Ikemsiz sheneýniktik apparat qabyldanǵan sharalardy júzege asyrýda tejegishke aınalýda - N. Nazarbaev

Memleket basshysy memlekettik organdardyń tolyqqandy jumysy úshin barlyq qajetti sheshimder qabyldanyp, tıisti jaǵdaı jasalǵanyn atap ótti.

Nursultan Nazarbaev álemdik ekonomıkada qalyptasqan ahýal óńirlik te, jahandyq ta turǵydan jiti kóńil bólýdi talap etetinin aıtty.

- Úkimettiń budan arǵy ekonomıkalyq saıasaty qazirgi kezdegi qaterlerdi eskerýge baǵyttalýy kerek. Búginde biz ózgergen ahýaldy eskere otyryp, jańa is-sharalar ázirleýge tıispiz, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy «Qazaqstan-2050» Strategııasynda kórinis tapqan mindetterdi iske asyryp jatqan Úkimettiń jumysyn jandandyrýǵa nazar aýdardy.

Nursultan Nazarbaev búgingi jaǵdaılar Úkimettiń aldyna jańa mindetter qoıyp otyrǵanyna toqtalyp ótti.

Atap aıtqanda, 2015 jylǵy 1 qańtardan bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shart kúshine enedi, sondaı-aq elimiz DSU-ǵa kirý týraly kelissózderdiń sońǵy satysynda tur, al bıylǵy jeltoqsanǵa deıin EYDU-men yntymaqtastyq baǵdarlamasy qabyldanady.

- Jańa ıntegratsııalyq jaǵdaılardaǵy bizdiń ekonomıkamyzdyń jumysyn jalǵastyryp, tereńdete túsý kerek. Reseı men Belorýstiń óńirlerimen belsene jumys júrgizip, kerek jerlerde saýda ókildikterin ashatyn kez keldi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy eksportty ártaraptandyrý úshin kólik baǵdarlaryn damytýdy mańyzdy baǵyt retinde atady. Máselen, «Qorǵas Shyǵys qaqpasy» AEA-daǵy «qurǵaq port» qurylysyn aıaqtaý, Aqtaý men Quryqta teńiz porttary ınfraqurylymdaryn qalyptastyrý týraly aıtyldy. Oǵan qosa, Parsy shyǵanaǵy men Tynyq muhıt jaǵalaýyndaǵy elderde qoımalar salý múmkindigin qarastyrǵan jón.

Qazaqstan Prezıdenti ekonomıka ósimine serpin berý úshin 2014-2015 jyldary Ulttyq qordan bir trıllıon teńge bólý týraly sheshim qabyldanǵanyn eske saldy.

- Ótken 3 aıda shaǵyn jáne orta bıznestiń jalpy quny 78 mıllıard teńgege eseptelgen jobalary maquldandy. Jobalardy naqty qarjylandyrýǵa 47 mıllıard teńge bólindi. Bul jaqsy bastama, biraq jetkiliksiz. Bólingen qarajattyń árbir kúngi bógelisi - eldiń ekonomıkalyq ósimi qarqynyn báseńdetý degen sóz, - dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev sondaı-aq Úkimetke 1 qyrkúıekke deıin Ulttyq qordan 2015 jyly 500 mıllıard teńge mólsherindegi ekinshi transh bóligin ınvestıtsııalaý jóninde naqty usynystar ázirleýdi tapsyrdy.

Memleket basshysy ekonomıkany ártaraptandyrý Úkimet jumysynyń basty basymdyǵy bolyp sanalatynyn atap ótti.

