Halyq sany artyp keledi: Astana buǵan qanshalyqty daıyn
ASTANA. KAZINFORM — Astana jyl saıyn ósip, jańa turǵyn aýdandar salynyp jatyr. Soǵan saı mektep, balabaqsha, emhana, sport nysandary men qoǵamdyq keńistikterge de qajettilik artyp keledi. Elorda aldaǵy jyldary qalaı ózgeredi, qaı aýdandarda qurylys qarqyndy júrip jatyr jáne jańa bas josparda ne qarastyrylǵan? Bul týraly ARCHICA halyqaralyq sáýlet forýmynda «Astana bas jospary» mekemesiniń dırektory Rýslan Jaqypov aıtyp berdi. Kazinform tilshisi negizgi derekterge sholý jasady.
«Astana bas jospary» mekemesiniń dırektory Rýslan Jaqypovtyń aıtýynsha, elordanyń damýyna qatysty boljamdar halyq sanynyń naqty ósimine baılanysty birneshe ret qaıta qaralǵan.
— 2001 jyly ázirlengen alǵashqy bas josparda Astana halqy 2030 jylǵa qaraı 800 myń adamǵa jetedi dep eseptelgen. Alaıda qala halqy kútkennen áldeqaıda jyldam ósti. Osyǵan baılanysty 2010 jyly bas josparǵa túzetý engizilip, 2030 jylǵa arnalǵan eseptik kórsetkish 1,2 mln adamǵa deıin ulǵaıtyldy. Keıin qala halqy bul mejeden de asty. 2024 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes elordanyń jańa bas jospary qabyldandy. Qujat endi 2035 jylǵa qaraı Astana halqy 2 mln 275 myń adamǵa jetedi degen esepke negizdelip otyr, — dedi ol.
Qaı aýdanda qurylys qarqyndy júrip jatyr
Halyq sanynyń ósýimen birge turǵyn úı qurylysynyń kólemi de artyp keledi. Qazir Astananyń turǵyn úı qory 41,5 mln sharshy metrdi quraıdy.
Rýslan Jaqypov usynǵan derekke sáıkes, elordada turǵyn úı qurylysyna arnalǵan 913 aýmaq bar. Onyń ishinde 270 nysanda qurylys júrip jatyr. Bul nysandardaǵy salynyp jatqan turǵyn úıdiń jalpy kólemi 10 mln sharshy metrden asady.
— Qurylys eń qarqyndy júrip jatqan aýmaqtardyń biri — Nura aýdany. Munda shamamen 4,9 mln sharshy metr turǵyn úı qurylysy júrip jatyr. Esil aýdanynda bul kórsetkish — 2,5 mln, Saryarqa aýdanynda — 2 mln sharshy metr. Aldaǵy jyldary da qurylys qarqyny báseńdemeıdi degen boljam bar, — dedi mekeme basshysy. Spıkerdiń aıtýynsha, 2026–2028 jyldary taǵy shamamen 12 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi. Sonyń nátıjesinde 2029 jylǵy 1 qańtarǵa qaraı turǵyn úı qory 53 mln sharshy metrden asady. Bul kórsetkishke bas josparda kózdelgen merzimnen 1,5–2 jyl buryn jetetini boljanyp otyr, — Rýslan Jaqypov.
Jańa aýdandarda áleýmettik nysandar jetkilikti me
Qala halqy men turǵyn úı sanynyń ósýi áleýmettik ınfraqurylymǵa túsetin júktemeni de arttyrady. Sondyqtan onyń aıtýynsha, jańa bas josparda tek turǵyn úı qurylysy emes, mektep, balabaqsha, emhana jáne sport nysandarynyń ornalasýy da eskerilgen.
Usynylǵan derek boıynsha, qalada 374 bilim berý nysany qarastyrylǵan. Onyń 196-sy iske asyrylǵan, taǵy 178-i jobalyq josparǵa engizilgen.
Sonymen qatar bas josparda 310 mektepke deıingi bilim berý nysany qarastyrylǵan. Onyń 104-i iske asyrylsa, 206 nysan jobada bar.
Densaýlyq saqtaý salasynda 212 nysan qarastyrylǵan: 89-y iske asyrylǵan, taǵy 123-i jobalyq kezeńde.
— Budan bólek, qalada 23 oqýshylar saraıyn salý josparlanǵan, onyń beseýi iske asyrylǵan. Sondaı-aq 122 sporttyq maqsattaǵy nysan qarastyrylǵan. Mundaı áleýmettik nysandardy salý kezinde turǵyndardyń olarǵa jaıaý jetý múmkindigi eskeriledi, — dedi mekeme dırektory.
Qala kelbetin ózgertken aýdandar
Elordadaǵy ózgeristiń aýqymyn jekelegen aýdandardan da baıqaýǵa bolady. Sonyń biri — «Han Shatyr» mańyndaǵy Syǵanaq, Turan jáne Saraıshyq kóshelerimen shektesetin aýmaq.
Rýslan Jaqypov 2019 jyly bul aýmaqta sanaýly ǵana turǵyn úı bolǵanyn atap ótti. Qazir 370 gektar aýmaqta 2,8 mln sharshy metr turǵyn úı bar. Munda mektepter, balabaqshalar jáne basqa da áleýmettik nysandar salynǵan.
Aýdannyń jańa qoǵamdyq keńistikteriniń biri — Green Line jasyl jelegi. Ol bıyl tamyz aıynda aıaqtalǵan.
— Elordadaǵy taǵy bir belsendi damyp jatqan aýmaq — Myńjyldyq alleıasy. 2019 jyly bul aýmaqtyń edáýir bóligin saıajaı massıvteri alyp jatsa, qazir munda 2,5 mln sharshy metrden astam turǵyn úı salyndy, — dedi spıker.
Qoǵamdyq keńistikterge basymdyq berilmek
Qala qurylysynyń taǵy bir baǵyty — turǵyn úıler arasyndaǵy qoǵamdyq keńistikterdi damytý.
Rýslan Jaqypovtyń málimetinshe, 2022–2025 jyldar aralyǵynda Astanada 652-den astam qoǵamdyq keńistik abattandyrylǵan. Olardy jańartý kezinde zamanaýı jáne ekologııalyq materıaldardy paıdalaný, sáýlet elementterin qalanyń ózindik kelbetine beıimdeý jáne biryńǵaı dızaın-kod qalyptastyrýǵa mán berilgen.
— Qalanyń tarıhı bólikteriniń biri — Saryarqa aýdanynda da bas jospar kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatyr. Buryn elordanyń shetki aýmaǵy sanalǵan, saıajaı massıvteri basym bolǵan bólikterde qazir turǵyn úımen qatar mektepter, balabaqshalar men medıtsınalyq nysandar salynýda, — dedi ol.
Rýslan Jaqypovtyń aıtýynsha, Astanany odan ári damytýda polıtsentrlik jáne yqsham qala qaǵıdaty basshylyqqa alynady. Osylaısha, jańa aýdandar tek turǵyn úı massıvi retinde emes, bilim berý, densaýlyq saqtaý, demalys jáne sport nysandary qatar ornalasatyn tolyqqandy qalalyq orta retinde qalyptasýy tıis.
Buǵan deıin atalmysh is sharaǵa qatysqan Nıderland elshisi Ortalyq Azııa qalalaryna qandaı ózgeris qajet ekenin aıtqan edi.