Hantavırýs birneshe elge tarady: jappaı dúrbeleńge negiz joq – DDU

Infektsııanyń belgileri bar naýqas Izraılge Shyǵys Eýropadan kelgen. Al AQSh bıligi indet shyqqan krýız laınerinen baılanysta bolǵan adamdardy anyqtaý aıaqtalmaı turyp ketip qalǵan 20 jolaýshyny izdep jatyr. Vırýs birtindep túrli qurlyqtarǵa taralyp jatqanymen, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy jappaı dúrbeleńniń aldyn alýǵa tyrysyp jatyr. Al reseılik sarapshylar TMD elderinde epıdemııa bolýy ekitalaı ekenin alǵa tartyp otyr.

DDSU málimetinshe, qazirge deıin álemde segiz adam vırýs juqtyrǵan. Olardyń biri qaýipti laınerde bolmaǵan. Izraıl azamaty hantavırýs juqtyryp, Shyǵys Eýropaǵa sapardan oralǵan.

Buǵan deıin krýız laıneriniń eki jolaýshysy Nıderlandqa jetkizildi. Olar Kabo-Verdede kemeden túsirilgen. Ekeýinen de aýrýdyń aıqyn belgileri baıqalǵan. Qazir laıner Kanar araldaryna bet alyp barady. Ispanııa bıligi jolaýshylardy úılerine qaıtarý úshin buryn-sońdy bolmaǵan qaýipsizdik sharalaryn ázirlep jatyr. Eger olardan aýrý belgileri anyqtalmasa, evakýatsııa 11 mamyrda bastalady.

BUU Bas hatshysynyń baspasóz hatshysy Stefan Dıýjarrıkniń aıtýynsha, Kabo-Verdede DDSU sarapshysy kemege kóterilgen. Oǵan Nıderlandydan kelgen eki dáriger men Aýrýlardyń aldyn alý jáne baqylaý jónindegi Eýropalyq ortalyqtyń sarapshysy qosylǵan.

– Olar borttaǵy barlyq adamdy medıtsınalyq tekserýden ótkizip, juqtyrý qaýpin baǵalaý úshin aqparat jınap jatyr, – dedi ol.

Týrıstik laıner Argentınanyń Ýshýaııa qalasynan Ispanııanyń Kabo-Verde araldaryna bet alǵan. Belgisiz ınfektsııa Atlant muhıtynda júrgen kezde taraı bastaǵan. Alǵashqy naýqas 11 sáýirde qaıtys boldy. Keıin taǵy eki adam kóz jumǵan. Kemede naqty dıagnoz qoıylyp, bilikti medıtsınalyq kómek kórsetilmegendikten, bastapqyda ólim sebebi júrek-ókpe jetkiliksizdigi dep kórsetilgen.

Epıdemııa laıner Áýlıe Elena aralyna toqtaǵannan keıin jarııalandy. Sol kezde borttan keminde 14 elden kelgen 40 adam jaǵaǵa túsken. Olardyń kópshiligi qazir úılerine oralǵan. Dárigerler Sıngapýrdyń eki, AQSh-tyń alty azamatyn baqylaýǵa alǵan. AQSh bıligi olarmen baılanysta bolǵan adamdardy anyqtaý úshin izdeý jarııalaǵan.

AQSh prezıdenti Donald Tramp jaǵdaı baqylaýda dep úmittenetinin aıtty.

– Másele kemede boldy. Erteń tolyq esep daıyndalady dep oılaımyn. Bul máseleni kóptegen myqty maman zerttep jatyr, – dep jazdy Tramp.

Qazirgi tańda hantavırýsqa qarsy naqty dári joq. Vaktsına ázirlenip jatyr. Onyń ishinde Gamaleıa ınstıtýty jasap jatqan alǵashqy vaktsına shamamen bir jarym jyldan keıin paıda bolýy múmkin. Emdeý ımmýnıtetti qoldaýǵa baǵyttalǵan. Aýrý belgileri tumaýǵa nemese aýyr ýlanýǵa uqsaıdy.

Vırýsolog Sergeı Netesovtiń aıtýynsha, hantavırýstyń eki tarmaǵy bar.

– Bir tarmaǵy adamdarda búırek sındromymen ótetin gemorragııalyq qyzbany týdyrady. Bul topqa Reseıde de kezdesetin kóptegen vırýs kiredi. Al ekinshi tarmaq hantavırýstyq ókpe sındromyn týǵyzady. Ol aýyr vırýstyq pnevmonııaǵa ákelip, ólim-jitim kórsetkishi 30–50 paıyzǵa deıin jetedi, – deıdi vırýsolog maman.

Laınerdegi juqtyrǵandardan anyqtalǵan shtamm – Andes vırýsy. Ol hantavırýstyń adamnan adamǵa juǵatyn jalǵyz túri sanalady. Soǵan qaramastan, DDSU epıdemıology Marııa van Kerhove jappaı úreılenýge negiz joq ekenin aıtty.

– Jalpy halyq úshin qaýip tómen. Bul kelesi COVID emes ekenin aıtqym keledi. Alaıda bul – óte qaýipti ınfektsııalyq aýrý, – dedi ol.

Ǵalymdardyń pikirinshe, juqtyrý oqıǵasy laınerge otyrmas buryn Argentına nemese Chılıdegi sapar kezinde bolǵan. Vırýstyń negizgi tasymaldaýshysy – uzyn quıryqty kúrish homıagy. Vırýs onyń silekeıi men nájisi arqyly taralady. Tipti aýa arqyly tynys alý kezinde de juqtyrý qaýpi bar.

Mamandar aýrýdyń taralýyn klımat ózgerisimen baılanystyrady. Qystyń jumsaq bolýy kemirgishterdiń kóbirek kóbeıýine jaǵdaı jasap, adammen baılanys qaýpin arttyrady.

Eske sala ketsek, 9 mamyr kúni MV Hondius krýız kemesinde eki Ulybrıtanııa azamatynyń hantavırýs juqtyrǵany belgili boldy. Odan keıin Ispanııada taǵy eki adam hantavırýs juqtyrdy.