Hırosımada álemdik saıası kóshbasshylarǵa ıadrolyq qarýdan bas tartýǵa úndeý jasaldy
ASTANA. KAZINFORM – Hırosımada AQSh-tyń atom bombasyn tastaǵanyna 81 jyl tolýyna arnalǵan eske alý rásiminde qala bıligi álem kóshbasshylaryn ıadrolyq qarýdan tolyq bas tartýǵa shaqyrdy, dep habarlaıdy KyodoNews.
Olar qazirgi halyqaralyq shıelenis jaǵdaıynda ıadrolyq qarýdyń iri derjavalar tarapynan «ses kórsetý quraly» retinde qoldanylyp otyrǵanyna alańdaýshylyq bildirdi.
Jyl saıynǵy memorıaldyq rásimde oqylǵan Beıbitshilik deklaratsııasynda Hırosıma qalasynyń meri Kazýmı Matsýı ıadrolyq qarýdyń adamzatqa tóndiretin qaýpin elemeý men kúsh qoldanýdy qalypty qubylysqa aınaldyrý aqyrynda Hırosıma men Nagasakıdaǵy qasirettiń qaıtalanýyna ákelýi múmkin ekenin aıtty.
Onyń bul málimdemesi ıAdrolyq qarýdy taratpaý týraly shartqa (ıAQTSh) qatysýshy elderdiń sońǵy sholý konferentsııasy qorytyndy qujat qabyldaı almaǵannan keıin jáne AQSh bastaǵan Iranǵa qarsy soǵys jalǵasyp jatqan tusta jasaldy.
– ıAdrolyq qarýdyń kez kelgen qoldanylýy adamzatqa apatty zardap ákeletinin bárińiz túsinesizder. ıAdrolyq qarýdy taratpaý men qarýsyzdanýǵa tek kópjaqty yntymaqtastyq arqyly ǵana qol jetkizýge bolady. Saıası kóshbasshylar bul baǵytta ózgelerge úlgi kórsetýi tıis, – dedi Kazýmı Matsýı.
Jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat 08:15-te bir mınýt únsizdik jarııalandy. Dál osy ýaqytta, 1945 jylǵy 6 tamyzda AQSh-tyń Enola Gay bombalaýshy ushaǵy Hırosımaǵa ýran bombasyn tastaǵan edi. Sonyń saldarynan 1945 jyldyń sońyna deıin shamamen 140 myń adam qaza tapty.
Japonııa Premer-mınıstri Sanae Takaıtı óz sózinde eldiń ıadrolyq qarýdy óndirmeý, ıelenbeý jáne óz aýmaǵyna ornalastyrmaý qaǵıdattaryna adal ekenin málimdedi. Onyń aıtýynsha, ıadrolyq shabýyldyń zardabyn kórgen jalǵyz memleket retinde Japonııa ıadrolyq qarýdan azat álem qurý jolyndaǵy jumysty jalǵastyra beredi.
Sonymen qatar BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh halyqaralyq qaýipsizdik júıesiniń álsirep bara jatqanyna alańdaýshylyq bildirdi. Onyń málimdemesin BUU Bas hatshysynyń orynbasary ári Qarýsyzdaný jónindegi joǵarǵy ókil Idzýmı Nakamıtsý oqyp berdi.
Gýterrısh memleketterdi qarama-qaıshylyqtyń ornyna dıalogty, teketirestiń ornyna yntymaqtastyqty, al tar ulttyq múddeniń ornyna ortaq qaýipsizdikti tańdaýǵa shaqyrdy.
Kazýmı Matsýı jastardy ıadrolyq qarýdan tolyq bas tartýdy halyqaralyq qoǵamdastyqtyń ortaq qaǵıdatyna aınaldyrýǵa úles qosýǵa úndedi. Ol sondaı-aq Japonııa úkimetin qarasha aıynda ótetin ıAdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartqa qatysýshy elderdiń konferentsııasyna baqylaýshy retinde qatysýǵa shaqyrdy.
Úsh kúnnen keıin, 1945 jylǵy 9 tamyzda, AQSh ekinshi atom bombasyn Nagasakıge tastady. Alty kúnnen soń Japonııa tize búgip, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys aıaqtaldy.
Hırosıma qalasynyń málimetinshe, atom bombalarynan aman qalǵan adamdardyń ortasha jasy búginde 86-dan asty.
Aıta keteıik, bıyl naýryzda Qazaqstan BBU minberinen ıadrolyq derjavalar arasyndaǵy dıalogty qaıta jandandyrýǵa shaqyrdy.
Al maýsym aıynda MAGATE Irannan shuǵyl túrde ıadrolyq nysandarǵa qoljetimdilikti talap etti.
