Irak Ormýz buǵazy jabylǵannan keıin eń iri munaı ken oryndarynyń jumysyn toqtatty
ASTANA.KAZINFORM - Parsy shyǵanaǵyndaǵy jaǵdaıdyń kúrt shıelenisýi álemdegi eń iri munaı óndirýshi elderdiń birine tikeleı áser etti, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
Ormýz buǵazynyń jabylýy men óńirdegi áskerı qaqtyǵystyń kúsheıýi aıasynda ońtústik porttar arqyly munaı eksporty toqtap, Irak munaı óndirý kólemin eki eseden astam qysqartýǵa májbúr boldy. Bul týraly dúısenbi kúni vıdeoúndeýinde eldiń vıtse-premeri ári munaı mınıstri Haııan Abdýl Ganı málimdedi.
Mınıstrdiń aıtýynsha, daǵdarysqa deıin Irak OPEC kvotasy sheńberinde táýligine shamamen 4,4 mln barrel munaı óndirgen. Onyń ishinde 3,4 mln barrelge jýyǵy negizinen Parsy shyǵanaǵy jaǵalaýyndaǵy ońtústik termınaldar arqyly eksporttalǵan.
Ormýz buǵazy jabylǵannan keıin eki-úsh kúnniń ishinde ońtústik porttar arqyly munaı jetkizý jumystary tolyq toqtady. Sonyń saldarynan Baǵdat munaı óndirý kólemin shuǵyl túrde táýligine shamamen 1,5–1,6 mln barrelge deıin qysqartty.
— Óndiris ishki tutynýdy qamtamasyz etýge jáne munaı óńdeý zaýyttarynyń jumysyn ustap turýǵa qajetti deńgeıge deıin azaıtyldy, — dedi mınıstr.
Eksporttyq shekteýler saldarynan eldiń ońtústigindegi birqatar iri ken oryndarynda jumys ýaqytsha toqtatyldy. Olardyń qatarynda Batys Kýrna-1, Batys Kýrna-2, Madjnýn jáne Faıha bar. Sondaı-aq Iraktyń ońtústik-shyǵysyndaǵy Maısan aýmaǵyndaǵy birneshe ken ornynda da óndiris toqtatylǵan.
Sonymen qatar ishki energetıkalyq júıeni qamtamasyz etý úshin keıbir ken oryndarynda shekteýli kólemde munaı óndirilip jatyr. Atap aıtqanda, Severnaıa Reýmeıla jáne Zýbaır ken oryndarynda, sondaı-aq elektr stantsııalary úshin qajet ilespe gaz óndiriletin Sıba alańynda jumys saqtalǵan.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Iraktaǵy munaı óńdeý zaýyttary tolyq qýatynda jumys istep tur. Olar ishki naryq úshin benzın, dızel otyny, kerosın jáne suıytylǵan munaı gazyn óndirip jatyr.
Abdýl Ganı elde strategııalyq gaz qory bar ekenin de málimdedi. Qazirgi kezde táýliktik óndiris shamamen 6 myń tonna, al jerasty qorlarynyń kólemi 50 myń tonnadan asady, bul qajet jaǵdaıda ishki naryqty turaqtandyrýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar Irak úkimeti munaı eksporttaýdyń balama baǵyttaryn izdestirip jatyr. Qarastyrylyp jatqan nusqalardyń qatarynda shıkizatty sırııalyq Banııas porty jáne ıordanııalyq Akaba porty arqyly jetkizý múmkindigi bar.
Budan bólek, Baǵdat Irak Kúrdistany bıligimen Kırkýk ken oryndarynan munaıdy qubyr arqyly Túrkııadaǵy Djeıhan portyna tasymaldaý máselesin talqylap jatyr. Áńgime táýligine 200–250 myń barrel munaı aıdaý múmkindigi týraly bolyp otyr. Alaıda taraptar arasynda ázirge túpkilikti kelisim jasalǵan joq.
Mınıstr jańa eksport baǵyttaryn izdeý aımaqtaǵy turaqsyzdyq pen jahandyq energetıkalyq ınfraqurylymǵa tóngen qaýip jaǵdaıynda úkimettiń negizgi basymdyqtarynyń biri bolyp qala beretinin atap ótti.
Buǵan deıin BUU Ormýz buǵazy arqyly gýmanıtarlyq júkterdiń qaýipsiz ótýin qamtamasyz etýge shaqyrǵan.
Al AQSh kemelerdi buǵaz arqyly alyp júrý úshin arnaıy koalıtsııa qurý josparyn jarııalaǵan.
Saýd Arabııasy qaqtyǵys bastalǵanǵa deıin munaıdy óńirden tys jerge shyǵaryp úlgergen.
