Grekııa taýlaryndaǵy qar jamylǵysy 40 jylda 58%-ǵa azaıǵan
ASTANA. KAZINFORM – Kembrıdj ýnıversıtetiniń Skott polıarlyq zertteýler ortalyǵynyń ǵalymdary Konstantınos Aleksopýlos pen Ian Ýıllıstiń qatysýymen júrgizilgen jańa zertteý Grekııa taýlaryndaǵy qar jamylǵysynyń sońǵy 40 jylda eki eseden astam qysqarǵanyn kórsetti, dep habarlaıdy Euronews.
Grekııa taýlaryndaǵy qar jamylǵysy halyqty, aýyl sharýashylyǵyn jáne tabıǵı ekojúıelerdi qurǵaq jaz aılarynda sýmen qamtamasyz etetin mańyzdy resýrs sanalady. Alaıda jańa zertteý onyń kólemi aıtarlyqtaı azaıǵanyn anyqtady.
Kembrıdj ýnıversıteti jetekshilik etken halyqaralyq zertteýshiler toby Jerorta teńizi aımaǵyndaǵy temperatýranyń kóterilýi Grekııa taýlaryndaǵy qar jamylǵysyna qalaı áser etkenin zertteý úshin spýtnıktik sýretterdi, klımattyq derekterdi, jer bederi kartalaryn jáne jasandy ıntellekt tehnologııalaryn paıdalandy.
Ǵalymdar SnowMapper dep atalatyn quraldyń kómegimen sońǵy 40 jyl ishinde Grekııa taýlaryndaǵy qar jamylǵysy 58%-ǵa qysqarǵanyn anyqtady. Sonymen qatar XXI ǵasyrdyń basynan beri bul úderis jedeldeı túsken. Qar maýsymy endi kesh bastalyp, erterek aıaqtalady.
Zertteýshiler NASA men Eýropalyq ǵarysh agenttiginiń spýtnıktik mıssııalarynan alynǵan sýretterdi qoldanǵan. Alaıda bult pen kóleńke baqylaýǵa jıi kedergi keltirgendikten, komanda olqylyqtardyń ornyn toltyrý úshin mashınalyq oqytýǵa negizdelgen jasandy ıntellekt ádisterin engizdi.
Sonyń nátıjesinde 1984 jyldan 2025 jylǵa deıingi kezeńdi qamtıtyn, Grekııadaǵy eń bıik on taý jotasynyń qar jamylǵysyn kún saıyn kórsetetin, ajyratymdylyǵy 100 metr bolatyn karta jasaldy.
Zertteý nátıjeleri Grekııanyń qysqy qar jamylǵysyn kóptegen basqa taýly aımaqtarǵa qaraǵanda jyldamyraq joǵaltyp jatqanyn kórsetti. Bul halyqqa, aýyl sharýashylyǵyna jáne tabıǵatqa eleýli saldar ákelýi múmkin.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, álemdegi taýly óńirlerdegi qar jamylǵysynyń azaıýy klımat ózgerisiniń tabıǵı ortaǵa qysym jasap otyrǵanynyń mańyzdy kórsetkishi bolyp tabylady. Ásirese sý jınaý alaptary shaǵyn, qysqy temperatýrasy nólge jaqyn jáne qar sýy jazǵy aptapta qurǵaqshylyqtan qorǵanýǵa kómektesetin Grekııa sııaqty elder úshin bul úlken qaýip sanalady.
Zertteý tobyna sondaı-aq Brıtan antarktıkalyq qyzmetiniń, Afına ulttyq observatorııasynyń jáne Grek taý observatorııasynyń ǵalymdary kirdi. Joba Bodossakı qory, Djordj jáne Marı Vergottıs qory, Kembrıdj qory, Grekııanyń ulttyq geologııalyq qyzmeti jáne Koroldik geografııalyq qoǵam tarapynan ishinara qarjylandyrylǵan.
Aıta ketelik Astanada ótken óńirlik ekologııalyq sammıtte klımat daǵdarysyn eńserýdiń jańa joldary talqylanǵan edi.
