Ipotekany zeınetaqy jınaǵymen óteý tártibi 31 qańtardan bastap ózgeredi

ASTANA. KAZINFORM — Turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qaǵıdalaryna ózgerister engizildi. Bul týraly Otbasy bank baspasóz qyzmeti habarlady. 

Bul ózgerister zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵyn jumsaýǵa bolatyn bir maqsatqa — Otbasy bankindegi qaryzdar boıynsha bereshekti ishinara jáne tolyq óteýge qatysty. Atalǵan maqsat qazaqstandyqtarǵa ıpoteka boıynsha aı saıynǵy tólemderdi óteýge múmkindik berip kelgen.

Bul túzetýler Ónerkásip jáne qurylys mınıstriniń mindetin atqarýshynyń buıryǵymen bekitildi. Atalǵan ózgeris 2026 jyldyń 31 qańtarynan bastap qoldanysqa engiziledi.

Buryn Otbasy bankindegi qaryzdardy ishinara óteý qalaı júzege asyryldy?

Bank klıenti enpf-otbasy.kz platformasyna kirip, «Turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesi boıynsha ıpotekalyq qaryzdyń bereshegin ishinara óteý» maqsatyn tańdaıtyn. Ótinim rásimdep, zeınetaqy qoryndaǵy artyq jınaqtardy paıdalanýǵa suraý jiberetin. Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory (BJZQ) ótinimdi 5 jumys kúni ishinde qaraıtyn jáne zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵy bolǵan jaǵdaıda, birjolǵy zeınetaqy tólemi (BZT) somasyn Otbasy bankindegi arnaıy shotqa aýdaratyn.

Qarajat túskennen keıin klıent ony 20 jumys kúni ishinde paıdalanýy tıis bolatyn. Ádette, qaryzdy ishinara merziminen buryn óteý rásimi kezekti nesıe tólemi jasalatyn kúni iske qosylatyn. Sonyń nátıjesinde qaryz boıynsha aı saıynǵy tólem óteletin.

Nesıe boıynsha aı saıynǵy tólem birneshe bólikten turady:

• negizgi qaryzdan — bul banktiń turǵyn úı satyp alý úshin klıentke bergen qarajaty;
• banktiń syıaqysynan — turǵyn úı satyp alýǵa berilgen qarajatty paıdalanǵany úshin esepteletin paıyzdar;
• múmkin bolatyn merzimi ótken bereshek pen ósimpuldardan — tólem ýaqytynda jasalmaǵan jaǵdaıda esepteledi;
• keıinge qaldyrylǵan tólemderden — eger qaryz qaıta qurylymdalǵan bolsa;
• depozıttegi jınaqtardan — aldyn ala qaryz berilgen jaǵdaıda.

Qandaı ózgerister engizildi?

Turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qaǵıdalarynda «bereshek» uǵymy «negizgi qaryz» uǵymymen almastyryldy.

— Bul degenimiz, endi zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵyn paıdalana otyryp, nesıe boıynsha ishinara nemese tolyq merziminen buryn óteý kezinde tek negizgi qaryzdy ǵana óteýge bolady. Birjolǵy zeınetaqy tólemi esebinen aı saıynǵy tólemdi tolyq jabý múmkin bolmaıdy.

Nesıe boıynsha syıaqy (paıyzdar) jáne aı saıynǵy tólem quramyna kiretin basqa da ilespe tólemderdi qaryz alýshy óz qarajaty esebinen tóleýi tıis, — delingen habarlamada.

Endi Otbasy bankindegi qaryzdardy ishinara jáne tolyq óteý qalaı júzege asyrylady?

Jańa talaptardyń engizilýine baılanysty Otbasy bankindegi qaryzdardy ishinara nemese tolyq óteý protsesin qaıta beıimdeý qajet. Bul belgili bir ýaqytty talap etedi.

Aldaǵy ýaqytta bul operatsııa eki kezeńnen turatyn bolady:

• aldymen nesıe boıynsha syıaqy jáne basqa da ilespe tólemder qaryz alýshynyń óz qarajaty esebinen tólenedi;
• sodan keıin negizgi qaryz zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵy esebinen óteledi.

— Osyǵan baılanysty Otbasy bankindegi aǵymdaǵy jáne arnaıy shottarda qajetti qarajattyń aldyn ala bolýyn qamtamasyz etý qajet.

Banktiń qashyqtan kórsetiletin qyzmetterin — mobıldi qosymshany jáne otbasybank.kz saııyndaǵy jeke kabınetti — jańa talaptarǵa beıimdeý maqsatynda Otbasy bank birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalana otyryp, qaryzdardy ishinara nemese tolyq óteýge arnalǵan ótinimderdi qabyldaýdy ýaqytsha toqtatýǵa májbúr, — delingen bank habarlamasynda.

enpf-otbasy.kz platformasynda ótinimderdi qabyldaý 2026 jyldyń 30 qańtarynan 31 qańtaryna qaraǵan túnnen bastap 2026 jyldyń 2 naýryzyna deıin toqtatylady.

