Golovkın - Qazaqstannyń kásipqoı bokstaǵy «altyn» saqasy

Kezinde áýesqoı boksta qarsylastaryn bet qaratpaı utyp, Qazaqstan qorjynyn medaldarǵa tolyqtyrǵan boksshymyz Gennadıı qazirgi tańda kásipqoı boksta da qarsylas shaq keltirmeı júr. Osyndaı memleketimizdiń abyroıyn asyryp júrgen azamatymyz týraly qansha jazsaq ta kóptik etpeıtini anyq.

Sebebi, ol - qazir táýelsiz qazaq elinen shyqqan tuńǵysh sýperchempıon! Álemdik boks serııasyndaǵy bir emes eki birdeı beldiktiń (WBA jáne IBO) ıegeri. Ol - kez-kelgen jekpe-jeginde sharshy alańǵa qazaqtyń ulttyq úlgisindegi shapanyn jamylyp shyǵyp, baıraǵyn kóterip júrgen naǵyz patrıot azamat. Ol - qazirge deıin kásipqoı boksta 33 márte sharshy alańǵa kóterilip, barlyǵyn da jeńispen aıaqtady. Onyń 30-yn merziminen buryn aıaqtap, orta salmaqtaǵy álem boıynsha úzdik boksshylardyń biri atandy.

Qazaq topyraǵynan shyǵyp, álemdi moıyndatyp, qazaq eliniń namysyn abyroımen qorǵap júrgen osyndaı azamattarymyzdy qalaı maqtan tutpasqa?! Olaı bolsa, judyryǵy zildeı urǵanyn qulatpasa kóńili kónshimeıtin boksshymyzdyń ómiri jaıynda aıta ketsek artyqtyq etpesi anyq.

Gennadıı Golovkın 1982 jyly 8 sáýirde Qaraǵandy qalasynda dúnıege keldi. Ol jaryq dúnıe esigin ashqanda jalǵyz bolǵan joq. Altyn qursaq anasy Genamen birge Maksım esimdi egiz uldardy ómirge ákeldi. Qezinde egiz baýyry Maksım da bokspen aınalysyp, keıin belgili bir sebepterge baılanysty sporttan ketken eken. Alaıda, sporttan ketse de bir qursaqty tepkilep birge jatqan syńarynyń qasynan alystaǵan emes. Gena qaıda júrse sonda, árkez sharshy alańǵa shyqqanda qasynan tabylyp, qoldaý kórsetip júrgenin jaqsy bilemiz.

Golovkın óziniń sporttyq mansabyn áýesqoı bokstan bastady. Alǵash bylǵary qolǵapty 11 jasynda kıdi. Sodan beri mine, qolǵabyn sheshken emes. Kásipqoı boksqa ketpeı turyp, Qazaqstannyń jeti dúrkin chempıony atandy. Al 2000 jyly jastar arasynda álem chempıonynda jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysynan kórindi. 2001 jyly Shyǵys Azııa oıyndarynyń, 2002 jyly Azııa oıyndarynda qarsylas shaq keltirmeı, bas júldeni qanjyǵasyna baılady. 2003 jyly álem chempıony atansa, 2004 jyly Afına qalasynda ótken Olımpıada oıyndarynda kúmis júldegeri atandy. Sonymen qatar, ózge de halyqaralyq saıystarda da atoılap alǵa shyǵyp, jeńisterimen baıraǵymyzdy jelbirete bildi. Tek, áýesqoı boksta Genanyń qorjynynda Olımpıadanyń altyny joq degenimiz bolmasa, basqa biraz bıikterdi baǵyndyryp úlgerdi.

Al Golovkın 2006 jyly áýesqoı boksqa qosh aıtysyp, kásipqoı boksqa bet aldy. Ol osy jyly ortasha (72 kg) salmaqtaǵy deńgeıde alǵash kásipqoı bokstyń sharshy alańyna kóterildi. Alǵashqy 8 jekpe-jegin merziminen buryn aıaqtap, álem nazaryn birden ózine aýdara bastady.

