Germanııada mal urlyǵy kóbeıip, fermerler shyǵynǵa ushyrap jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Germanııada mal urlyǵy fermerler úshin eleýli máselege aınalyp otyr: keıde bir túnniń ishinde tutas tabyndar joǵalyp ketedi. Tergeýshiler munyń artynda shetelden kelgen kásibı qylmystyq toptar bolýy múmkin dep kúdiktenedi, dep habarlaıdy euronews.
Jaqynda Brandenbýrg federaldyq jerindegi Joǵarǵy Shprevald-Laýzıts okrýgine qarasty Raddýsh eldi mekenindegi fermer juma kúni tańerteń polıtsııaǵa onyń jaıylymnan 48 iri qara malynyń tolyqtaı urlanǵanyn habarlaǵan. Keltirilgen shyǵyn shamamen 75 myń eýroǵa baǵalanyp otyr.
Osydan nebári 14 kún buryn Brandenbýrgtegi Elba-Elster okrýginiń Hertsberg mańynda belgisiz adamdar 74 iri qarany urlap ketken. Qylmys ornynda júk kóliginiń izderi tabylǵan.
Al sáýir aıynda dál osy Elba-Elster okrýginiń Falkenberg qalasynda asyl tuqymdy fermadaǵy 69 buzaý joǵalyp ketken. Tergeýshilerdiń málimetinshe, qylmyskerler ferma aýmaǵyna shalǵaı jol arqyly kirip, shamamen 40 tonnalyq júk kóligimen qoraǵa tikeleı jaqyndaǵan. Olar úsh pen alty aı aralyǵyndaǵy urǵashy buzaýlardy tańdap, 69 maldy kólikke tıep áketken.
Uıymdasqan qylmystyq toptar kúdikke ilinip otyr
Germanııada qoı, iri qara, qaz, tipti ara uıalaryn urlaý jaǵdaılary jıilep keledi. Ásirese eldiń shyǵys aımaqtarynda iri kólemdegi mal urlyǵyn uıymdasqan toptar jasaıdy degen kúdik kúsheıgen.
Tergeýshilerdiń aıtýynsha, bul — kásibı túrde josparlanǵan qylmystar. Qylmyskerler túngi ýaqytta áreket etedi. Maldyń shyǵý tegin jasyrý úshin qulaqtaǵy sáıkestendirý belgileri alynyp tastalady nemese jalǵan tańbalarmen aýystyrylady.
Keı jaǵdaılarda maldy tıeý kezinde olardy tynyshtandyrý úshin dári-dármek (sedatıvter) qoldanylǵany da anyqtalǵan.
«Fermadaǵy qylmys» fermerlerge aýyr salmaq túsirip otyr
Aýyldyq jerlerdegi qylmys deńgeıiniń ósýi qazir «ferma qylmysy» degen uǵymmen biriktirilip jatyr. Mal urlyǵynan bólek, fermerler qymbat aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men traktorlardaǵy GPS júıeleriniń urlanýynan da zardap shegip keledi.
Keı federaldyq jerlerde (mysaly, Tómengi Saksonııa men Meklenbýrg–Aldyńǵy Pomeranııada) qylmys sany ósip otyrsa, Shlezvıg-Golshteınde sońǵy ýaqytta azdap tómendeý baıqalǵanymen, deńgeıi áli de joǵary.
Buǵan deıin NDR telearnasy «Fermadaǵy qylmys orny: aýyldyq jerdegi urlyq» atty reportajynda Germanııanyń soltústigindegi fermerlerdiń jartysynan astamy urlyqtan zardap shegetinin habarlaǵan. Maldan bólek, ónimder men aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary da urlanady.
Fermerler saqtyq sharalaryn kúsheıtpek
Kóptegen sharýashylyq qosymsha qaýipsizdik sharalaryn engizip jatyr. Olardyń qatarynda beınebaqylaý ornatý, qoralardy jaryqtandyrýdy kúsheıtý jáne fermerler arasynda WhatsApp sııaqty jeliler arqyly jedel aqparat almasý bar. Bul kúdikti jaǵdaılardy tez habarlap, urlyqtyń aldyn alýǵa kómektesedi.
Germanııada aýyl sharýashylyǵy janýarlary ortalyqtandyrylǵan túrde tirkeletindikten, polıtsııa urlanǵan maldyń kóp bóligi Shyǵys Eýropa elderine nemese Eýroodaqtan tys memleketterge shyǵarylýy múmkin dep kúdiktenedi. Zań boıynsha janýarlardy tasymaldaý shekaradan ótkende tekserilýi tıis, biraq keı jaǵdaıda olar ruqsatsyz jabyq júk kólikterimen jasyryn túrde tasymaldanýy múmkin.
Budan buryn Almaty oblysynda 43 mal urlaǵan barymtashylar ustalǵanyn jazdyq.
