Halyqaralyq valıýta qorynyń boljamy: baǵa ósip, álemdik ekonomıka baıaýlaıdy
ASTANA.KAZINFORM – Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys ınflıatsııanyń joǵarylaýyna jáne álemdik ekonomıkalyq ósimniń baıaýlaýyna ákeledi. Bul týraly Halyqaralyq valıýta qorynyń basshysy kelesi aptada jarııalanýy tıis jahandyq ekonomıkalyq boljam aldynda Reuters agenttigine bergen suhbatynda aıtty.
Soǵys jahandyq energetıkalyq jetkizilimderge úlken kedergi keltirdi: Irannyń Ormýz buǵazyn is júzinde blokadalaýyna baılanysty mıllıondaǵan barrel munaı óndirisi toqtatyldy, bul álemdegi munaı men gaz jetkizilimderiniń besten birin tasymaldaý úshin óte mańyzdy.
– Qaqtyǵys tez sheshilse de, HVQ ekonomıkalyq ósý boljamyn tómendetip, ınflıatsııa boljamyn kóterýi múmkin, – dedi Krıstalına Georgıeva.
Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys HVQ men Dúnıejúzilik banktiń kelesi aptada Vashıngtonda ótetin kóktemgi kezdesýlerinde talqylanatyn negizgi taqyryp bolady.
HVQ 14 sáýirde shyǵatyn aldaǵy Álemdik ekonomıkalyq boljam esebinde birqatar stsenarıılerdi jarııalaýdy josparlap otyr.
Soǵys bolmasa, Georgıevanyń aıtýynsha, HVQ pandemııadan keıin ekonomıka qalpyna kele bastaǵandyqtan, jahandyq ósý boljamyn 2026 jyly 3,3%-ǵa jáne 2027 jyly 3,2%-ǵa deıin sál joǵarylatýdy kútken.
– Kerisinshe, qazir barlyq joldar baǵanyń ósýine jáne ekonomıkalyq ósimniń baıaýlaýyna ákeledi. Biz belgisizdik artqan álemde ómir súrip jatyrmyz, – dedi HVQ basshysy geosaıası shıelenisterdi, tehnologııalyq jetistikterdi, klımattyq kúızelisterdi jáne demografııalyq ózgeristerdi atap ótip.
Ol Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys álemdik munaı jetkizilimin 13%-ǵa azaıtyp, munaı men gaz jetkizilimderine, sondaı-aq gelıı men tyńaıtqysh sııaqty baılanysty jetkizý tizbekterine áser etkenin atap ótti.
– Tipti soǵys qımyldarynyń tez toqtatylýy jáne salystyrmaly túrde tez qalpyna kelý ósý boljamynyń «salystyrmaly túrde az» tómendeýine jáne ınflıatsııa boljamynyń artýyna ákeledi. Eger soǵys sozylsa, ınflıatsııa men ósimge áseri kóbirek bolady, – dep atap ótti Krıstalına Georgıeva.
Ol energııa qory joq osal elder tipti kóp zardap shegetinin jáne olardyń kópshiliginde soǵys saldarynan baǵanyń ósý saldarymen kúresýge kómektesetin bıýdjettik resýrstary joq ekenin atap ótti.
Georgıeva keıbir elder qarjylyq kómek suraǵanyn, biraq olardyń atyn ataýdan bas tartqanyn aıtty. Ol HVQ osy elderdiń qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin keıbir qoldanystaǵy nesıe berý baǵdarlamalaryn tolyqtyra alatynyn jetkizdi.
Uıym basshysy iri energetıkalyq sýbsıdııalar sheshim emes ekenin málimdep, saıasatkerlerdi úkimettik tólemderden aýlaq bolýǵa shaqyrdy, bul ınflıatsııalyq qysymdy odan ári kúsheıtýi múmkin.
– Saldary asımmetrııaly boldy: energııa ımporttaýshy elder kóp zardap shekti, biraq Katar sııaqty energııa eksporttaýshylar da Irannyń óndiristik nysandaryna soqqylardyń áserin sezinýde, – dedi ol.
Georgıevanyń aıtýynsha, Katar tabıǵı gaz óndirisiniń 17%-yn zalalǵa baılanysty qalpyna keltirý úshin úsh jyldan bes jylǵa deıin ýaqyt ketedi dep sanaıdy, al Halyqaralyq energetıka agenttigi soǵys kezinde 72 energetıkalyq nysanǵa zaqym kelgenin, olardyń úshten bir bóligine aıtarlyqtaı zalal keltirgenin habarlady.
Buǵan deıin Qazaqstan álemdik ІJÓ-niń ósýine úles qosatyn 25 eldiń qataryna kirgeni habarlandy.
