Habbl kerneýi: Ǵalamnyń keńeıý jyldamdyǵy nege túsiniksiz
ASTANA. KAZINFORM — Ǵalymdar Ǵalamnyń keńeıý jyldamdyǵy buryn boljanǵannan joǵary ekenin anyqtady. Derekter arasyndaǵy aıyrmashylyqty tipti eń dál ólshemderdiń ózimen de túsindirý múmkin bolmaı otyr. Bul qoldanystaǵy teorııalarda olqylyqtardyń bar ekenin kórsetýi múmkin, dep habarlaıdy Kazinform agenttigi.
Halyqaralyq zertteý nátıjesinde jaqyn ornalasqan galaktıkalardyń bizden kútkennen jyldamyraq alystap bara jatqany anyqtaldy.
Bul kórsetkish Habbl turaqtysy dep atalady, ol Ǵalamnyń keńeıý jyldamdyǵyn sıpattaıdy. Jańa málimetterge sáıkes, onyń máni shamamen bir megaparsekke (ıaǵnı shamamen 3,26 mıllıon jaryq jyly) sekýndyna 73,5 kılometrdi quraıdy. Bul neǵurlym galaktıka alystaǵan saıyn, soǵurlym onyń bizden alystaý jyldamdyǵy arta túsetinin bildiredi.
Alaıda Ǵalamnyń bastapqy kezeńin zerttegende ǵalymdar budan tómen kórsetkish — shamamen 67 mánin alady. Zertteýshilerdiń pikirinshe, bul aıyrmashylyqty tek ólsheý qateligimen túsindirý múmkin emes, óıtkeni ol tym úlken.
Mundaı eleýli qaıshylyq qazirdiń ózinde «Habbl kerneýi» dep atalyp júr. Ol sońǵy on jyldan astam ýaqyt boıy, esepteý ádisteri men derekter sapasy jaqsarǵanyna qaramastan, sheshimin tappaı keledi.
Máseleni anyqtaý úshin ǵalymdar ǵaryshtaǵy qashyqtyqty ólsheýdiń ártúrli tásilderin biriktirdi — belgili bir juldyz túrlerin baqylaýdan bastap, asa jańa juldyzdardyń jarqylyn jáne basqa da nysandardy zertteýge deıin. Osy málimetterdiń barlyǵy nátıjelerdiń dáldigin tekserý úshin bir júıege keltirildi. Alaıda qoldanylǵan ádiske qaramastan, esepteýler birdeı qorytyndyny kórsetedi: Ǵalam onyń bastapqy kúıi týraly derekterge qaraǵanda jyldamyraq keńeıip keledi.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, bul ne ólsheýlerde jasyryn qateliktiń bar ekenin, ne bolmasa Ǵalam týraly qazirgi teorııalarda bir nárseniń jetispeıtinin bildirýi múmkin. Sońǵy jaǵdaıda, onyń qurylymy týraly irgeli túsinikterdi qaıta qarastyrý qajettigi týyndaıdy.
Maqalanyń aǵylshyn tilindegi túpnusqasyn myna siltemeden oqýǵa bolady.
Buǵan deıin Qazaqstannyń ǵaryshtaǵy ǵylymı zertteýler men tájirıbelerdiń altynshy baǵdarlamasynyń jobasy pysyqtaý kezeńinde ekeni habarlanǵan bolatyn.