- 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan Memlekettik ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý baǵdarlamasy ázirlenip, meniń tarapymnan bekitildi. Onda ónerkásiptiń ekinshi besjyldyqtaǵy basymdyǵy bar salalary aıqyndalǵan. Bıyl ekonomıkanyń irgeli salalarynda - munaı-gaz jáne taý-ken metallýrgııasy salalarynda oń ósim qarqynyn qamtamasyz etý mańyzdy. Jańa ken oryndaryn barlaý men qoldanystaǵy óndirister qýatyn jańǵyrtý jóninde keń aýqymdy jumysty bastaǵan jón, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev qazirgi ýaqytta ekonomıka ósiminiń negizgi kózi ІJÓ-degi úlesi 53 paıyzǵa jetken qyzmet kórsetý salasy bolyp otyrǵanyn aıtty.

- Qyzmet kórsetý salasynyń básekege qabilettiligin maqsatty túrde arttyrý sharalary qoldanylyp jatqan elderde eńbek ónimdiligi ósýde. Al biz áli kúnge deıin bul salany nazardan tys qaldyryp kelemiz. Máselen, týrızm salasynda ashylǵan bir jumys orny ózimen birge jeńil ónerkásipte, azyq-túlik ónerkásibinde jáne kólik salasynda qosymsha jumys oryndarynyń ashylýyna sebepshi bolady. Úkimetke jyldyń sońyna deıin Qyzmet kórsetý salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıingi keshendi baǵdarlamasyn ázirlep, qabyldaýdy tapsyramyn, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti agroónerkásip kesheni salasynda óńdeý isiniń máseleleri sheshimin tabýdy talap etip otyrǵanyn aıtty. Qazirgi kezde otandyq aýyl sharýashylyǵy óniminiń barlyq óndiristeri arasynda ári qaraı óńdeýmen aınalysatyndar olardyń jartysyna da jetpeıdi. Bul rette óndirister qýaty ortasha tek 3 paıyzǵa ǵana jumys isteýde.

Memleket basshysy memlekettik sýbsıdııalardy tek ozyq agrotehnologııalardy engizip, suranysqa ıe daqyldar ósiretin taýar óndirýshiler alýy kerektigine kóńil aýdardy. Budan bólek, aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirýshilerdiń bytyrańqylyǵy men óndiretin taýarlary mólsheriniń shekteýligi problemasyn ásirese aýyl sharýashylyǵy kooperatsııasyn yntalandyratyn zań jobalaryn ázirleý arqyly sheshken durys.

Qazaqstan Prezıdenti bıznes júrgizý sharttaryn jaqsartý úshin jer ýchaskelerin rásimdeýdi jeńildetýdi, kásiporyndardy tirkeýdi, elektrondyq kedendik deklaratsııalaý, lıtsenzııalar berýdi avtomattandyrýdy qarastyratyn birqatar zańnamalyq ózgerister qabyldanǵanyn atap ótti.

- Memleket tarapynan sońǵy jyldary kóp nárse isteldi. Endi biz sonyń nátıjesin jáne bıznestiń oń ózgeristerin, sondaı-aq Ulttyq kásipkerler palatasynan meılinshe tıimdi jumys júrgizilýin kútýge qaqylymyz, - dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev Úkimettiń Bıznesti damytý men qoldaýdyń biryńǵaı baǵdarlamasyn bekitýi qajettigin atap aıtty. Sonymen qatar, ol Úkimetke shaǵyn jáne orta kásipkerlik nysandarynyń 2014 jylǵy 1 qazanǵa deıin jınaqtalatyn aıyppuldary men ósimaqylary boıynsha salyqtyq raqymshylyq jasaýdy tapsyrdy. Sondaı-aq memlekettiń ekonomıkaǵa qatysýyn qysqartýdy jalǵastyrý talap etiledi.

