Halyq usynysy eskerilip, Konstıtýtsııa jobasyna qosymsha normalar engizildi — Komıssııa

ASTANA. KAZINFORM — Konstıtýtsııalyq komıssııaǵa kelip túsken usynystar muqııat zerdelenip, Ata zań jobasyna qosymsha normalar engizildi. Bul týraly Konstıtýtsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń HI otyrysynda Konstıtýtsııalyq sot tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Nurmuhanov aıtty.

— Konstıtýtsııa jobasynyń 8-babynda menshiktiń eki nysany tanylady jáne teń qorǵalady delingen. Olar — memlekettik jáne jeke menshik. Kóptegen usynysta bul normanyń barlyq menshik nysandaryn qamtymaıtyny aıtylǵan. Osylaısha, atalǵan baptyń 1-tarmaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynda barlyq menshik túri tanylady, olarǵa kepildik beriledi jáne teń qorǵalady» dep jazyldy, — dedi B. Nurmuhanov elordada Konstıtýtsııalyq sot ǵımaratynda.

Al jobanyń 14-babynyń 2-tarmaǵynda adam quqyqtary men bostandyqtary ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolıýtti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy dep kórsetilgen. Kóptegen azamat pen maman bul normany kúsheıtýdi usynyp, «Adam quqyqtary men bostandyqtary QR zańnamasynyń mazmuny men qoldanylýyn aıqyndaıdy» dep qosýdy suraǵan.

Bul usynystar eskerilip, tarmaq «Adam quqyqtary men bostandyqtary ár adamǵa týmysynan tıesili, olar absolıýtti jáne olardan eshkim aıyra almaıdy, QR qoldanystaǵy quqyǵynyń mazmuny men qoldanylýy osyǵan qaraı anyqtalady» dep jazylatyn boldy. 

— 14-baptyń 3-tarmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń óz azamattyǵyna oraı quqyqtary men mindetteri bar delingen. Azamattyq adamnyń memleketpen konstıtýtsııalyq-quqyqtyq baılanysyn bildiredi. Demek, QR azamattary Konstıtýtsııada belgilengen quqyqtardyń, bostandyqtar men mindetterdiń tolyq kólemine ıe jáne zań aldynda teń. Atalǵan baptyń 5-tarmaǵy da naqtylandy. Ózgergen redaktsııa boıynsha, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrý basqa tulǵanyń quqyqtaryn buzbaýǵa jáne bostandyqtaryn shektemeýi tıis, konstıtýtsııalyq qurylys negizderine, qoǵamdyq tártipke, azamattardyń densaýlyǵy men qoǵamnyń adamı bolmysyna nuqsan keltirmeýi tıis, — dedi ol.

Oǵan qosa, Prezıdenttiń Quryltaıdy taratý jónindegi ókilettikterin zań shyǵarý organyn taratý shekteýlerimen kelistirýge qatysty usynystar kelip túsken.

— Jalpyhalyqtyq talqylaý úshin jarııalanǵan Konstıtýtsııa jobasynda Memleket basshysynyń bul ókilettikteri ımperatıvti túrde bekitilgen, ıaǵnı usynylǵan kandıdatýrany taǵaıyndaýǵa (saılaýǵa) kelisim berýden qaıtalap bas tartylǵanda jáne basqa jaǵdaılarda Quryltaıdy taratý mindetti túrde kózdelgen bolatyn. Endi Respýblıka Prezıdentiniń atalǵan ókilettikterin dıspozıtıvti formada tujyrymdap, Memleket basshysynyń quqyǵy retinde bekitý usynylady. Tıisti ózgerister 46-baptyń 2), 4) jáne 8) tarmaqshalaryna, 57-baptyń 1-tarmaǵyna jáne 62-baptyń 1 jáne 2-tarmaqtaryna engizildi, — dep túsindirdi Komıssııa múshesi.

Sonymen birge, kórsetilgen konstıtýtsııalyq normalarda Quryltaıdy taratýǵa shekteýler qoıylady. Tótenshe nemese soǵys jaǵdaıy kezinde, Prezıdent ókilettiginiń sońǵy alty aıynda, aldyńǵy taratýdan keıingi bir jyl ishinde nemese Konstıtýtsııanyń 51-babynda belgilengen jaǵdaıda Quryltaıdy taratýǵa bolmaıdy. Sońǵy shekteý Konstıtýtsııada belgilengen jaǵdaılarda Prezıdent ókilettikterin ózine qabyldaǵan tulǵaǵa qatysty.

Búgin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Ata Zańymyzǵa qatysty túpkilikti sheshim jalpyulttyq referendýmda qabyldanatynyn aıtqan edi.