Germanııa álemde qarý-jaraq eksporty boıynsha tórtinshi orynda tur
ASTANA. KAZINFORM — Shved zertteý ınstıtýty SIPRI málimetinshe, Germanııa álemde qarý-jaraq eksporttaýshylar arasynda tórtinshi orynda tur. Qorǵanys ónerkásibi gúldenip jatqanymen, eldiń qalǵan ekonomıkasy álsirep barady, dep habarlaıdy Euronews.
SIPRI derekterine sáıkes, Germanııa qarý eksportynda Qytaıdy basyp ozdy. Qazir AQSh eń iri eksporttaýshy bolyp qala berse, odan keıin Frantsııa, Reseı jáne Germanııa tur. Qytaı besinshi orynǵa turaqtaǵan. Munyń negizgi sebebi — óńirdegi shıeleniske baılanysty Eýropada suranystyń kúrt ósýi.
Germanııadan eksporttalǵan qarýdyń 17%-y NATO seriktesi elderge baǵyttalǵan.
Bul rette Qytaıdyń eksport kólemi turaqty. 2016–2021 jyldarmen salystyrǵanda, Qytaıdyń qarý eksporty 11%-ǵa ósken. Bul eldiń álsiregenin bildirmeıdi: kerisinshe Qytaı syrttan kóp qarý-jaraqqa táýeldi emes, óz ónimin óndiredi jáne ony strategııalyq seriktesterine, mysaly, Pákistanǵa eksporttaıdy.
Germanııanyń qorǵanys ónerkásibi rekordtyq tapsyrystar men qarqyndy satylymnyń arqasynda gúldenip jatqan kezde, eldiń ekonomıkasy 2026 jyldyń naýryzynda álsiz kúıde qalyp otyr — jyldyq JІÓ ósimi tek 0,9–1,2% shamasynda bolady dep kútilýde.
Eýropalyq elder qarý-jaraq ımportyn úsh esege arttyrdy
Shvedtik ınstıtýttyń derekteri boıynsha, 2016–2020 jáne 2021–2025 jyldar aralyǵynda dúnıejúzilik qarý-jaraq jetkizilimderi 9,2% ósken. Sol kezeńde eýropalyq elder qarý-jaraq ımportyn úsh esege arttyrǵan.
— Azııa, Okeanııa jáne Taıaý Shyǵystaǵy shıelenister men qaqtyǵystar qarý-jaraqqa suranysty arttyrsa, sol ýaqytta eýropalyq elderge qarý-jaraq jetkiziliminiń kúrt ósýi búkil álemde qarý-jaraq jetkizilimderin shamamen 10% kóbeıtti, — deıdi SIPRI dırektory Metıý Djordj.
Amerıkandyq qarýdyń eń úlken bóligi Eýropaǵa eksporttaldy
Sonymen qatar, amerıkalyq qarýdyń eń kóp bóligi Taıaý Shyǵysqa emes, Eýropaǵa ketti — bul sońǵy jıyrma jylda alǵash ret bolyp otyr, — delingen Sipri baıandamasynda.
2021–2025 jyldar aralyǵynda AQSh halyqaralyq qarý-jaraq jetkizilimderiniń 42%-yn qamtamasyz etip, qarý-jaraqty 99 elge eksporttady. Al 2016–2020 jyldary bul kórsetkish 36% bolǵan. ıAǵnı, AQSh qarý eksportynda ústemdigin odan ári nyǵaıtyp keledi.
99 eldiń ishinde: 35 memleket Eýropada, 18 — Amerıkada, 17 — Afrıkada, 17 — Azııa men Okeanııada, 12 — Taıaý Shyǵysta.
Buǵan deıin Germanııanyń Federaldyq armııasy Iran mańyndaǵy aımaqtan qosymsha áskerı kúshterdi shyǵaratynyn málimdedi.