- Jekeshelendirýdiń ekinshi tolqyny men «Halyqtyq ІRO» baǵdarlamalary ilgeri basa bastady. Memleket aktıvteriniń ortasha úshten biri qysqarady dep boljanýda. Jeke sektordyń damýyna jáne jańa menshik ıeleriniń paıda bolýyna múmkindikter ashylýda. Úkimetke jekeshelendirýdiń qarqyndy, eń bastysy, ashyq ári móldir úderisin jalǵastyrý kerek. Bul rette jekeshelendiriletin barlyq nysandar óziniń tikeleı maqsatynda qoldanylýy tıis, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Bilim berý máseleleri jaıynda aıtqan Memleket basshysy JOO-larda oqý úshin beriletin bilim granttaryna memleket aıtarlyqtaı bıýdjet qarajatyn bóletinin, biraq bilim sapasynyń tómendiginen jekelegen JOO túlekteri is júzinde jumys taba almaıtynyn atap ótti.

- Kásiptik bilim berý júıesindegi mamandardy daıarlaýdyń qurylymy men sapasy eńbek naryǵynyń talaptaryna saı kelmeıdi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Soǵan oraı Prezıdent osy baǵyttaǵy jumysty kúsheıtýdi, sonyń ishinde kolledj oqýshylarynyń mindetti túrde óndiristik tájirıbeden ótýin qarastyratyn dýaldik oqytý týraly normalardyń zańnamalyq turǵydan engizilýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Qazaqstan Prezıdenti álemdegi barynsha damyǵan 30 eldiń qataryna kirý úshin memlekettik basqarýdyń tıimdi júıesin qurý qajettigin aıtty.

Sonymen birge, mınıstrlikter jáne jergilikti atqarýshy organdar óz mindetterin sheshý úshin qajetti derbestikke tolyq ıe emes, ózderine jaýapkershilik almaıdy. Bul mınıstrlerdiń buıryǵymen bekitýge bolatyn kóptegen normalardy qabyldaýdy Úkimetke júkteıtin qoldanystaǵy zańnamanyń jetilmegendigimen de baılanysty.

- Eldi damytýdyń mańyzdy baǵdarlamalary qabyldandy, biraq bizde olardyń oryndalýy aqsap jatyr, jedeldik pen ıkemdilik joq. Mınıstrlikterde tapsyrmalar men mindetterdi oryndaýdyń kópbýyndy kúrdeli júıesi áli de saqtalyp otyr. Tek sońǵy jyldary ǵana osyndaı kópbýyndylyqtan mınıstrlikterdegi ishki qujat aınalymy 3-4 esege ósti, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy memlekettik qyzmetshilerdiń sany sońǵy 10 jylda 8,5 myń adamǵa ósip, 90 myńnan asqanyna nazar aýdardy. Olardy ustap turý bıýdjettiń jyl saıynǵy ákimshilik shyǵystarynyń ósýine ákelýde.

- Osyndaı ıkemsiz sheneýniktik apparat qabyldanǵan sharalardy júzege asyrýda tejegishke aınalyp, tıimdiligin tómendetýde. Sondyqtan árbir basshy óz apparatyn jetildirýdi oılaýy kerek, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev memlekettik apparat jumysynyń jedeldigi men tıimdiligin kóterip, qaǵazbastylyq pen bıýrokratııany qysqartý úshin sheshim qabyldaý ortalyǵyn mınıstrlikter men óńirler deńgeıine ótkeretin yqshamdy Úkimet qurý qajettigin aıtty.

Osy maqsatta Úkimettiń 12 mınıstrlik pen 30-ǵa jýyq komıtetten turatyn jańa qurylymy týraly sheshim qabyldandy. Bul rette jańadan 5 mınıstrlik qurylady.

Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý, óńirlik damý mınıstrlikteriniń, statıstıka, tabıǵı monopolııalardy retteý, básekelestikti qorǵaý, tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý agenttikteriniń fýnktsııalary men ókilettikteri beriletin Ulttyq ekonomıka mınıstrligin Erbolat Dosaev basqarady.

Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligine densaýlyq saqtaý, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrlikteriniń fýnktsııalary men ókilettikteri beriletin bolady. Basshylyǵyna Tamara Dúısenova taǵaıyndaldy.