2007 jyldyń qyrkúıek aıynda frantsýz Mehdı Boýdlamen kezdesip (11-1), 2008 jyly sáýir aıynda Ian Gardnerdi (20-3), osy jyly qarasha aıynda belarýs Malık Dzıarrany (29-3) esepterimen aıqyn basymdylyqpen jeńedi. Al 2009 jyly shildeniń 11 kúni birinshi ret 12 raýndtyq jekpe-jekke shyǵady. Genanyń da kútkeni osy edi...

Bul kúni bizdiń daryndy boksshymyz WBO serııasy boıynsha brazılııalyq Djon Anderson Karvalonmen judyryqtasyp, bar bolǵany 2 raýndta nokaýtpen tize búktirip, alǵash ret WBA dárejesi boıynsha álem chempıony ataǵyna qol jetkizedi. Osylaı Genanyń kásipqoı bokstaǵy jaýapty ári jarqyn joldarǵa bastaıtyn jeńisti serııasy bastalady.

Al 2010 jyly kolýmbııalyq Mılton Nýnesti jeńip, WBA (Búkilálemdik boks assotsıatsııasy) ýaqytsha chempıony atanady. 2011 jyly amerıkalyq Lahýan Saımondy birinshi raýndta-aq qulatyp, IBO (Halyqaralyq boks qaýymdastyǵy) tujyrymy boıynsha chempıon ataǵyna qol jetkizdi.

2012 jyly tıtýldy úshinshi ret qorǵaýda Golovkın japondyq Makotto Fýchıgamıdi esinen tandyrdy. Sondaı-aq, osy jyly qyrkúıetiń 1-i kúni HBO amerıkalyq telearnasynda Gennadııdiń debıýti ótti. Golovkın rıngke jas polıak Gjegoj Proksamen judyryqtasyp, birinshi raýndta-aq qarsylasyn sulatyp tastady.

2013 jyldyń 19 qańtarynda Madison Square Garden arenasynda Golovkın erikti túrde tıtýldy qorǵaýǵa shyqqan tegi pýertorıkandyq AQSh boksshysy Gabrıel Rosadomen judyryqtasty. Gennadıı ony tehnıkalyq nokaýtpen jeńip ketti. 2013 jyldyń 30 naýryzynda Monakoda Gennadıı Golovkın japon boksshysy Nobýhıro Isıdomen qolǵap túıistirdi. Bul joly da qarsylasyn nokaýtqa túsirip, ony kásipqoı bokstaǵy alǵashqy jeńilisine ushyratty.

2013 jyldyń 29 maýsymynda AQSh-ta G.Golovkın belgili brıtanııalyq boksshy Mettıý Makklınmen sharshy alańda kezdesti. Bul jekpe-jek te qazaqstandyqtyń aıqyn basymdyǵymen aıaqtaldy. 2013 jyldyń 2 qarashasynda Gennadıı AQSh-ta jergilikti boksshy Kertıs Stıvenspen judyryqtasyp, qarsylasyn 8-shi raýndta esinen tandyrdy.

2014 jyldyń 1 aqpanynda Golovkın Monte-Karloda ganalyq Osýman Adamamen jekpe-jekke shyqty. Golovkınniń shoıyn judyryǵynan qaýiptengen Adamanyń bapkeri jetinshi raýndta eseńgirep qalǵan shákirtin sharshy alańǵa oramal laqtyryp, toqtatyp aldy. Osy jyldyń maýsym aıynda Golovkın WBA sýperchempıony atandy. 2014 jyly 26 shildede Golovkın Avstralııanyń tanymal boksshysy, burynǵy álem chempıony Denıel Gılmen jekpe-jekke shyqty. Úshinshi raýndta Golovkın kezekti jeńisine jetti.

