Gennadıı Shıpovskıh: halyq áleýmettik jelidegi kúmándi jarnamanyń kesirinen aqshasynan aıyrylýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Senator Gennadıı Shıpovskıh óziniń depýtattyq saýalynda áleýmettik jelilerdegi agressıvti jarnamanyń kúsheıip bara jatqany týraly másele kóterdi.
Depýtat sońǵy jyldary áleýmettik jelidegi jarnamanyń kólemi ǵana emes, agressıvti sıpaty da kúrt óskenine nazar aýdardy. Ásirese, blogerler men ınflıýenserler, tanymal mádenıet jáne sport qaıratkerleri arqyly taýarlar men qyzmetter jáne «ınvestıtsııalyq jobalar» alǵa basyp barady. Óıtkeni, olardyń pikirine kóptegen paıdalanýshylar senim artady. Mundaı jarnama azamattardyń aqsha jóninde sheshim qabyldaýyna, olardyń tutyný barysyndaǵy tańdaýyna jáne tipti densaýlyq jaǵdaıyna tikeleı áser etedi.
Senatordyń aıtýynsha, áleýmettik jeliler arqyly jarnamalar men qarjylyq jobalarǵa qatysýǵa shaqyrýlar jıi taratylyp jatyr. Olar teksere kelgende qarjy pıramıdasy bolyp shyǵady. Kúmándi ınvestıtsııalyq jáne qurylys jobalary, sapasyz nemese tipti densaýlyqqa qaýipti taýarlarda jarnamalanady.
- Áleýmettik jelilerde azamattardyń erkinen tys esirtkige, jezókshelikke, onlaın-kazınoǵa, pornografııalyq sıpattaǵy kontentke nemese jasandy ıntelekt arqyly tanymal tulǵalardyń beınesimen aktsııa satý syndy jarnamalar shyǵa beredi. Áleýmettik jelide bir rıls kórip otyrǵan adam aıaq astynan osyndaı kontentke tap bolady. Mundaı jaǵdaıda memleket júrgizip jatqan aldyn alý, tárbıe jáne túsindirý jumystarynyń tıimdiligi qanshalyqty bolmaq?, - dedi Gennadıı Shıpovskıh.
Senator dárigerlik bilimi joq adamdardyń medıtsınalyq dári-dármekti, salmaq azaıtýǵa arnalǵan quraldar men ımmýnıtetti arttyrýǵa arnalǵan qospalardy áleýmettik jeliler arqyly taratýy týraly jarnamaǵa da nazar aýdardy. Mundaı ónimder kóbinese «tabıǵı» jáne «qaýipsiz» dep aıtylady, al densaýlyqqa zııany úshin jaýapkershilik máseleleri rettelmegen kúıinde qalyp otyr.
«Meta, TikTok jáne ózge de platformalarmen birlesip, Qazaqstan aýmaǵynda tyıym salynǵan jáne qoǵamǵa qaýipti jarnamalardyń algorıtm arqyly taralýyna jol bermeý boıynsha naqty kelisimderge qol jetkizýdi usynamyn. Esirtki, jezókshelik, onlaın-kazıno jáne pornografııalyq sıpattaǵy paıda bolatyn jarnamalardyń taralýyn avtomatty túrde anyqtap, jedel buǵattaıtyn naqty baqylaý mehanızmderin engizý kerek. Medıtsınalyq bilimi joqtardyń adam densaýlyǵyna tikeleı áser etetin ónimderdi jarnamalaýyna shekteý qoıý qajet, al mundaı jarnamanyń saldarynan azamattardyń densaýlyǵyna zııan kelgen jaǵdaıda, ónimdi jarnamalaǵan adamnyń da jaýapkershiligin qarastyrý kerek», - dedi senator.
Osyǵan deıin depýtat Úkimetke medıtsınalyq kýálandyrýdy jekemenshik zerthanalarǵa berýdi usynǵan bolatyn.