Mádenıet jáne sport mınıstrligi mádenıet mınıstrliginiń, din isteri, sport jáne dene shynyqtyrý agenttikteriniń fýnktsııalary men ókilettikterin biriktiredi. Mınıstri Arystanbek Muhamedıuly bolady.

Investıtsııalar jáne damý jónindegi mınıstrliktiń qaraýyna ındýstrııa jáne jańa tehnologııalar, kólik jáne kommýnıkatsııalar mınıstrlikteriniń, baılanys jáne aqparat agenttiginiń, Ulttyq ǵarysh agenttiginiń mindetteri, sondaı-aq energııa tıimdiligi jáne geologııa máseleleri kiredi. Ony Áset Isekeshev basqarady.

Sonymen birge energetıka mınıstrligin qurý týraly sheshim qabyldanyp, oǵan munaı jáne gaz, ındýstrııa jáne jańa tehnologııalar (energetıka bóliginde), qorshaǵan orta jáne sý resýrstary (qorshaǵan ortany qorǵaý bóliginde) mınıstrlikteriniń fýnktsııalary men ókilettikteri, sondaı-aq «jasyl ekonomıkany» damytý máseleleri beriledi. Jańa memlekettik organnyń basshylyǵyna Vladımır Shkolnık taǵaıyndaldy.

Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń fýnktsııalary men ókilettikteri Іshki ister mınıstrligine beriledi, onyń basshylyǵynda Qalmuhanbet Qasymov qalady.

Nursultan Nazarbaevtyń málim etkenindeı, qalǵan mınıstrlikter ókilettikterindegi keıbir ózgeristerimen saqtalady. Atap aıtqanda, ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginen bıýdjettik josparlaý salasyndaǵy fýnktsııalar Qarjy mınıstrligine beriledi. Balyq sharýashylyǵy, janýarlar álemi, orman, sý resýrstaryn basqarý salasyndaǵy fýnktsııalar qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń quzyryna ótedi.

Premer-Mınıstrdiń eki orynbasary ǵana bolady - Baqytjan Saǵyntaev jáne Gúlshara Ábdiqalyqova.

Sonymen qatar qarjy polıtsııasyn taratyp, onyń sybaılas jemqorlyq qylmystar men quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý, anyqtaý, jolyn kesý, ashý jáne tergeý jónindegi fýnktsııalary men ókilettikterin jańadan qurylatyn Memlekettik qyzmet isteri jáne jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine berý týraly sheshim qabyldandy. Jańa vedomstvony Qaırat Qojamjarov basqarady. Bul rette ekonomıkalyq jáne qarjylyq quqyq buzýshylyq máseleleri qarjy mınıstrligine beriledi.

Qazaqstan Prezıdenti barlyq memlekettik organdardyń basshylary óz apparattaryn ońtaılandyrýy qajettigin, fýnktsııalardyń qaıtalanýyn boldyrmaýy tıistigin aıtty.

- Úkimet te mınıstrlikterdegi komıtetter sanyn ońtaılandyrýy qajet. Mınıstrlik qurylymynda aýmaqtyq bólimsheleri bar komıtetter bolýy tıis. Aýmaqtyq bólimsheleri joq komıtetter men agenttikter mınıstrliktiń departamenti retinde qaıta uıymdastyrylýy tıis, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy sondaı-aq jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynyń myqty qarjy-ekonomıkalyq derbestiginiń negizin jasaý máselesin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Qazaqstan Prezıdenti aldaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýymyz álemdegi jáne TMD keńistigindegi ahýaldy esepke ala otyryp júzege asyrylý kerektigine nazar aýdardy. Osyǵan oraı ol Qazaqstannyń mańyzdy seriktesi bolyp sanalatyn Ýkraınadaǵy shıelenis onyń ekonomıkasyn quldyratýǵa aparatynyn atap ótti.

