GTA VI oıynynyń shyǵýyn kútken 13 jylda Qazaqstan qalaı ózgerdi

ASTANA. KAZINFORM – 2026 jylǵy 19 qarashada álem boıynsha mıllıondaǵan jankúıer on úsh jyl kútken Grand Theft Auto VI (GTA VI) beıneoıyny jaryqqa shyǵady. Tanymal oıyn toptamasynyń besinshi bólimi 2013 jyldyń qyrkúıeginde shyqqan edi. Sodan beri oıyn ındýstrııasy da, Qazaqstan da aıtarlyqtaı ózgerdi. Elde jańa oblystar quryldy, halyq sany 20 mıllıonnan asty, tsıfrlyq tehnologııalar kúndelikti ómirge endi. Qazaqstandyq sportshylar men óner ıeleri álemdik arenada tanyldy.

IPO, oblıgatsııalar, tsıfrlyq aktıvter: Qazaqstannyń kapıtal naryǵynda ne ózgeredi
Foto: Kazinform/JI

Rockstar Games kompanııasy ázirlegen GTA VI álemdegi eń kóp kútken oıyndardyń birine aınaldy. Bir oıynnyń eki bólimi arasyndaǵy on úsh jyl Qazaqstan úshin de úlken ózgerister kezeńi boldy. Osy ýaqytta eldiń ekonomıkasy, qalalary, qoǵamdyq ómiri men tehnologııalyq múmkindikteri jańa sıpat aldy.

Tsıfrlandyrý: mobıldi tólemnen jasandy ıntellektke deıin

2013 jyly memlekettik qyzmet alý úshin Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna barý qalypty jaǵdaı edi. Qazir kóptegen qyzmetti smartfon arqyly alýǵa, aqsha aýdarýǵa jáne QR-kodpen tólem jasaýǵa bolady. Bıometrııalyq sáıkestendirý kúndelikti qoldanysqa enip, iri qalalarda 5G baılanysy damyp keledi.

2023 jylǵy 15 qarashada Qazaqstanda tsıfrlyq teńge platformasy iske qosyldy. Bul ulttyq valıýtanyń tsıfrlyq nysanyn qoldanysqa engizýdiń alǵashqy kezeńi boldy.

Qazaqstandyq kásipkerler qurǵan tehnologııalyq jobalar da halyqaralyq naryqqa shyǵa bastady. Sonyń biri – jasandy ıntellekt arqyly vıdeo jasaýǵa arnalǵan Higgsfield platformasy. Kompanııanyń negizin Erzat Dýlat pen Aleks Mashrabov qalaǵan. 2026 jyly startaptyń baǵasy 1,3 mlrd dollarǵa jetip, ol halyqaralyq deńgeıdegi «birmúıiz» kompanııalar qataryna qosyldy.

EXPO-dan LRT-ke deıin: elordadaǵy ózgerister

Qazaqstannyń sońǵy on úsh jyldaǵy iri oqıǵalarynyń biri – 2017 jyly Astanada ótken EXPO halyqaralyq kórmesi. «Bolashaq energııasy» taqyrybymen uıymdastyrylǵan kórmege 137 el qatysyp, ony tórt mıllıonǵa jýyq adam tamashalady.

2026 jylǵy 16 mamyrda elordada jeńil relsti kólik – LRT jolaýshylarǵa qyzmet kórsete bastady. Uzyndyǵy 22,4 shaqyrym jelide 18 stantsııa bar. Bul – Astananyń qoǵamdyq kólik júıesindegi mańyzdy jańalyqtardyń biri.

Halyq sany ósti, saıası júıe ózgerdi

2013 jyly Qazaqstan halqy shamamen 17 mıllıon bolsa, 2023 jylǵy 14 qarashada 20 mıllıon mejesinen asty. 2026 jylǵy 1 qazandaǵy resmı derek boıynsha, el turǵyndarynyń sany 20,6 mıllıonnan asty.

Ákimshilik-aýmaqtyq qurylym da jańardy. 2022 jyly Abaı, Jetisý jáne Ulytaý oblystary qurylyp, óńirler sany 14-ten 17-ge deıin ósti. Sol jyly Ulttyq quryltaı qurylyp, alǵashqy otyrysy Ulytaýda ótti.

2026 jyly eldiń saıası júıesinde tarıhı ózgeris boldy. 1 shildede jańa Konstıtýtsııa kúshine enip, Májilis pen Senattan turatyn eki palataly Parlamenttiń ornyna bir palataly Quryltaı quryldy. 28 tamyzda jańa organ alǵashqy sessııasyn bastap, resmı túrde jumysqa kiristi. Quryltaı quramyna 145 depýtat endi.

