HH ǵasyr: Japonııada bilim alǵan qazaq jastary týraly tyń derek anyqtaldy
ASTANA. KAZINFORM — Ótken ǵasyrdyń basynda shetelde bilim alǵan qazaq jastary týraly tyń derek anyqtaldy. Bul týraly alashtanýshy ǵalym Sultan Han Júsip Kazinform tilshisine bergen suhbatynda málim etti.
Ǵalymnyń málimetinshe, Tbılısıde jaryq kórgen «Volnyı Gorets» gazetinde qazaq jastarynyń Japonııaǵa oqýǵa jiberilgeni týraly derek keltiriledi.
— 1920 jyly Tıflıste jaryq kóretin «Volnyı Gorets» degen gazet qazaq jastarynyń alǵashqy tolqyny Japonııaǵa arnaıy tehnıkalyq JOO-ǵa oqýǵa ketti deıdi. Bul — 20 jyldyń maýsym aıy. Ol kezde «Volnyı Gorets» gazetinde Mustafa Shoqaı jumys istep júrgen bolatyn. Demek, sol kezde qazaq jastarynyń alǵashqy tolqyny búgingi bizdiń «Bolashaq» baǵdarlamasymen jiberilgeni sııaqty oqýǵa jiberilgen. Odan bólek, eger dálel qujat taba alsaq, onda Eýropaǵa jáne Amerıkaǵa ketken qazaq jastary bar sekildi. Sol jastardyń aty-jónin, olardyń keıingi taǵdyryn zertteý — aldymyzda turǵan eń ózekti máseleniń biri, — dedi Sultan Han Aqqululy.
1920 jyly «Volnyı Gorets» gazetinde jaryq kórgen «Qyrǵyz stýdentteri Japonııada» dep atalǵan materıalda Azamat soǵysynan keıin Reseıde oqýyn jalǵastyrý múmkindiginen aıyrylǵan qazaq jastaryna Japonııa úkimeti qoldaý kórsetkeni aıtylady. Basylym málimetinshe, japon tarapy Sibirdegi ókilderi arqyly qazaq úkimetine jastardy arnaıy tehnıkalyq bilim alýǵa Japonııaǵa jiberýdi usynǵan.
Sonymen qatar, Japonııa úkimeti jol shyǵyny, oqý aqysy jáne stýdentterdiń elde turýyna baılanysty barlyq shyǵyndy óz moınyna alǵany jazylady. Maqalada sol kezeńniń ózinde birneshe qazaq ul-qyzdarynyń Japonııaǵa attanǵany aıtylǵan.
Sondaı-aq Eýropa nemese Amerıkada oqýdy qalaǵan jastarǵa da japon tarapy qarjylaı kómek kórsetýge daıyn ekeni kórsetilgen. Maqala avtory bul bastamany Japonııanyń qazaq halqymen jaqyndasýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadamy retinde baǵalaǵan.
Aıta keteıik, Chehııa jáne Slovakııa arhıvterinen Álıhan Bókeıhanǵa qatysty tyń derekter tabyldy.
