Indonezııa alǵashqy AES-in adam turmaıtyn aralda salýdy josparlap otyr
ASTANA. KAZINFORM – Indonezııa bıligi kómirge táýeldilikti azaıtyp, dekarbonızatsııa maqsattaryna jetý úshin alǵashqy atom elektr stantsııasyn salý josparyn qaıta qolǵa aldy. AES salynýy múmkin negizgi oryndardyń biri – adam turmaıtyn Semesak araly, dep habarlaıdy Kyodo News.
Indonezııa atom energetıkasyn damytý josparyn alǵash ret 1990 jyldardyń ortasynda qarastyrǵan. Alaıda 2011 jyly Japonııadaǵy «Fýkýsıma-1» AES apatynan keıin bul bastama keıinge qaldyryldy. 2014 jyly atom energetıkasy el úshin «sońǵy tańdaý» retinde belgilense, byltyrdan bastap «strategııalyq tańdaý» retinde qarastyryla bastady.
Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrligi eldegi alǵashqy AES-ti 2032 jyldan erte emes merzimde iske qosýdy josparlap otyr. 2060 jylǵa qaraı atom energetıkasynyń bastapqy energııa teńgerimindegi úlesin 12,1%-ǵa deıin jetkizý, al ornatylǵan qýatty 35–42 GVt-qa deıin arttyrý kózdelgen.
Bolashaq AES salynýy yqtımal oryndardyń qatarynda Borneo aralyndaǵy Batys Kalımantan provıntsııasyna qaraıtyn Semesak araly men Bangka-Belıtýng araldyq provıntsııasy bar. Bılik Semesak aralyna basymdyq berip otyr.
Adam turmaıtyn Semesak araly Sýngaı-Raıa aýylynan 900 metr qashyqtyqta ornalasqan. Jergilikti bılik AES óńirge jańa óndirister tartýǵa múmkindik beredi dep úmittenedi.
– Atom energetıkasy – taza energııa. Bul damyǵan memlekettiń belgisi. Biz Ońtústik-Shyǵys Azııada AES-ti alǵash iske qosqan el bolýdy kózdeımiz, – dedi Bengkaıang okrýginiń basshysy Sebastıanýs Darvıs.
Onyń aıtýynsha, stantsııa Indonezııanyń salynyp jatqan jańa astanasy Nýsantarany elektr energııasymen qamtamasyz etip, bolashaqta elektr qýatyn shetelge eksporttaýǵa da múmkindik berýi múmkin.
Degenmen jergilikti turǵyndar men sarapshylar AES qaýipsizdigine alańdap otyr. Indonezııada jer silkinisi men janartaý atqylaýy jıi bolady. Semesak mańyndaǵy sýlardy balyqshylar da turaqty paıdalanady.
– Árıne, alańdaımyn. AES-tiń yqtımal saldarynan qorqamyn. Chernobyl men Fýkýsımadaǵydaı apat bolýy múmkin dep qaýiptenemin, – dedi jergilikti balyqshy Harıpan.
Indonezııanyń atom energetıkasyna kóshý josparyna basqa memleketter de qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Japonııa naýryzda Indonezııamen atom energetıkasyn engizýge kómektesý jónindegi memorandýmǵa qol qoıdy. Reseıdiń «Rosatom» korporatsııasy da jobaǵa tehnıkalyq qoldaý kórsetýge daıyn ekenin bildirdi.
Indonezııa bıligi birinshi kezekte shaǵyn modýldik reaktorlar salýǵa basymdyq bermek.
Alaıda Essential Services Reform ınstıtýtynyń atqarýshy dırektory Fabbı Týmıva jobanyń ekonomıkalyq tıimdiligi men qaýipsizdigine kúmán keltiredi. Onyń pikirinshe, elde kómir energetıkasyn almastyryp, dekarbonızatsııa maqsatyna jetýge múmkindik beretin jańartylatyn energııa kózderi jetkilikti.
Eske sala ketsek, buǵan deıin Dýnaıdyń tartylýy saldarynan Rýmynııa jalǵyz AES-in toqtatqanyn jazdyq.
Al Armenııa jańa AES qurylysy boıynsha bes elmen kelissóz júrgizedi.