2026 jyldyń 30 qańtaryn qosa alǵandaǵy merzimge deıin berilgen ótinimder burynǵy erejelerge sáıkes jumys tártibinde qaralady.

enpf-otbasy.kz platformasynda BJZQ-dan zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵyn suratý protsesi ózgerissiz qalady.

Turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda zeınetaqy qarajatyn paıdalanýdyń basqa barlyq baǵyttary ózgerissiz saqtalady.

Bul is júzinde qalaı júzege asady?

Bank klıentiniń zeınetaqy jınaǵynyń artyq somasy 100 000 teńge. Ol osy qarajatty turǵyn úı qaryzy boıynsha aı saıynǵy tólemdi óteý úshin paıdalanǵysy keledi. Atalǵan aı saıynǵy tólem kelesi bólikterden turady:

• aı saıynǵy tólemniń jalpy somasy — 74 825 teńge;
• turǵyn úı qaryzy boıynsha syıaqy (paıyzdar) — 6 175 teńge;
• negizgi qaryz — 65 699 teńge.

Burynǵy erejeler boıynsha ishinara merziminen buryn óteý qyzmeıin paıdalana otyryp, klıent aı saıynǵy tólemdi tolyqtaı birjolǵy zeınetaqy tólemi (BZT) esebinen óteı alatyn.

Jańa erejelerge sáıkes, klıent aldymen turǵyn úı qaryzy boıynsha syıaqyny tóleý úshin 6 175 teńge kóleminde óz qarajatyn aǵymdaǵy shotqa salýy qajet. Tek sodan keıin ǵana ol birjolǵy zeınetaqy tólemi esebinen 65 699 teńge mólsherindegi negizgi qaryzdy óteıdi.

Birjolǵy zeınetaqy tóleminiń qalǵan bóligi

(100 000 — 65 699 = 34 301 teńge)

qosymsha túrde negizgi qaryzdy óteýge baǵyttalady.

taǵy bir mysal keltire keteıik 

Bank klıentiniń zeınetaqy jınaqtarynyń artyǵy 200 000 teńge. Ol bul qarajatty aldyn ala turǵyn úı qaryzy boıynsha aı saıynǵy tólemdi óteý úshin paıdalanǵysy keledi.

Aldyn ala qaryzdar banktiń memlekettik jáne óz baǵdarlamalary aıasynda 2%-dan bastap mólsherlememen beriledi. Bastapqy jarna 10%-dan bastalady. Bul qaryz túri turǵyn úı qunynyń 100% kóleminde beriledi jáne nesıe boıynsha syıaqy tolyq berilgen somaǵa esepteledi. Bastapqy jarna esepke alynbaıdy, ol Otbasy bankindegi depozıtte saqtalady. Qaryz alýshy nesıe boıynsha tólem jasaýmen qatar depozıttegi jınaqtaryn nesıe somasynyń 50%-yna deıin tolyqtyrýy tıis. Bul — turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesiniń talaptary.

Osyǵan baılanysty aldyn ala qaryz boıynsha aı saıynǵy tólem eki bólikten turady:

• banktiń syıaqysyn (paıyzdaryn) tóleý;
• depozıtke mindetti jınaq jarnasyn aýdarý.

Depozıtte nesıe somasynyń 50%-y jınalǵannan keıin, bul qarajat qaryzdy óteýge baǵyttalady, aı saıynǵy tólem mólsheri azaıady jáne sodan keıin klıent negizgi qaryz ben oǵan esepteletin syıaqyny tóleı bastaıdy.

Aldyn ala qaryz boıynsha klıenttiń aı saıynǵy tólemi kelesi somalardan turady:

• aı saıynǵy tólemniń jalpy somasy — 75 000 teńge;
• aldyn ala qaryz boıynsha syıaqy — 25 000 teńge;
• depozıtke mindetti jarna — 50 000 teńge.

Burynǵy erejeler boıynsha ishinara merziminen buryn óteý fýnktsııasyn paıdalana otyryp, klıent 75 000 teńge mólsherindegi aı saıynǵy tólemdi tolyqtaı birjolǵy zeınetaqy tólemi (BZT) esebinen óteı alatyn. Bul jaǵdaıda BZT-nyń qalǵan 125 000 teńgesi negizgi qaryzdy óteýge baǵyttalatyn.

Jańa erejelerge sáıkes, klıent aldymen óz qarajaty esebinen aǵymdaǵy shotta nesıe boıynsha syıaqyny jáne depozıtke mindetti jarnany qamtamasyz etýi tıis. Tek sodan keıin ǵana ol 200 000 teńge mólsherindegi birjolǵy zeınetaqy tólemi esebinen negizgi qaryzdy óteı alady.

Aıta ketelik zeınetaqy jınaǵy esebinen turǵyn úı alýdyń tártibi ózgergeni týraly jazǵan edik.