Pandemııa: qoǵam ómirin ózgertken kezeń

Osy on úsh jyldaǵy eń kúrdeli kezeńniń biri – COVID-19 pandemııasy. 2020 jyly Qazaqstanda tótenshe jaǵdaı jarııalanyp, karantın engizildi. Mektepter men joǵary oqý oryndary qashyqtan oqytýǵa kóshti, kóptegen mekeme jumysyn onlaın formatqa aýystyrdy. Pandemııa halyqtyń kúndelikti ómirine úlken ózgeris ákeldi. Qashyqtan jumys isteý, onlaın bilim alý jáne tsıfrlyq qyzmetterdi paıdalaný keń tarala tústi.

Sporttaǵy tarıhı jeńister

2013 jyldyń qyrkúıeginde bolashaq Ýımbldon chempıony Elena Rybakına 14 jasta edi. Keıin ol 2022 jyly áıgili týrnırdiń jeńimpazy atandy. Mánerlep syrǵanaýshy Mıhaıl Shaıdorov ol kezde toǵyzda, fýtbolshy Dastan Sátpaev bes jasta bolatyn.

Bul kezeńde Gennadıı Golovkın álemdik bokstaǵy ornyn nyǵaıtyp, 2025 jyly World Boxing uıymynyń prezıdenti bolyp saılandy. Al 2024 jylǵy Parıj Olımpıadasynda dzıýdoshy Eldos Smetov altyn medal jeńip alyp, Qazaqstan tarıhyndaǵy alǵashqy dzıýdo chempıony atandy.

Shahmatshy Bıbisara Asaýbaeva da álemdik arenada el namysyn qorǵap júr. Ol blıtsten úsh dúrkin álem chempıony atanyp, 2026 jyly Úmitkerler týrnırinde kúmis júlde ıelendi. Sonymen qatar Norway Chess týrnırinde jeńiske jetip, halyqaralyq grossmeıster ataǵyn aldy.

Qazaqstandyq klýbtar da eýropalyq fýtbolda tarıhı nátıjelerge qol jetkizdi. 2013 jyly «Shahter» Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńine shyqsa, 2015 jyly «Astana» Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńine joldama alǵan alǵashqy qazaqstandyq klýb atandy.

2024 jyly Astanada V Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary ótti. Qazaqstan quramasy 43 altyn, 32 kúmis jáne 37 qola medal jeńip alyp, jalpykomandalyq esepte birinshi orynǵa shyqty.

Óner men mádenıet álemdik sahnada

Qazaqstandyq óner ıeleri de halyqaralyq deńgeıde tanyldy. Ánshi Dımash Qudaıbergenniń shyǵarmashylyǵy sheteldik tyńdarmandardyń nazaryn aýdaryp, ol álemniń túrli elderinde kontsert berdi.

2021 jyly dıdjeı Imanbek Zeıkenov «Roses» ánine jasaǵan remıksi úshin «Gremmı» syılyǵyn ıelendi. Bul – Qazaqstan mýzykasy tarıhyndaǵy aıtýly jetistikterdiń biri.

Kıno salasynda da qazaqstandyqtar halyqaralyq marapattarǵa ıe boldy. 2018 jyly aktrısa Samal Eslıamova «Aıka» fılmindegi róli úshin Kann kınofestıvalinde «Úzdik áıel róli» júldesin aldy. Al Asqar Uzabaevtyń «Baqyt» fılmi 2022 jyly Berlın halyqaralyq kınofestıvaliniń «Panorama» baǵdarlamasynda kórermender kózaıymy júldesine ıe boldy.

Oıyn ındýstrııasy jáne GTA VI-ǵa degen qyzyǵýshylyq

2013 jyly oıynshylar PlayStation 3 pen Xbox 360 sııaqty konsolderdi paıdalansa, qazir jańa býyn PlayStation 5 jáne Xbox Series X/S platformalary keń taraldy. GTA VI da osy konsolderge arnalyp ázirlendi.

Qazaqstandyq qoldanýshylar úshin tsıfrlyq oıyndardy satyp alýdyń ózindik erekshelikteri bar. PlayStation Store dúkeninde Qazaqstanǵa arnalǵan jeke aımaq bolmaǵandyqtan, keıbir oıynshylar sheteldik akkaýnttardy paıdalanady.

GTA VI-ǵa degen qyzyǵýshylyq tsıfrlyq servısterden de baıqaldy. Oıynnyń shyǵýy qarsańynda arnaıy kartografııalyq servıs Qazaqstan qalalaryna Vice City stılindegi taqyryptyq bezendirý usyndy. Kartada neon tústeri men palmalar beınelenip, oıyn atmosferasy jasaldy.

Osylaısha, GTA VI-nyń shyǵýyn kútken on úsh jyl Qazaqstan úshin de úlken ózgerister kezeńi boldy. Halyq sany ósti, jańa oblystar quryldy, tsıfrlyq tehnologııalar damydy, saıası júıe jańardy. Sportshylar men óner ıeleri álemge tanyldy. Al bir kezderi GTA-nyń jańa bólimin kútken jasóspirimder búginde eldegi osy ózgeristerdiń kýágerine aınaldy.

Buǵan deıin GTA VI oıyny AQSh ekonomıkasyna 1 mlrd dollar shyǵyn keltirýi múmkin ekenin jazǵan edik.