Gımalaı kúıeniń kesirinen erýde
ASTANA. Qańtardyń 5-i. QazAqparat - Klımatologtar Gımalaıdyń erýine kúıe men shań-tozańdar kináli dep tapty,
dep habarlaıdy QazAqparat Lenta.Rý saıtyna silteme jasap.
Gımalaıdy keı jaǵdaılarda «úshinshi polıýs» dep te ataıdy. Bul osy aımaqta, Soltústik jáne Ońtústik polıýsterdi qospaǵanda ǵalamshardyń kez kelgen jerine qaraǵanda sýly muzdaqtardyń kóp shoǵyrlaný faktisine baılanysty. Alaıda ótken ǵasyrdyń 60-shy jyldarynan bastap muzdaqtardyń alańy 60 paıyzǵa azaıǵan. Buǵan jahandyq jylyný kináli dep sanalady.
Jańa zertteýler aıasynda ǵalymdar kómirdi jáne kómirqyshqyldardy jaǵý kezinde paıda bolatyn kúıeniń ǵalamshar boıynsha jyljýynyń úlgisin jasady. Osy materıaldyń qara bólshekterin Kún qyzdyrady, nátıjesinde olardy qorshaǵan aýanyń temperatýrasy da ósedi. Ǵalymdardyń aıtýynsha, Ortalyq Azııanyń halyq tyǵyz ornalasqan aımaqtarynan kelgen kúıe Gımalaıdyń etegindegi aýaǵa jınalady. Bulardan týyndaǵan jyly aýa aǵyny muzdaqtardyń erýine ákeledi.
Atmosferalyq aǵynnyń ózindik úlgisin paıdalana otyryp klımatologtar aımaqtyń 2000 jyldan 2007 jyldy qosa alǵan kezeńdegi temperatýralyq rejımin zerttedi. Nátıjesinde olarǵa erigen muzdaqtardyń jartysyna kúıeniń áseri bolǵanyn anyqtaýdyń sáti tústi.
Ǵalymdar Arktıkada kúıeniń kesirinen bir gradýsqa jylynǵanyn aıqyndady. Jalpy jıyny, bul aımaq 1890 jyldan 2007 jyl aralyǵynda 1,9 gradýsqa jylı túsken.
