Halyqaralyq energetıka agenttigi rekordtyq kólemde munaı shyǵarýdy usyndy
ASTANA. KAZINFORM – Halyqaralyq energetıka agenttiginiń (HEA) 32 múshe memleketi AQSh pen Izraıldiń Iran arasyndaǵy jahandyq energetıka naryqtaryn shaıqaltyp jatqan qaqtyǵys aıasynda Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaıdy baǵalaý úshin shuǵyl kezdesý ótkizdi.
Agenttiktiń atqarýshy dırektory Fatıh Bırol kelissózder qaqtyǵys aıasynda «qazirgi jetkizilim turaqtylyǵy men naryqtyq jaǵdaılardy» baǵalaýǵa baǵyttalǵanyn málimdedi.
– Keıingi kúnderi munaı naryqtaryndaǵy jaǵdaı nasharlady. Ormýz buǵazy arqyly tranzıttik máselelerden basqa, munaı óndirisiniń aıtarlyqtaı bóligi qysqartyldy. Bul naryq úshin aıtarlyqtaı qaýip týǵyzady, - dedi ol.
Ormýz buǵazynyń jabylýyna túsinikteme bere otyryp, Italııanyń qorshaǵan ortany qorǵaý jáne energetıka mınıstri Djılberto Pıketto Fratın «elder jahandyq deńgeıde resýrstardyń tapshylyǵyn óteý úshin jınaqtalǵan qorlardy paıdalaný arqyly yntymaqtastyq tanytýǵa mindettengenin» málimdedi. Bul týraly Al Jazeera jazdy.
Parsy shyǵanaǵyndaǵy álemdegi munaı qorynyń shamamen besten bir bóligi ótetin mańyzdy sý joly Ormýz buǵazy qaqtyǵys saldarynan is júzinde jabyldy.
The Wall Street Journal agenttikke múshe elder seısenbidegi kezdesýde ózderiniń strategııalyq qorlarynan rekordtyq 182 mıllıon barrel munaı shyǵarýdy usynǵanyn habarlaıdy.
Alaıda, qazirgi ýaqytta 1,2 mıllıard barrelden astam ulttyq tótenshe munaı qoryna ıe múshe elderdi qamtıtyn HEA seısenbidegi kezdesýden keıin jaǵdaıdy sheshý boıynsha eshqandaı sharalar jarııalamady. Eger HEA-nyń barlyq 32 eli qoldasa, sheshim sársenbide qabyldanýy múmkin.
HEA-nyń kezekten tys kezdesýi álemdik energetıkalyq naryqtardy turaqtandyrýdyń yqtımal sharalaryn talqylaǵan G7 elderiniń kezdesýinen keıin ótti.
Seısenbi kúni G7 energetıka mınıstrleri telefon arqyly sóılesý kezinde strategııalyq munaı qorlaryn shyǵarý týraly sheshim qabyldaýdan bas tartty, onyń ornyna HEA-dan kez kelgen shara qoldanbas buryn jaǵdaıdy baǵalaýdy surady.
– Biz HEA-dan munaı qorlaryn bosatý stsenarıılerin ázirleýdi suradyq, kez kelgen ýaqytta áreket etýge daıyn bolýymyz kerek, - dedi Frantsııanyń qarjy mınıstri Rolan Leskıýr.
Sol kúni keshke EO kóshbasshylary Germanııa kantsleri Frıdrıh Merts, Italııa premer-mınıstri Djordja Melonı, Belgııa premer-mınıstri Bart de Vever jáne basqalarmen telefon arqyly sóılesip, básekege qabilettilik máselelerin, sonyń ishinde energııa baǵalaryn talqylady.
Germanııa úkimetiniń ókiliniń aıtýynsha, olar Eýropalyq Keńes energııa baǵalarynyń ózekti máselesi boıynsha sheshim qabyldaýy kerek degen pikirge keldi.
Osy aptada munaı baǵasy qaqtyǵysqa baılanysty uzaqqa sozylǵan júk tasymaldaý úzilisterine, sondaı-aq Irannyń kek alý soqqylarynan zardap shekken elderdegi keıbir negizgi óndirýshilerdiń óndiristi qysqartýyna baılanysty 2022 jyldyń ortasynan bergi eń joǵary deńgeıge jetti.
Dúısenbi kúni keshke negizgi etalondyq baǵalar barreline 90 dollardan tómen tússe de, naryqtaǵy belgisizdik saqtalyp otyr.
Buǵan deıin Tramp AQSh-ta sońǵy 50 jyldaǵy alǵashqy munaı óńdeý zaýyty salynatynyn jarııalaǵan edi.
