Internettegi ár sóz úshin jaýap bar: zań jáne aqparattyq mádenıet
ASTANA. KAZINFORM — Tsıfrlyq dáýirde aqparat taratý burynǵydan da ońaı, al jaýapkershilik soǵan saı joǵary. Áleýmettik jelilerdegi árbir jazba tek jeke pikir emes — ol qoǵamǵa áser etetin mańyzdy faktor. Árbir taralǵan aqparat tekserilgen faktilerge negizdelýi tıis. Bul týraly Bas prokýratýra málim etti.
Búginde áleýmettik jeliler negizgi aqparat kózine aınaldy. Alaıda jedeldikpen birge jaýapkershilik te artty. Qoǵam úshin eleýli qaýipterdiń biri — «tsıfrlyq qaýesetter».
— Kóp jaǵdaıda paıdalanýshylar máseleniń mánine úńilmesten, tekserilmegen, keıde tipti jalǵan aqparatty taratady. Nazar aýdartý men «haıp» qýǵan jekelegen tulǵalar óz áreketteriniń saldaryn elemeıdi. Al shyn máninde, shyndyqqa sáıkes kelmeıtin aqparatty jarııalaý búkil qoǵam úshin qaýip faktory bolyp tabylady. Bul jaı ǵana zııansyz ázil nemese ınternettegi pikir emes. Mundaı áreketter dúrbeleń týǵyzýy, azamattardyń iskerlik jáne jeke bedelinen uqsan keltirýi, sondaı-aq memlekettik ınstıtýttardyń qyzmetin turaqsyzdandyrýy múmkin, — dep eskertti prokýratýradan.
Tsıfrlyq ortada tolyq anonımdilik joq. Internettegi kez kelgen áreket «tsıfrlyq iz» qaldyrady. Zamanaýı tehnologııalar aqparattyń taralý kózin anyqtaýǵa múmkindik beredi, tipti paıdalanýshy kózge túspeımin dep oılaǵan jaǵdaıda da. Tájirıbe kórsetkendeı, zańǵa qaıshy jarııalanymdar anyqtalyp, olardyń avtorlary zańda belgilengen tártippen jaýapkershilikke tartylady.
Sondyqtan pikir nemese jazba jarııalamas buryn onyń saldaryn túsiný qajet. Jala jabý, qorlaý nemese kórineý jalǵan aqparat taratý zań boıynsha jaýapkershilikke ákep soǵady.
— Sóz bostandyǵy — sheksiz erkindik emes. Ol basqa adamdardyń quqyqtary men zańdy múddelerin buzýǵa syltaý bola almaıdy. Kez kelgen taratylatyn aqparat tekserilgen faktilerge negizdelýi tıis, boljamdar men joramaldarǵa emes. Bul — aqparattyq etıkanyń negizgi qaǵıdaty, — delingen habarlamada.
Zań — árbir azamatty qorǵaý tetigi. Quqyqtyq normalardy saqtaý turmysta, bızneste jáne medıa keńistikte qaýipsiz orta qalyptastyrady.
Qylmystyq qýdalaý organdary tek jaýapkershilik sharalaryn qoldanýǵa ǵana emes, eń aldymen quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan. Júıeli túsindirý jumystary júrgizilýde.
Ortaq mindetimiz — jaýapty minez-qulyq mádenıetin qalyptastyrý, onyń ishinde tsıfrlyq ortada. Óıtkeni mádenıet árbir áleýmettik jeli qoldanýshysynyń jeke jaýapkershiliginen bastalady.
Al buǵan deıin Aıda Balaeva jańa Konstıtýtsııa jobasy damyǵan memleketterdiń tájirıbesine súıene otyryp, sóz bostandyǵyna tolyq kepildik beretinin aıtqan edi. Usynylyp otyrǵan normalar sóz bostandyǵyn shekteýge emes, ár adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetin, jeke ómirin qorǵaýǵa baǵyttalǵan.
