Grenlandııaǵa eýropalyq áskerı kontıngent kele bastady
ASTANA. KAZINFORM – Grenlandııa astanasy Nýýk qalasyna Frantsııanyń 15 áskerı qyzmetkerinen turatyn shaǵyn kontıngenti jetti. Sonymen qatar birqatar eýropalyq elder Danııa basqaratyn «Arktıkalyq tózimdilik» dep atalatyn barlaý sıpatyndaǵy oqý-jattyǵýlar aıasynda aralǵa óz áskerılerin jiberip jatyr, dep habarlaıdy BBC.
Bul jaǵdaı Grenlandııa men Danııa ókilderiniń Vashıngtonda AQSh tarapymen ótken kelissózderinen keıin oryn alyp otyr. Kezdesý barysynda álemdegi eń úlken araldyń bolashaǵyna qatysty ortaq mámilege kelý múmkin bolmady. AQSh prezıdenti Donald Tramp Grenlandııany baqylaýǵa alý nıetin túrli jolmen júzege asyrýǵa daıyn ekenin, tipti kúsh qoldaný nusqasyn da joqqa shyǵarmaıtynyn málimdegen.
Oqý-jattyǵýlarǵa qatysatynyn Frantsııa, Shvetsııa, Germanııa, Ulybrıtanııa jáne Norvegııa resmı túrde habarlady. Keıin bul tizimge Nıderlandy da qosyldy.
Danııanyń syrtqy ister mınıstri Lars Lekke Rasmýssen Grenlandııa aýmaǵynda qazir shamamen 200 amerıkalyq áskerı bar ekenin aıtty. Bul Qyrǵı qabaq soǵys kezeńimen salystyrǵanda áldeqaıda az. Aral halqynyń jalpy sany shamamen 57 myń adamdy quraıdy.
Al Danııanyń qorǵanys mınıstri Troels Lýnd Poýlsen odaqtastardyń qatysýymen rotatsııalyq negizde turaqtyraq áskerı qatysý formatyn qalyptastyrý josparlanyp otyrǵanyn málimdedi. Alaıda eýropalyq kúshterdiń naqty kólemi jarııalanǵan joq. Qazirgi kezeńde bul birneshe ondaǵan áskerı qyzmetkermen ǵana shektelip otyr jáne olardyń Grenlandııada qansha ýaqyt bolatyny belgisiz.
Germanııa Nýýkke A400M áskerı-kólik ushaǵymen 13 sarbaz jibergenin habarlap, olardyń tek senbi kúnine deıin ǵana aralda bolatynyn málimdedi. Frantsııa shamamen 15 taý jaǵdaıyndaǵy urysqa mamandanǵan áskerı qyzmetkerin joldasa, Shvetsııa – úsh ofıtserin, Norvegııa – eki, Nıderlandy men Ulybrıtanııa bir-bir ofıtserin jiberip otyr.
Polsha premer-mınıstri Donald Týsk eliniń Grenlandııadaǵy eýropalyq áskerı ornalastyrýǵa qosylmaıtynyn aıtty. Sonymen qatar ol AQSh-tyń aral isine áskerı jolmen aralasýy «saıası apatqa» aınalatynyn eskertti.
«NATO-ǵa múshe bir eldiń basqa bir NATO eline qarsy aýmaqtyq anneksııaǵa nemese qaqtyǵysqa barýy – biz biletin álemdik tártiptiń sońy bolar edi. Bul – ondaǵan jyl boıy qaýipsizdigimizdi qamtamasyz etip kelgen júıeniń kúıreýi», – dedi ol baspasóz máslıhatynda.
Osy tusta Reseıdiń Belgııadaǵy elshiligi Arktıka aımaǵyndaǵy jaǵdaıǵa baılanysty «eleýli alańdaýshylyq» bildirip, NATO-ny Máskeý men Beıjiń tarapynan tónetin qaýip degen «jalǵan syltaýmen» óńirde áskerı qatysýdy kúsheıtip otyr dep aıyptady.
Aıta keteıik, keshe Tramp AQSh-tyń Grenlandııany óz baqylaýyna alýǵa áli de nıetti ekenin jasyrmady.