Halyqtyń minezi usaqtalyp ketti, Abaı osyny synady -akademık
ASTANA. QazAqparat - Astana qalasynyń Tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń uıymdastyrýymen QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda Abaı Qunanbaıulynyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Men jazbaımyn óleńdi ermek úshin» atty dóńgelek ústel otyrysy ótti, dep habarlaıdy Astana qalasy ákimdiginiń resmı saıty.
Atalǵan is-sharada Abaıdyń 1888 jyly jazylǵan 27 shyǵarmasynyń (bul shyǵarmalarǵa bıyl 130 jyl) tarıhy aıtylyp, tanymal óner adamdarynyń oryndaýynda ánderi shyrqaldy. Osy 27 óleńniń segizi aýdarma.
«Osy jyly jazǵan Abaıdyń óleńderin biz 4 býynǵa bólip qaradyq. Abaı «Kúlembaıǵa», «Bolys boldym minekı», «Ásetke», «Máz bolady bolysyń» sııaqty syn óleńderine 130 jyl tolady. Abaı shyǵarmasynda birinshi Abaıdyń synǵa, satıraǵa jazylǵan óleńderin aıta almaı júrmiz. Ekinshi álem ádebıetin bizdiń ádebıetke ákelýi, úshinshi ánderi, tórtinshi ǵashyqtyq jyrlarynyń býyn, stıl erekshelikterin aıta almaýdamyz», - dedi «Abaıtaný» ǵylymı-tanymdyq ortalyǵynyń dırektory, aqyn Almahan Muhamedqalıqyzy.
Keshtiń ashylýynda «Qazyǵurt» kınostýdııasy túsirgen «Abaı» fılminen úzindi kórsetilip, Abaıdyń «Segizaıaq» ániniń bir nusqasy tyńdaldy.
Dóńgelek ústel otyrysynda sóz alǵan fılosofııa ǵylymynyń doktory, akademık Ǵarıfolla Esim Abaı óleńderiniń, ánderiniń qurylymyna, aqynnyń aıtpaq oıyna keńinen toqtaldy.
«Abaı týraly kózqaras kóp. Abaı ózi «Segizaıaq» óleńinde aıtqan. «Bilgenge marjan, bilmeske arzan, nadandar báhra ala almas» dep. Bilgen adamǵa Abaı kerek, ol marjan, bilmegenge kerek emes, ol arzan. Abaı ózi aıtqan. «Itke marjan ne kerek» dep. Abaı ózine kúıe jaqqyshtarǵa ózi jaýap bergen. Marjan oılardy aıtý úshin ol adam mindetti túrde synshyl bolady. Sizderdiń satıra dep otyrǵandaryńyz synshyldyq. Abaı synshyl adam, Abaı ózinen bastap synaǵan. Halyqtyń minezi usaqtalyp ketti Abaı osy usaqtyqty synady. Halyqta kisilik qalmaı bara jatqanyn synaǵan. Abaıdyń satırasy bar qazaqtyń taǵdyryn qozǵaıdy», - dedi Ǵarıfolla Esim.
Akademıktiń aıtýynsha, Abaı poezııaǵa, halyqtyń oılaý júıesine, synshyldyqqa, án ónerine reforma jasaǵan adam. Abaıdyń ánderi bir álem.
Dóńgelek ústeldegi otyrysqa Abaıtanýshy ǵalymdar men Abaı ánderin oryndaýshy ánshiler, zııaly qaýym ókilderi, jalpy kórermen qaýym qatysty. Sonymen qatar, «Tatıananyń qyrdaǵy áni», «Aıttym sálem Qalamqas» ánderi oryndaldy.
