Ǵylymǵa bıznes tarapynan suranys jetkiliksiz — Joǵary aýdıtorlyq palata

ASTANA. KAZINFORM — Ǵylymnyń ekonomıkadaǵy úlesi jalpy ishki ónimge shaqqanda 0,16 paıyzdy ǵana quraıdy. Bul týraly Quryltaı otyrysynda Joǵary aýdıtorlyq palata tóraǵasy Álıhan Smaıylov aıtty.

Qorǵanys mınıstrliginiń bıýdjeti tekseriledi: Joǵary aýdıtorlyq palata aýdıt bastady
Foto: Joǵary aýdıtorlyq palata

— Memleket basshysy eldiń tehnologııalyq egemendigi jáne básekege qabilettiliginiń negizi retinde ǵylymnyń damýyna erekshe mán beredi. Konstıtýtsııada da adam kapıtalyn, ǵylym men ınnovatsııany damytý memlekettiń strategııalyq basymdyǵy retinde belgilengen. Bul ǵylymdy basqarý júıesine jáne onyń túpkilikti nátıjesine qoıylatyn talaptardy arttyrady. Sońǵy jyldary bul salada mańyzdy sharalar qabyldandy. Ǵylymdy qarjylandyrý edáýir ulǵaıyp, joǵary ǵylymı uıym retinde Ulttyq ǵylym akademııasy qaıta quryldy. Joǵary oqý oryndary men ǵylymı uıymdardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıtylyp, jas ǵalymdarǵa qoldaý kórsetilip jatyr. 2025 jyly júrgizilgen aýdıttiń qorytyndysy boıynsha Úkimetke 8 usynym, al aýdıt obektilerine 88 tapsyrma berildi. Onyń jartysynan astamy búginde oryndaldy, — dedi palata tóraǵasy.

Onyń dereginshe, Ǵylym qory arqyly tájirıbelik-konstrýktorlyq ázirlemelerdi granttyq qarjylandyrý zańnamalyq túrde qarastyryldy. Mınıstrliktiń ǵylymı zertteýlerge arnalǵan satyp alý qaǵıdalaryn bekitý jónindegi quzyreti bekitildi. Akkredıtteý jáne ǵylymı saraptama rásimderi, sondaı-aq apellıatsııalardy qaraý tártibi retteldi. Ǵylymı nátıjelerdi engizýdi rastaýdyń biryńǵaı nysany jáne kommertsııalandyrý jobalary boıynsha josparly satý kórsetkishterin aıqyndaý ádistemesi bekitildi.

— Ókinishke qaraı, 2026 jylǵy aýdıt nátıjeleri qabyldanǵan sharalarǵa qaramastan, ǵylymdy basqarýda birqatar júıeli problemanyń saqtalyp otyrǵanyn kórsetti. Qarjylandyrý kólemi ulǵaıǵanymen, tıisti tehnologııalyq nátıjeler salystyrmaly túrde kórinis tappaı otyr. 2022-2025 jyldary ǵylymǵa jumsalǵan qarajat 122-den 262 mıllıard teńgege deıin ósti. Alaıda ǵylymnyń ekonomıkadaǵy úlesi tómen bolyp, jalpy ishki ónimge shaqqanda 1%-tiń ornyna naqty 0,16%-ti qurady. Qarjylandyrý negizinen bıýdjetpen qamtamasyz etiledi. Onyń úlesi 55%-ten 82%-ke deıin ulǵaıdy. Bul ǵylymnyń memleketke táýeldi ekenin jáne bıznes tarapynan suranystyń jetkiliksizdigin kórsetedi. Sonymen birge, tájirıbelik-konstrýktorlyq ázirlemelerdiń úlesi 13%-ten 5%-ke deıin tómendedi, — dedi Álıhan Smaıylov.

Aıta keteıik, Quryltaı otyrysynda ǵylymdy damytýǵa bólingen qarajattyń paıdalanylýyna qatysty Joǵary aýdıtorlyq palata tóraǵasynyń esebi tyńdalyp, birqatar zań jobasy talqyǵa salynady.