Yntymaq kúni – birlik pen tatýlyq ulyqtalatyn mereke
ASTANA. KAZINFORM — Naýryznama onkúndigi aıasynda 21 naýryz – Yntymaq kúni bolyp belgilengen. Bul – tatýlyq pen birlikti dáripteýge, ulyqtaýǵa hám nasıhattaýǵa arnalǵan mereke.
Qazaqstan — etnosaralyq tatýlyqtyń úlgisine aınalǵan memleket. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, Qazaqstan halqynyń sany 20 mıllıonnan asty.
Etnıkalyq quram boıynsha eń kóp taralǵan 15 ulttyń ishinde:
- qazaqtar — 14 456 709,
- orystar — 2 963 938,
- ózbekter — 678 487,
- ýkraındar — 371 807,
- uıǵyrlar — 305 648,
- nemister — 223 272,
- tatarlar — 218 926,
- ázerbaıjandar — 155 364,
- koreıler — 120 686,
- túrikter — 91 732,
- dúngender — 86 067,
- belarýster — 74 389,
- tájikter — 58 712,
- kúrdter — 51 171,
- qyrǵyzdar — 40 200.
Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi Sadyq Tilegen 21 naýryzdyń tereń fılosofııalyq máni bar ekenin aıtady. Ǵalymnyń pikirinshe, yntymaq uǵymy qazaq qoǵamynda qashan da eń bıik qundylyq bolǵan.
— Baqyt qaıda barasyń degende, yntymaǵy mol jerge baramyn degen eken. Yntymaq — kópultty Qazaqstan úshin óte berekeli sóz. Bizdiń elimizdi meken etken 100-den asa ult pen ulystardy eshqashan bóle-jarmaımyz. Konstıtýtsııamyz moıyndaıtyn barlyq azamat úshin Qazaqstan — ortaq Otan, — deıdi Sadyq Tilegen.
Ǵalym Naýryz meıramynyń búkil etnos ókilderin bir arnaǵa toǵystyratynyna erekshe toqtalady. Dinine, tiline, dástúrine qaramastan, barlyq azamat bul kúni ortaq qýanyshty bólisedi. Mádenı ortalyqtar ózderiniń salt-dástúrlerin, ónerin, ulttyq taǵamdaryn tanystyryp, bir-birine jaqyndaı túsedi.
Yntymaq kúniniń mańyzy tek Qazaqstan aýmaǵymen shektelmeıdi. Bul mereke — shetelde turatyn otandastar úshin de rýhanı baılanysty nyǵaıtatyn erekshe sát.
«Otandastar qory» KEAQ Vıtse-prezıdenti Alıbek Jurqadamnyń aıtýynsha, Naýryznama onkúndigi sheteldegi qazaq dıasporasy tarapynan jyly qabyldanyp, olardyń ulttyq biregeıligin nyǵaıtýǵa jańa serpin berdi.
— Sheteldegi otandastarymyz úshin 21 naýryz — «alysta bolsaq ta, júregimiz bir» degen urannyń aınasy. Qaı elde tursa da, olar Qazaqstannyń yntymaq modeline súıenip, tatýlyqty dáripteıdi. Bul kún — olar úshin tek mereke emes, etnıkalyq tutastyqty seziný múmkindigi, — deıdi Alıbek Jurqadam.
Dıaspora ókilderi Ulttyq kıim kúninde qazaqı naqyshtaǵy kıimderdi kıip, ulttyq brendti nasıhattaıdy. Ulttyq sport kúninde asyq atý, túrli ústel oıyndarynan jarystar uıymdastyrady.
Taǵdyrdyń jazýymen qazaq saharasyna taban tiregen talaı etnos ókilderin baýyryna basyp, nanymen bólisken qazaq halqynyń sol kezdegi keńpeıildigi búgingi myzǵymas birliktiń irgetasyn qalady. Búginde Qazaqstan – 100-den asa ulttyń basyn biriktirgen úlken qara shańyraq. Bul shańyraqtyń astyndaǵy árbir azamat ózin bóten sezinbeı, ortaq Otannyń teń quqyly múshesi retinde sezinýi – qazaq halqynyń asyl qasıetneri men el basshylyǵynyń salıqaly saıasatynyń jemisi.
Osy oraıda, elordalyq jas belsendi, ózbek etnomádenı ókili Ýmıtdjon Abıhodjaev óz oıymen bólisti.
– Biz úshin Qazaqstan – tek týǵan jer ǵana emes, baýyrlastyqtyń altyn besigi. Meniń dostarymnyń arasynda qazaq ta, orys ta, káris te bar. Biz eshqashan «sen kimsiń?» dep bólingen emespiz. Osynyń bári, eń aldymen, qazaq halqynyń keńpeıildigi men darhan kóńiliniń arqasy dep bilemin. Tarıhtyń qıyn kezeńderinde ata-babalarymyzdy qushaq jaıa qarsy alǵan qazaq topyraǵy búgin bizdi bir úıdiń balasyndaı biriktirip otyr. Yntymaq kúni – sol tarıhı alǵys pen búgingi baqytty ómirimizdiń merekesi. Bir dastarhan basynda otyryp, bir maqsatqa umtylǵan halyqtyń bolashaǵy qashan da jarqyn bolmaq, – deıdi ol.
21 naýryz — kórshi-qolań, áriptester, týǵan-týystar ortaq dastarhan basynda bas qosyp, el birliginiń bekem bolýyn tileıtin kún. Bul mereke Qazaqstannyń kópultty, biraq birtutas memleket ekenin aıshyqtaı túsedi.
Aıta keteıik, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HHHІV sessııasynda Memleket basshysy Naýryz meıramyn keńinen dáripteý kerektigin aıtqan bolatyn.
Buǵan deıin, Beıjińdegi qazaqstandyq damý ortalyǵy Naýryzdy qalaı toılaǵanyn jazǵan edik.