Іlııa Jaqanov ónerli stýdenttermen kezdesedi
ASTANA. QazAqparat - 17 mamyr kúni saǵat 18.30-da Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń Jambyl atyndaǵy kontserttik zalynda Qazaqstan jáne Qyrǵyzstan Respýblıkalarynyń Eńbek sińirgen qaıratkeri, «Parasat», «Dáneker» ordenderiniń ıegeri, kórnekti kompozıtor, belgili jazýshy Іlııa Jaqanovtyń 80 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan shyǵarmashylyq kesh ótedi.
Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti El táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı «Tulǵalar taǵylymy» aıdarymen táýelsiz el ornatýdyń basy-qasynda bolyp, azattyqtyń alǵashqy tańynan Elbasynyń janynan tabylyp, nardyń júgin jeńildetken qaıratker, shyǵarmashyl tulǵalarmen kezdesý ótkizýdi dástúrge aınaldyryp keledi. Sondaı kezdesýdiń kezekti qonaǵy - kórnekti kompozıtor, belgili jazýshy, óner zertteýshisi, sýretshi Іlııa Jaqanov. Boıyna kompozıtorlyq, jazýshylyq, sýretshilik sekildi úsh ónerdi toǵystyrǵan І.Jaqanovtyń shyǵarmashylyǵy san salaly.
І.Jaqanov 1936 jyly mamyr aıynyń 6 juldyzynda Jambyl oblysy Sarysý aýdany Aqtoǵaı aýylynda dúnıege kelgen. S.M. Kırov atyndaǵy Qazaqtyń memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin bitirgen. QazSSR Mınıstrler Keńesiniń teledıdar men radıo jónindegi Memlekettik komıteti júıesinde ádebı redaktor, Qazaq radıosynyń mýzykalyq redaktsııasynda bas redaktor bolyp uzaq jyldar qyzmet atqardy. Qazirgi tańda erkin shyǵarmashylyqpen aınalysýda.
І.Jaqanov - QazGÝ-dyń fılologııa fakýltetin bitirgen soń konservatorııaǵa emtıhan tapsyrýǵa barady. Sonda onyń ánderin tyńdaǵan emtıhan komıssııasynyń múshesi, kompozıtor Evgenıı Brýsılovskıı: «Bul jigit - naǵyz halyq kompozıtory. Ol dalanyń mýzyka akademııasyn bitirgen. Óziniń osy tabıǵatyn búldirmeıik. Shyǵaratyn ánin sal-serilershe emin-erkin shyǵarsyn» degen eken. Elin ánimen terbegen óner ıesiniń ánderi búginde 200 den asady. «Tún ortasy bolǵanda» atty eń alǵashqy ánin 1956 jyly jazǵan kompozıtordyń búginde halyqqa keńinen taraǵan «Danııardyń áni», «Jámılıanyń áni», «Áselim», «Asylym», «Tolaǵaı», «Jaılaýkól keshteri», «Edil men Jaıyq», «Esil boıy», «Aǵady Jaıyq» degen ánderi bar.
Ónerimizdiń asyl qazynalary, qazaq áninde ólsheýsiz iz qaldyrǵan tarıhı tulǵalar jaıyndaǵy І.Jaqanovtyń zertteý eńbekteri de bir tóbe. Atap aıtqanda, Birjan sal, Aqan seri, Muhıt, Úkili Ybyraı, Mádı, Estaı, Áset, Kenen, sııaqty qazaqtyń asa daryndy óner sańlaqtarymen qatar Súgir, Aqbala, Álshekeı, Qaıypnazar, Qaldybek, Tólegen Mombekov, General Asqarov, Máken Turlyǵulqyzy sııaqty kúıshi-kompozıtorlar týraly súbeli eńbekteri el aýzynda.
Qazaq óneri qaıratkerleriniń ómirin zertteý negizinde jazylǵan «Eki jıren», «Birinshi kontsert», «Mahabbat valsi», «Aqqýlar qonǵan aıdyn kól» atty derekti jınaqtary men «Qarabýra» «Yqylas» tarıhı-tanymdyq romandarynyń avtory Іlııa Jaqanovtyń shyǵarmashylyq qory taǵy bir kitappen tolyqty. Ol - «Dúnıe shirkin...» dep atalady. Bul kitap ómirdegi jaqyn dosy, ónerdegi rýhanı jan dúnıesi jarasqan, erekshe qurmetke laıyqty qazaqtyń birtýar azamaty, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, túrkolog-ǵalym Myrzataı Joldasbekovtiń kompozıtorlyq ónerine arnalǵan. Kesh barysynda atalǵan eńbektiń halyqqa tanystyrylymy ótkiziledi.
Seksenniń seńgirine shyqqan І.Jaqanov búginde óziniń shyǵarmashylyq jumysyn údete túspese báseńdetken emes. Oǵan dálel - 78 jasynda H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetin sýretshi mamandyǵy boıynsha támamdaýy der edik.
Shyǵarmashylyq keshte Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Muraǵaty І.Jaqanovtyń jeke qujattar kórmesin qonaqtar nazaryna usynatyn bolady.
Atalǵan is-sharaǵa Úkimet músheleri, Senat jáne Májilis depýtattary, zııaly qaýym men buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysady dep kútilýde.
