolǵanyn málimdedi.

Iran bıligi, sonyń ishinde prezıdent Masýd Pezeshkıan men syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı buǵan deıin mundaı boljamdardy ashyq túrde joqqa shyǵarǵan.

Irannyń sońǵy shahynyń uly Reza Pehlevıdiń áreket etýge shaqyrýynan keıin narazylyq belsendiligi men kóshedegi qaqtyǵystar keńeıip, bılik AQSh pen Izraıldi «tártipsizdikterdi qozdyrýshylardy» jáne memlekettik jáne jeke menshik nysandarǵa shabýyldardy qoldady dep aıyptady. Polıtsııa júzdegen adamnyń tutqyndalǵanyn habarlady. Al sot organdary zorlyq-zombylyq pen vandalızmge qatysqandarǵa eshqandaı jeńildik jasamaıtynyn málimdedi.

Osyǵan baılanysty AQSh jáne birneshe eýropalyq el Iranǵa qarsy jańa sanktsııalar engizip, bılikti «narazylyq aktsııalaryn qatal basyp tastady» dep aıyptady. Eýroparlament ırandyq dıplomattarmen baılanysyn shektedi, al Iran syrtqy ister mınıstrin Davostaǵy Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmǵa shaqyrý keri qaıtaryldy.

Resmı málimet jarııalanǵan soń Irannyń Joǵarǵy Ulttyq qaýipsizdik keńesi óziniń barlaý qyzmetteri sońǵy aptalardaǵy oqıǵalardy maýsym aıynda bolǵan 12 kúndik soǵystyń jalǵasy retinde baǵalaǵanyn jáne AQSh pen Izraıldi jaǵdaıdyń ýshyǵýyna kinálap, olardy qoǵamdyq birlikti buzýǵa jáne eldiń «ulttyq erkin buzýǵa» tyrysty dep aıyptaǵanyn málimdedi.

Osyǵan deıin Air Astana Iran áýe keńistiginiń jabylýyna baılanysty keıbir turaqty jáne charterlik reısteriniń marshrýttaryn ózgertkenin habarlady. 

Al elimizdiń Ǵylym mınıstrligi Irandaǵy qazaqstandyq stýdentterge qatysty túsinik berdi.