Ǵylymı jobalardy tıimdi kommertsııalandyrý úshin qaǵazbastylyqty azaıtý kerek - sarapshy
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynda ónertapqyshtardyń ǵylymı jobalaryn tıimdi kommertsııalandyrý úshin qaǵazbastylyqty azaıta túsý kerek deıdi, QR BǴM Tehnologııalardy kommertsııalandyrý ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ǵylymı zertteýlerdi kommertsııalandyrý taqyrybynda ótken dóńgelek ústel barysynda Amerıkanyń «CRDF Global» azamattyq zertteýler jáne damý qorynyń sarapshysy Oleg Dıanchenko.
«Eger de, Qazaqstandaǵy ǵylymı tehnologııalyq jobalardy kommertsııalandyrý salasyn ózge eldermen jalpylama salystyra otyryp, obektıvti túrde oı túıetin bolsaq, Qazaqstan sál artta kele jatyr. Bunyń mynandaı bir sebebi bar dep oılaımyn: Keńes odaǵy ydyraǵan kezde burynǵy keńestiń elderdiń ǵylymy quldyraýǵa ushyrady. Elder arasyndaǵy ǵylymı baılanys úzildi. Bul qubylys Qazaqstannyń ǵylymyna da zııanyn tıgizbeı qoımaıdy. Sondyqtan, jaǵdaıdy jaqsartý úshin ǵylymǵa qarjylaı resýrs pen adamı faktordyń bar kúsh-jigerin jumsaý kerek. Qazaqstan Respýblıkasynda ǵylymdy qarjylandyrýdyń kólemi artsa, ol óz kezeginde mindetti túrde oń nátıjesin beredi», - deıdi sarapshy.
O.Dıanchenko jýyrda Memleket basshysy qol qoıǵan «Kommertsııalandyrý týraly» zańǵa da atsalysqanyn aıtty. «Zań jobasyn ázirleýge tikeleı at salystyq. Ǵalymdardyń múddesin qorǵaıtyn tarmaqtar men olardy yntalandyrý joldaryn zań jobasyna engizýge tyrystyq. Árıne, qalaýymyzdyń bári endi dep aıta almaımyn, biraq, eń mańyzdy degen tarmaqtar zańda qabyldandy», - deıdi ol.
«Endi, kommertsııalandyrýǵa baǵyttalǵan naqty baǵdarlamalarǵa toqtala otyryp, Qazaqstan men shet elderdegi jaǵdaıdy salystyratyn bolsaq, kóbine, bul baǵyttaǵy baǵdarlamalar uqsas keledi. Olardyń júzege asyrylý qaǵıdattary da, kommertsııalandyrý jobalary da uqsas. Jalpy, ǵylymı jobalardy kommertsııalandyrý baǵytynda sheshimin kútip turǵan bir másele - bıýrokratııany joıý. Ókinishke oraı, shet elderde de, Qazaqstanda da ǵalym óz jobasyn grantqa usyný úshin «kereksiz» qabat-qabat qujat jınap ákelýi kerek. «Tehnologııalardy kommertsııalandyrý ortalyǵy» men Dúnıejúzilik bank birlese atqarǵan ǵylymı jańalyqtardy kommertsııalandyrý jobasynyń arqasynda bul seń jibı bastaǵandaı. Sebebi, joba aıasynda biraz qujattar elektrondy formatqa aýystyryldy». - dep túıindedi sózin ol.
Aıta keteıik, «Tehnologııalardy kommertsııalandyrý ortalyǵy» men Dúnıejúzilik banktiń birlesken jobasy aıasynda 2014 jyly bas-aıaǵy 65 grant bólingen. Granttardyń jalpy somasy 5,9 mlrd teńgeni quraıdy. Qazir osy jobalardyń ishinen 35 granttyń ónimi, bolmasa, ǵylymı jańalyǵy satyla bastady. Osy 35 grant kommertsııalana otyryp, 880 mln teńgeniń ónimin satqan.