2014 jyldyń 19 qazanynda Gennadıı Golovkın tanymal meksıkalyq boksshy, WBC nusqasy boıynsha ýaqytsha álem chempıony Marko Antonıo Rýbıomen judyryqtasyp, qarsylasyn ekinshi raýndta sulatyp saldy.

Al bıyl, ıaǵnı 2015 jyly Gennadıı eki kezdesý ótkizdi. Onyń biri 21 aqpanda Monakoda ótken bolatyn. Onda jerlesimiz Martın Mıýrreıdi oıynnyń 10-raýndynda jeńgen bolatyn. Al ekinshisin mamyr aıynyń 17 kúni Kalıfornııa shtaty, Inglvýd qalasyndaǵy «Forým» stadıonynda amerıkandyq boksshy kishi Vıllı Monromen judyryqtasyp, qarsylasyn ekinshi rýandta eki ret eseńgiretip tastady. Alaıda, Martın tabandylyq tanyta bildi. 6 raýndqa deıin jetti. Al qazannyń 17 kúni ótetin jekpe-jegi Genanyń osy jyldaǵy úshinshi jekpe-jegi bolmaq. Jerlesimiz bul joly da jeńisti jolyn úzbeı, úmitimizdi aqtaıdy dep senemiz.

Jerlesimiz Gennadııdiń barlyq jetistikteri týraly joǵaryda jipke tizgen marjandaı aıtyp óttik. Endi Golovkınniń qarsylasyna da áz-kem toqtala keteıik. Bul kezdesýdiń ózge jekpe-jekterge qaraǵanda orny bólek bolǵaly turǵany aıtpasaq ta túsinikti. Qarsylasy da osal emes.

Davıd Leme kásipqoı bokstaǵy 34 jekpe-jeginiń 33-in týǵan qalasynda ótkizgen. IBF (Dúnıejúzilik boks federatsııasy) tujyrymy boıynsha chempıondyq belbeýiniń ıegeri. Ol bul ataǵyn otandasymyzǵa qarsy birinshi ret qorǵamaq. Leme bul chempıondyq ataǵyn sońǵy ret frantsýz Hassan N'Dam N'Jıkamǵa qarsy jekpe-jekte jeńip alǵan. Bokspen 10 jasynan bastap shuǵyldanǵan eken. Áýesqoı bokstan úsh dúrkin Kanada chempıony.

Davıd Leme kásipqoı bokstaǵy birinshi jekpe-jegin 2007 jyldyń 14 sáýirinde ótkizip, meksıkalyq boksshy Hose Kandelarıo Torresti utqan. Osylaı onyń da jeńisti joldary sátimen bastalady. 25 jekpe-jeginde jeńisti joly jalǵasyp, 2011 jyly meksıkalyq Marko Antonıo Rýbıodan utylyp qalady. Osy jeńilisten keıin, araǵa 8 aı salyp, Gaıtı eliniń boksshysy Joashen Alsınge qarsy jekpe-jek ótkizip, taǵy da jeńilis tabady. Sóıtip, «WBC International» chempıondyq ataǵynan aıyryldy.

2012 jyly kásipqoı bokstaǵy jolyn qaıta jalǵap, meksıkalyq Haýdel Sepetany jeńip, 2011 jylǵy eki jeńilisinen keıin jeńisti joly qaıta jalǵasady. Davıd Leme osyǵan deıin jalpy 36 kezdesý ótkizip, 34-inde jeńiske jetken. 31 kezdesýin mezgilinen buryn aıaqtaǵan. Búginde ol Gennadıı Golovkınmen naǵyz tartysqa toly jekpe-jek ótkizemin dep ózine senip otyr. Oǵan bizdiń jerlesimiz jeńisti ońaı ustata salmaıtyny anyq.

Qos boksshy arasyndaǵy jekpe-jek 17 qazan kúni Nıý-Iorktaǵy «Madison Square Garden» kesheninde ótedi. Jerlesimizge jankúıer bolaıyq.

Kúnsultan Otarbaı