Gımalaı muzdyqtarynyń erýi sońǵy 10 jylda 65%-ǵa jedeldedi
ASTANA. KAZINFORM – Gımalaı aımaǵyndaǵy muzdyq massasynyń joǵalýy sońǵy on jylda burynǵy kezeńdermen salystyrǵanda 65%-ǵa jyldamdaı túsken, dep habarlaıdy Anadolý.
Bul týraly Systemiq konsaltıng kompanııasy men Úndistannyń Integrated Mountain Initiative (IMI) úkimettik emes uıymy birlesip daıyndaǵan baıandamada aıtylǵan.
Zertteý avtorlary muzdyqtardyń jedel erýi aımaqtaǵy mıllıondaǵan adam úshin tabıǵı apat qaýpin arttyryp otyrǵanyn eskertedi. Bul másele 26 tamyzda Qytaı shekarasyna jaqyn Nepal aýdandarynda bolǵan sý tasqynynan keıin qaıtadan ózekti boldy. Apatqa muzdyqtyń opyrylýy sebep bolýy múmkin degen boljam aıtyldy. Tasqynnan 1300-den astam adam qaza tapqan.
Baıandamaǵa sáıkes, Gımalaı aımaǵynda shamamen 40 myń muzdyq bar, alaıda turaqty baqylaý olardyń nebári 0,1%-yna júrgiziledi. Máńgi tońnyń jaǵdaıy týraly aqparat odan da az. Onyń ózgerýi de tabıǵı apattar qaýpin kúsheıtýi múmkin.
Muzdyqtardyń erýi óńirden tys jerlerge de áser etýi yqtımal. Sarapshylar jetkizý tizbekteriniń buzylýy, halyqtyń májbúrli qonys aýdarýy jáne geosaıası shıelenistiń kúsheıýin negizgi qaterlerdiń qataryna jatqyzady.
Zertteýde Úndistanǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Gımalaı el aýmaǵynyń shamamen 18%-yn alyp jatqanymen, tabıǵı apattardyń shamamen 35%-y osy óńirde tirkeledi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Tájikstandaǵy muzdyqtardyń erýi Ortalyq Azııaǵa qandaı qaýip tóndiretinin jazdyq.
Onyń aldynda byltyr álemdegi muzdyqtarda 408 gıgatonna muz erigenin habarladyq.
Sondaı-aq jaqynda Shveıtsarııada aptap ystyq muzdyqtardyń kólemin kishireıtip, pishinen ózgertip jatqany anyqtaldy.
