Ǵylym jáne óndiris: Qazaqstannyń taý-ken salasyna qandaı jańa tehnologııalar engizildi
ASTANA. KAZINFORM — Sońǵy bes jylda taý-ken salasynyń iri kásiporyndary ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarǵa 150 mıllıard teńge ınvestıtsııa salyp, 1,5 myńnan astam jobany iske asyrǵan. Bul týraly Úkimet otyrysynda Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev aıtty.
Onyń aıtýynsha, bul jobalar naqty óndiristik mindetterdi sheshýge baǵyttalǵan.
— Ǵylymı zertteýler qazaqstandyq jáne sheteldik ǵylymı uıymdar men ınjenerlik kompanııalardy tartý arqyly, iri kásiporyndardyń óz ǵylymı-zertteý ortalyqtarynda júzege asyrylady, qajet bolǵan jaǵdaıda qosymsha basqa ǵylymı uıymdar da qatysady, — dedi E. Naǵaspaev.
Mınıstr sátti júzege asyrylǵan jobalardy da atap ótti. Aıaq-Qojan, Aqtoǵaı, Almaly ken oryndary, Qońyrat qaldyq úıindileri men Bozshakól fabrıkalarynda quramynda mysy tómen shıkizatty óńdeýge arnalǵan kombınırlengen tehnologııa qoldanylady. Bul jylyna 50 myń tonnadan astam katodty mys óndirip, jylyna 350 mıllıon dollar kólemindegi ónimdi naryqqa shyǵarýǵa múmkindik beredi.
Al «Berqara» kesheninde untaqtap shyǵarý tehnologııasy qoldanylady. Bul kásiporyndy jobalyq qýatqa shyǵaryp, jylyna 5 myń tonna katodty mys óndirýge múmkindik berdi.
Sonymen birge, Qarataý ken orynynda quramynda vanadıı bar kvartsıtterdi gıdrometallýrgııalyq óńdeý júrgizilip, vanadııdi 85 paıyzdan, molıbdendi 77 paıyzdan joǵary deńgeıde alýǵa múmkindik berdi.
Buǵyty ken orynda sheelıt rýdalaryn óndirý jáne óńdeý tehnologııasy qoldanylýda. Nátıjesinde volfram rýdalaryn óńdeıtin zaýyt iske qosylyp, jylyna qosymsha 100 tonnaǵa deıin volfram trıoksıdi alynady.
Balqash mys balqytý zaýytynda janama komponentterdi keshendi alý úshin qalpyna keltiretin elektrbalqytý tehnologııasy ázirlendi. Bul jylyna myń tonnadan astam asyl metall shlaktaryn óńdeýge múmkindik beredi.
«Jezqazǵanredmet» zaýytynda jylýǵa tózimdi nıkel qospalarynyń qaldyǵyn qaıta óńdeý tehnologııasy engizilip, renıı óndirisi 10 ese artty. Oǵan qosa, nıkel, kobalt jáne basqa legırleýshi elementter alynýda.
— Jalpy salada tsıfrlyq transformatsııaǵa, startaptardy qoldaýǵa jáne zamanaýı tehnologııalardy engizýge baǵyttalǵan ınnovatsııalyq ekojúıe qalyptasýda. 500 kásiporynnyń tehnologııa deńgeıine baǵalaý júrgizilip, onyń nátıjesi boıynsha óndiristik protsesterdi jańǵyrtýǵa qatysty 23 usynys ázirlendi. Tsıfrlyq tehnologııany engizý boıynsha 240 qyzmetker oqytyldy. Jasandy ıntellektti engizý jol kartasy aıasynda óndiriste JI qoldanatyn 11 pılottyq joba iske asyryldy, — dedi E.Naǵaspaev.
Aıta keteıik, eldegi kásiporyndardyń ınnovatsııaǵa jumsaǵan shyǵyny tórt jarym esege ósip, 1,9 trıllıon teńgege jetti. Tereńde ornalasqan, dástúrli ádistermen anyqtalmaıtyn jasyryn ken oryndaryn izdeý úshin ınnovatsııalyq geohımııalyq ádis engizilip jatyr.
Ǵylymı jetistikter kórsetkishin oblys ákimderiniń reıtıngterine qosý qajet. Bul týraly Úkimet otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov aıtty.
