Investorlar Eýropadan kóbirek erkindik kútedi
ASTANA. KAZINFORM – Rımde ótken FII Institute sammıtine qatysqan saıasatkerler, bıznes kóshbasshylary men ınvestorlar jahandyq ınvestıtsııalardy tartý jáne Eýropanyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin retteýdi jeńildetip, ıkemdilikti kúsheıtýge shaqyrdy, dep habarlaıdy Euronews.
Eýropanyń aldynda ınvestıtsııalardy tartý jáne strategııalyq derbestigin nyǵaıtý úshin biregeı múmkindik týyp otyr. Alaıda AQSh pen Azııamen básekelesý úshin oǵan retteýshi kedergilerdi azaıtyp, reformalardy jedeldetýge týra keledi. Bul Rımde ótken FII Institute (Future Investment Initiative Institute) sammıtinde aıtylǵan negizgi oılardyń biri boldy. Sammıtke álemniń túkpir-túkpirinen saıasatkerler, kásipkerler men ınvestorlar jınaldy.
Eger G7 sammıtiniń basty taqyryby geosaıasat bolsa, Rımdegi kezdesýde nazar ekonomıkaǵa aýdy. Batystyń jetekshi demokratııalyq elderiniń kóshbasshylary qaýipsizdik, saýda jáne halyqaralyq qaqtyǵystardy talqylap jatqan kezde, FII Priority Europe sammıti ınvestorlardy, kásipkerlerdi jáne bılik ókilderin bir alańǵa jınap, Eýropanyń ekonomıkalyq serpinin qalaı qalpyna keltirýge jáne ónerkásiptik ári tehnologııalyq transformatsııany qarjylandyrýǵa qajetti kapıtaldy qalaı tartýǵa bolatynyn talqylady.
Eýropaǵa kóbirek ıkemdilik qajet
FII Institute atqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Rıshar Attıas eýropalyq saıasatkerlerge tikeleı úndeý jasady. Onyń aıtýynsha, qurlyqta álemdik ósimniń kelesi kezeńine jetekshilik etýge jetkilikti talant, ınnovatsııalyq áleýet jáne ónerkásiptik múmkindik bar. Alaıda ınvestıtsııa úshin qolaılyraq orta qalyptastyrý qajet.
– Eýropa áli de álemdegi eń tartymdy naryqtardyń biri bolyp qala beredi. Biraq ınvestorlar aıqyndyqty, boljamdylyqty jáne sheshim qabyldaýdyń jedeldigin izdeıdi, – dedi Attıas forýmda sóılegen sózinde.
Ol jasandy ıntellekt, tsıfrlyq ınfraqurylym, taza energetıka jáne joǵary tehnologııalyq ónerkásip sııaqty strategııalyq mańyzdy salalarǵa kapıtal aǵynyn jeńildetý úshin retteýshi ıkemdilikti arttyryp, ákimshilik rásimderdi ońaılatýdy qoldaıtynyn aıtty.
Attıastyń pikirinshe, jahandyq ınvestıtsııalar úshin báseke kúsheıip jatqan jaǵdaıda Eýropa tek AQSh-pen ǵana emes, kompanııalar men iri ónerkásiptik jobalardy tartý úshin reformalardy jedeldetip jatqan damýshy ekonomıkalarmen de básekelesip otyr. Onyń aıtýynsha, másele eýropalyq standarttardan bas tartýda emes, retteý, ınnovatsııa jáne ósim arasyndaǵy tepe-teńdikti taýyp otyr.
– Álem de, kapıtal da óte joǵary jyldamdyqpen qozǵalyp jatyr. Eýropanyń kelesi ekonomıkalyq transformatsııaǵa jetekshilik etýge tamasha múmkindigi bar. Biraq ınvestıtsııa úshin jasalǵan jaǵdaılar basqa óńirlerdegideı básekege qabiletti bolýyn qamtamasyz etý qajet, – dedi ol.
FII Institute basshysy bul máseleni Eýropanyń strategııalyq derbestigi týraly keńirek pikirtalaspen baılanystyrdy. Onyń aıtýynsha, qurlyqtyń energetıkalyq aýysýdy qarjylandyrý, óz tehnologııalaryn damytý jáne jetkizý tizbekterin nyǵaıtý qabileti memlekettik jáne jeke kapıtaldy qanshalyqty tıimdi jumyldyra alatynyna baılanysty bolady.
Eýropa – uzaq merzimdi ınvestıtsııalardyń baǵyty
Osy pikirdi Saýd Arabııasynyń Public Investment Fund (PIF) egemendi qorynyń basshysy ári Aramco dırektorlar keńesiniń tóraǵasy ıAsır Ál-Rýmaııan da qoldady. Onyń baǵalaýynsha, Eýropa jańa jahandyq ekonomıkadaǵy ornyn aıqyndaýda sheshýshi kezeńdi bastan ótkerip jatyr. Sondyqtan uzaq merzimdi jobalarǵa ınvestıtsııa baǵyttaýǵa múmkindik beretin jaǵdaı jasaý asa mańyzdy.
– Eýropanyń energetıkalyq aýysý, tehnologııalyq ınnovatsııalar jáne strategııalyq ınfraqurylym sııaqty salalarda áleýeti zor, – dedi ol.
Ál-Rýmaııannyń sóziniń halyqaralyq naryqtar úshin salmaǵy erekshe. PIF shamamen 1,15 trıllıon dollar kólemindegi aktıvterdi basqarady jáne álemdegi eń iri qorlardyń biri sanalady. Al álemdegi eń iri munaı kompanııasy Aramco ótken jyly 93,5 mıllıard dollar paıda tapqan.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, sammıt ótetin oryn retinde Rımniń tańdalýy kezdeısoq emes. Italııa astanasy Eýropanyń tarıhı murasyn bolashaqqa baǵdarlanǵan reformalar kún tártibimen ushtastyra alatyn qabiletin beıneleıdi.
Bul oı sammıt barysynda birneshe ret qaıtalandy: Eýropa jahandyq kapıtal úshin áli de tartymdy óńir bolyp qala beredi. Alaıda osy áleýetti turaqty ekonomıkalyq ósimge aınaldyrý úshin reformalardy jedeldetip, retteýshi bazany jańa jaǵdaılarǵa beıimdeý qajet.
Eske sala ketsek, Ulybrıtanııa men Japonııa 24 mlrd dollar ınvestıtsııalar týraly kelisti. Al jýyrda Eýropanyń jetekshi elderi AQSh pen Iran arasyndaǵy kelisimge qatysty ún qatty.
