Geologııalyq derekterdi JI kómegimen tsıfrlandyratyn aýqymdy joba júzege asyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda geologııalyq aqparatty tolyq tsıfrlandyrý jáne ony jasandy ıntellekt tehnologııalary negizinde júıeleý baǵytynda keshendi jumys júrgizilip jatyr. Bul týraly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne olardy tsıfrlyq transformatsııa arqyly sheshý» taqyrybyndaǵy Joldaýynda atap ótti.
Joldaýda geologııalyq aqparatty tsıfrlandyrý men júıeleý protsesin jedeldetýdiń, sondaı-aq osy salaǵa jasandy ıntellekt tehnologııalaryn keńinen engizýdiń mańyzdylyǵyna erekshe nazar aýdarylǵan.
Osyǵan baılanysty qazirgi ýaqytta Qazaqstanda geologııalyq derekterdi saqtaý, qurylymdaý jáne tıimdi paıdalaný maqsatynda jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizý boıynsha júıeli jumys qolǵa alynǵan. Atalǵan baǵytta Ulttyq geologııalyq qyzmet jasandy ıntellekt elementteri qoldanylatyn Big Data negizindegi aqparattyq júıeni qurý jobasyn iske asyryp jatyr.
Joba ǵylymı-zertteý, ǵylymı-tehnıkalyq jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar aıasynda jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń qarajaty esebinen qarjylandyrylady. Qazaqstan Respýblıkasynyń «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» kodeksine sáıkes, paıdaly qazbalardy óndirýge baǵyttalǵan shyǵyndardyń 1 paıyzy ǵylym men tehnologııany damytýǵa bólinedi.
- Tsıfrlandyrý jumystarynyń negizgi maqsaty – 1950-1990 jyldar aralyǵynda Qazaqstan aýmaǵyndaǵy barlyq geologııalyq qorlarda jınaqtalǵan tarıhı geologııalyq aqparatty jasandy ıntellekt tehnologııalary arqyly mashına oqı alatyn formatqa kóshirý. Jalpy kólemi shamamen 5 mıllıon birlikti quraıtyn bul derekter eldiń geologııalyq aqparatyna ortalyqtandyrylǵan qoljetimdilikti qamtamasyz etip, jer qoınaýyn paıdalaný salasynda ınvestıtsııalyq sheshimder qabyldaý úshin mańyzdy baza qalyptastyrady, - delingen Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń aqparatynda.
Qazirgi ýaqytta bastapqy geologııalyq aqparattyń 97,5 paıyzy tsıfrlandyrylǵan. Bul shamamen 4,7 mıllıon derekter obektisin qamtıdy. Atap aıtqanda, olardyń qatarynda 4 289 571 qaǵaz qujat paraǵy, 250 000 grafıkalyq qosymshalar paraǵy, 96 020 magnıttik taspa jáne 62 245 kartrıdj bar.
Qazaqstandaǵy barlyq geologııalyq aqparatty tolyq tsıfrlandyrý jáne júıeleý jumystaryn 2026 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Jobany iske asyrý nátıjesinde mátindik, kestelik jáne grafıkalyq derekterdi mashına oqı alatyn formatqa kóshirý, tolyq fýnktsıonaldy geoaqparattyq júıe negizinde qurylymdalǵan derekter bazasyn qalyptastyrý, keńistiktik derekterdi súzgileý múmkindigin engizý kózdelgen.
Sonymen qatar, mamandardy jasandy ıntellekt pen data science quraldaryn qoldanýǵa oqytý, ınteraktıvti karta, analıtıkalyq quraldar jáne ıntellektýaldy chat-bot engizý josparlanyp otyr.
Aıta keteıik, Petropavlda kósheni tazartý jumystaryn esepke alýǵa jasandy ıntellekt júıesi qoldanylyp jatyr.