Irak parlamenti Nızar Amıdıdi prezıdent etip saılady
ASTANA. KAZINFORM – Jańa memleket basshysynyń taǵaıyndalýy birneshe aıǵa sozylǵan saıası daǵdarystan keıin úkimetti jasaqtaýǵa jol ashty, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
Irak parlamenti senbi kúni Nızar Mohammed Saıd Amıdıdi respýblıka prezıdenti etip saılap, bılik qurylymyn qalyptastyrý úderisin turalatyp kelgen bes aıǵa jýyq saıası tyǵyryqty eńserdi.
Daýys berýdiń ekinshi týrynda ol 227 daýys jınap, qarsylasy – depýtat Mýtanna Amın Naderden aıqyn basym tústi. Sońǵysyna 15 parlamentarıı daýys bergen, taǵy jeti bıýlleten jaramsyz dep tanyldy, dep habarlaıdy INA agenttigi.
58 jastaǵy Amıdı, Kúrdistannyń patrıottyq odaǵy partııasy usynǵan kandıdat retinde, 2003 jyly Saddam Hýseın rejımi qulatylǵannan beri Iraktyń altynshy prezıdenti atandy. Onyń saılanýy AQSh, Izraıl jáne Iran arasyndaǵy soǵys saldarynan ýshyǵyp otyrǵan óńirlik shıelenis jaǵdaıynda ótti, onyń saldary Irak aýmaǵyna da áser etti.
– Meniń taǵaıyndalýym – úlken jaýapkershilik. Elimizdiń aldynda turǵan syn-qaterlerdiń aýqymyn jaqsy túsinemin, – dedi Amıdı parlamenttegi ant qabyldaý rásiminde. – Atqarýshy, zań shyǵarýshy jáne sot bıligi tarmaqtarymen birlesip jumys isteýge beıildiligimdi rastaımyn.
Jańa prezıdent óz qyzmetin «Eń aldymen Irak» qaǵıdaty negizinde júrgizetinin atap ótti. Sondaı-aq elge qarsy baǵyttalǵan shabýyldardy aıyptap, soǵysty toqtatýǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerdi qoldaıtynyn bildirdi.
Amıdı 1968 jyly Iraktyń jartylaı avtonomdy Kúrdistan óńirindegi Dahýk qalasynda dúnıege kelgen. Ol Mosýl ýnıversıtetinde tehnıkalyq bilim alǵan. 2022–2024 jyldary Iraktyń qorshaǵan orta mınıstri qyzmetin atqarǵan. Sonymen qatar Jalal Talabanı, Fýad Masým jáne Abdýl-Latıf Rashıd syndy eldiń birneshe prezıdentine keńesshi bolǵan.
Konstıtýtsııaǵa sáıkes, endi Amıdı 15 kún ishinde parlamenttegi eń iri blokqa úkimet qurýdy tapsyrýy tıis. Odan keıin mınıstrler kabınetin jasaqtaýǵa taǵy 30 kún ýaqyt beriledi.
Saıası kúshterdiń basty nazary endi bılik júıesindegi eń mańyzdy ári eń daýly laýazym – premer-mınıstrdi tańdaýǵa aýysatyny kútilip otyr.
Qoldanystaǵy ókilettikterdi bólý júıesine sáıkes, prezıdent laýazymyn dástúrli túrde kúrd qaýymynyń ókili ıelenedi, premer-mınıstr musylman-shııt ókili bolady, al parlament spıkeri qyzmetin musylman-súnnıt ókili atqarady. Bul eldegi negizgi saıası jáne konfessııalyq toptar arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Eske salaıyq, Irakta parlament saılaýy 2025 jylǵy qarasha aıynda ótip, jańa parlamentti qalyptastyrýǵa, prezıdentti saılaýǵa jáne keıinnen úkimet qurý úderisine bastaý bergen edi.