Genetıkter mamontty tiriltpek nıette
ASTANA. QazAqparat - Amerıkandyq genetıkter ǵylymı serpilis jasaǵany týraly habarlady: olar pildiń DNK-syna ólip qalǵan mamonttardyń 14 genin qoıdy. Bul týraly The Sunday Times gazetine bergen suhbatynda zertteý ujymynyń jetekshisi Djordj Cherch (Garvard) habarlady.
Ǵalymdar CRISPR genomyn redaktsııalaý quralyn paıdalandy. «Biz, eń aldymen, tómengi temperatýra jaǵdaıynda organızmdi tiriltýge jaýap beretin jún qabatynyń, iri qulaqtarynyń, teriasty maılardyń jáne eń aldymen gemoglobınniń genderimen jumys jasadyq. Qazir bizdiń qolymyzda mamont DNK fragmentterimen pildiń saý jasýshalary bar. Biz ázirge bul tájirıbeniń nátıjelerin ǵylymı jýrnalǵa bergen joqpyz, biraq ta taıaý ýaqyttarda shyǵyp qalar», - dedi genetık.
Cherch - máńgi muzdyqta tabylǵan mamonttar qaldyqtaryn klondaýǵa qarsy ataqty adamdardyń biri. Ǵalym ejelgi janýarlardyń barlyq genomdaryn birte-birte qaıta jasaý jón bolady, dep sanaıdy - máńgi muzdyqta saqtalǵan DNK fragmentterin olardyń eń jaqyn týystary - úndi pilderiniń jasýshalaryna salý kerek degendi aıtady.
Cherchtiń pikirinshe, mamonttar (tipti olardyń dál emes kóshirmeleriniń ózi) máńgi muz erýi qaýpi tónip turǵan sibir týndrasynyń ekojúıesin turaqtandyrýda mańyzdy ról atqarady.
Alaıda ǵalymdardyń bári birdeı mamonttardy tiriltýdi jaqtap otyrǵan joq. «Qazir afrıkandyq jáne úndi pilderine de quryp ketý qaýpi tónip tur. Biz tiri janýarlardyń ózin qorǵaı almaı otyrǵanda, o dúnıeden taǵy bir pildi qaıtarýdyń qajeti qansha? Odan da aqshany myńdaǵan jyl buryn joıylyp ketken janýarlardy tiriltýge emes, qolda bardy qorǵaýǵa jumsaý qajet», - dep málimdedi ejelgi DNK boıynsha sarapshy, professor Aleks Grınvýd.
CRISPR quralynyń kómegimen ǵalymdar sondaı-aq genetıkanyń irgeli zańdaryn aınalyp ótip, mýtatsııany kelesi urpaqqa 97 paıyz tıimdilikpen berýdi úırendi. Bul týraly Science jýrnaly habarlady.
