Ipotekaǵa jol taryldy ma — sarapshy jańa talaptardyń mánin túsindirdi
ASTANA. KAZINFORM — Baspana nesıesiniń paıyzdyq mólsherlemelerinde aıtarlyqtaı ózgeris kútilmegenimen, ıpoteka rásimdeý kezinde azamattardyń tabysyn rastaý máselesi burynǵydan da mańyzdy bola túspek. Jibek Joly telearnasynyń «Búgin LIVE» baǵdarlamasynda turǵyn úı sarapshysy Aıdos Ataev Qazaqstandaǵy ıpoteka naryǵyndaǵy qazirgi ahýalǵa toqtaldy.
Paıyzdyq mólsherleme 8,5 paıyzǵa ósti
Sarapshynyń aıtýynsha, búginde ıpotekalyq baǵdarlamalardyń basym bóligi burynǵydaı júıeli túrde jumys istep tur. Degenmen Otbasy bankindegi birqatar úılerdiń paıyzdyq mólsherlemesi ózgergen.
Máselen buryn 8 paıyzben berilgen keı baǵdarlamalar qazir 8,5 paıyzdyq mólsherlememen usynylady. 30/70 baǵdarlamasyndaǵy kórsetkish te 7,5 paıyzdan 8,5 paıyzǵa kóterilgen. Alaıda turǵyn úı nesıesi boıynsha 5 paıyzdyq mólsherleme saqtalǵan.
Maman mundaı ózgeristerdi ınflıatsııamen jáne qarjy naryǵyndaǵy jalpy jaǵdaımen baılanystyrady. Onyń sózinshe, sońǵy jyldary ekinshi deńgeıli bankter de ıpotekalyq ónimderiniń mólsherlemesin birneshe ret qaıta qaraǵan. Sondyqtan qazirgi ósimdi naryq úshin qalypty qubylys deýge bolady.
Sonymen qatar sarapshy aldaǵy ýaqytta ıpotekalyq mólsherlemelerdiń aıtarlyqtaı qymbattaýyn kútpeıtinin aıtty. Buǵan Ulttyq banktiń bazalyq mólsherleme boıynsha júrgizip otyrǵan saıasaty áser etýi múmkin.
Basty másele — tabysty rastaý
Aıdos Ataevtyń pikirinshe, qazirgi tańda ıpoteka naryǵyndaǵy eń mańyzdy ózgeris paıyzdyq mólsherlemede emes, azamattardyń tólem qabiletin baǵalaý júıesinde bolyp otyr.
— Eger buryn bank úshin alǵashqy jarna kólemi mańyzdy bolsa, endi resmı tabysty rastaý máselesi basty nazarǵa alynady. Sebebi paıyzdyq mólsherlemeniń ózgerýi aı saıynǵy tólem kólemine áser etedi. Tıisinshe qarjy uıymdary nesıe alýshynyń sol júktemeni kótere alatynyna kóz jetkizýge tyrysady, — dedi ol.
Sarapshynyń aıtýynsha, resmı tabysy bar azamattar úshin ıpoteka alý múmkindigi saqtalady. Al tabysyn qujat júzinde dáleldeı almaıtyn adamdarǵa qoıylatyn talap kúsheıe túsýi múmkin.
Qazir tabysyn rastaı alatyn azamattar úshin bastapqy jarna kólemi 20 paıyzdan bastalsa, tabysyn rastaı almaıtyndar keı jaǵdaıda 50 paıyzǵa deıin alǵashqy jarna tóleýge májbúr bolady.
Bul ásirese ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattarǵa, jeke kásipkerlerge jáne resmı eńbekaqy almaıtyn adamdarǵa áser etýi yqtımal.
Jastarǵa arnalǵan baǵdarlamalar saqtalady
Sarapshy ıpoteka naryǵynda múmkindik azaıyp ketti degen pikirmen kelispeıdi. Onyń sózinshe, búginde memleket jastardy baspanamen qamtýǵa erekshe kóńil bólip otyr.
Qazir «7-20-25» baǵdarlamasy jumysyn jalǵastyryp otyr. Sonymen qatar óńirlerde jastarǵa arnalǵan arnaıy turǵyn úı baǵdarlamalary bar. Astana men Almatyda iske asyrylyp jatqan jobalardan bólek, birqatar oblysta jeńildetilgen nesıeleý tetikteri qarastyrylǵan.
Sondyqtan ıpotekamen úıli bolý qıyn deýge negiz joq. Kerisinshe qoıylǵan talaptar azamattardyń qarjylyq múmkindigin eskerýge, qarjylaı saýatty bolýyna baǵyttap otyr.
Úı baǵasy ósýin jalǵastyryp jatyr
Aıdos Ataev turǵyn úı baǵasynyń ósý máselesin de kóterdi. Sarapshynyń aıtýynsha, suranys joǵary bolǵan saıyn baspana quny da arta beredi.
Ásirese bastapqy naryqtaǵy páterler qymbattap jatyr. Buǵan qurylys materıaldarynyń baǵasy, jumys kúshi shyǵyndary jáne turǵyn úıge degen turaqty suranys áser etedi.
Qazir qujaty tolyq daıyn jańa páterlerdiń baǵasy aıtarlyqtaı joǵary. Keı óńirlerde eki bólmeli páterlerdiń quny 30 mıllıon teńgeden asyp ketken.
Mamannyń pikirinshe, aldaǵy ýaqytta da turǵyn úı baǵasynyń tómendeýine negiz bolatyn faktorlar baıqalmaıdy.
Bastapqy kezeńdegi úıdi satyp alý dáýiri aıaqtaldy ma?
Sońǵy jyldary úlestik qurylys naryǵynda da ózgerister boldy. Buryn azamattar qurylys endi bastalǵan kezeńde turǵyn úı satyp alyp, keıin túrli máselege tap bolatyn jaǵdaılar jıi kezdesetin.
Keıbir qurylys kompanııalary óz mindettemelerin oryndaı almasa, endi biri bir páterdi birneshe adamǵa satyp jibergen jaǵdaılar tirkeldi. Sonyń saldarynan kóptegen úlesker qarjysynan aıyryldy.
Osyǵan baılanysty memleket baqylaýdy kúsheıtti. Qazir qurylys kompanııalary úleskerlerdiń qarajatyn tartý úshin arnaıy ruqsat alýy kerek.
— Turǵyn úı satyp alarda qurylys salýshynyń qujattaryn muqııat tekserý mańyzdy. Arzan baǵaǵa qyzyǵyp, táýekeli joǵary jobalarǵa qarjy salý azamattardy qıyn jaǵdaıǵa qaldyrýy múmkin, — dep eskerti maman.
Aıta keteıik, buǵan deıin, skorıngsiz ıpotekany alý jaıly jazǵan edik.