- Bul el Úkimetiniń resmı boljamy boıynsha ІJÓ-niń quldyraýy jyl aıaǵyna deıin keminde 6 paıyzdy quraıdy. Inflıatsııa 20 paıyzǵa deıin ósedi. Ulttyq valıýta edáýir qunsyzdanýy múmkin. Bul bizdi alańdatpaı qoımaıdy, óz ekonomıkalyq saıasatymyzda muny eskerýge tıispiz. Ýkraına TMD-nyń erkin saýda aımaǵynyń qatysýshysy ekeni belgili. Bizdi bul elmen aýqymdy sharýashylyq jelileri, saýda kelisim-sharttary, adam taǵdyrlary baılanystyrady. Osynyń bári bizdiń edáýir alańdaýshylyǵymyzdy týǵyzady, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy bir kezde eń qýatty keńestik respýblıkalardyń biri bolǵan Ýkraınanyń qaqtyǵys saldarynan ondaǵan jyldarǵa keri ketkenin aıtty. Quldyraýǵa ushyraǵan ekonomıkany jáne áleýmettik nysandardy qalpyna keltirý úshin kóptegen jyldar qajet bolady.

Memleket basshysy Qazaqstan Ýkraınadaǵy qarapaıym jurttyń qasiret-qaıǵysyna jany ashıtynyn aıtty.

- Biz qaqtyǵysýshy jaqtardyń bárin kelissózge kelip, senim men ashyq dıalog negizinde, ásirese áıelder men balalarǵa zardaby tıip jatqan qantógisti toqtatý úshin ózara qolaıly sheshimniń jolyn izdeýge shaqyramyz. Budan basqa aqylǵa qonymdy balamaly jol joq dep sanaımyn. Men óz tarapymnan múmkindigine qaraı atsalysamyn jáne qoldan kelgenniń bárin jasaımyn, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti atap ótkendeı, Ýkraınanyń mysaly birlik pen turaqtylyqtyń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Qoǵam eńbektenýdi qoıǵan kezde, adamdar mıtıngige jumysqa barǵandaı shyqqanda jaýdy eldiń ishinen izdeı bastaıdy, orny tolmas saldarǵa uryndyratyn tártipsizdikter týady.

Tek beıbit ómir men adal eńbek qana baq-berekeni qamtamasyz etedi. Halyqtyń birligi - eń úlken qundylyq, ony kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý - búkil halyqtyń paryzy, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti bizdiń elimizdiń memlekettik organdary men qoǵamdyq ınstıtýttarynyń mundaı jaǵdaıdaǵy basty mindeti beıbitshilikti, kelisimdi, tynyshtyqty jáne eldegi qaýipsizdikti saqtaý ekendigine toqtaldy.

- Búginde saıası partııalardyń, qoǵamdyq uıymdardyń, kásipodaqtardyń, úkimettik emes uıymdardyń birligin nyǵaıtýdy jalǵastyrý jáne barlyq buqaralyq aqparat quraldarynyń jumysyn memleket pen halyqtyń jalpy ıgiligi úshin baǵyttaý mańyzdy bolyp otyr. «Nur Otan» partııasy ásirese jergilikti jerlerde oryn alyp otyrǵan problemalardy sheshý úshin el turǵyndarymen júrgiziletin jumysty kúsheıtýi kerek. Biz árqashan jastardy toleranttylyq, ózi eline degen senimdilik rýhynda tárbıeledik. Eldiń bárin, eń aldymen jastardy, «Qazaqstan - 2050» Strategııasynda belgilengen maqsattarǵa jetýge arnalǵan jumystarǵa tartý kerek. HHІ ǵasyrdyń ortasyna deıin biz alǵa qoıǵan tarıhı maqsat tóńireginde toptasqan birtutas halyq qana óz mıssııasyn oryndaı alady, - dedi Memleket basshysy.

Otyrys barysynda B.Saǵyntaev, Á.Isekeshev, G.Ábdiqalyqova, E.Dosaev, Ó.Shókeev jáne Q.Bıshimbaev atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandama jasady