«Ǵaryshqa qazaqtyń da bar talasy» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Qazaqstanda ishki jalpy ónim deńgeıiniń artýy 1,1 paıyzdy qurady. Bul biz qarjy daǵdarysyn eńserip kelemiz degen sóz be, álde álemniń ózge elderindegi sııaqty PR-qadam ba? Daǵdarystyń jańa tolqyny qaýpin tóndirip turǵan Islandııa elindegi ahýal shynymen de múshkil halge jetse, munyń elimiz ekonomıkasyna áseri qandaı bolmaq? Buryn-sońdy otandyq buqaralyq aqparat quraldarynda aıtylmaǵan ekonomıkalyq boljamdardyń bir parasyn «Alash aınasy» gazetiniń «Dat» aıdaryndaǵy tehnıka ǵylymynyń kandıdaty, Ortalyq Azııa ekonomıkalyq strategııalar ınstıtýtynyń keńesshisi Baqyt Qaıraqbaımen bolǵan suhbattan bile alasyzdar. Ekeýara áńgime «Álsizder arasynda myqty bolǵansha, myqtylar arasynda áljýaz bolǵan jón» degen taqyryppen basylǵan.

Al osy basylymnyń bas maqalasynda otandyq ǵarysh salasynyń josparlaryna kóre almaýshylyqpen qarap otyrǵan Reseı derjavasynyń sýyq málimdemeleri synǵa alynady. Sonyń biri - RF Memlekettik dýmasynyń depýtaty Mıhaıl Nenashevtiń jýyrdaǵy aıtqany. Sapasy syn kótermegen «QazSat» jerseriginiń qunyn tóleý jaıyn sóz etýdiń ornyna depýtat pen onyń artynda turǵan orys kúńkilshilderi Ulttyq ǵarysh agenttigi tóraǵasy Talǵat Musabaevty bizben yntymaqtaspaı keledi dep sókti. Bul málimdemeler neni kókseıdi? «Ǵaryshqa qazaqtyń da bar talasy» atty maqalada basylym tilshisi túrli túıtkilderdi qozǵaıdy.

Kınodramatýrg, jýrnalıst Tóleýhan Kenjebaev 80 jasta. Osy mereıtoıǵa arnalǵan suhbatta elimizdiń keńes dáýirindegi basshysy, ultjandy memleket qaıratkeri Dinmuhammed Qonaevtyń zamandasy sol kezeńdegi eńbek jolynyń qyzyqty sátteri týraly baıan etedi. 1957 jyly Máskeýde ótken jastar men stýdentterdiń VII festıvalinde reporter apparatyna Dımekeńniń sózin jazyp alyp, keıin «ejelgi» degen sózdiń qaıta-qaıta «ájálgi» dep dybystalǵany úshin ony basshynyń ózine qaıta aıtqyzyp, montajdaýǵa týra kelgenin aqsaqal kúlip esine alady. Tanymal tulǵanyń ómiri qyzyqtyrsa, «Alash aınasy» gazetiniń búgingi sanynda jaryq kórgen «Jýrnalıstıka men kınonyń Telqońyry» atty maqalaǵa nazar aýdaryńyz.

Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Almatydaǵy rezıdentsııasynda elimizdiń shyǵarmashylyq ıntellıgentsııa ókilderimen kezdesti. Bul - Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýyn jarııalaǵannan keıingi alǵashqy kezdesýi. Kezdesý kezinde Elbasy elimizdiń zııaly qaýymy aldynda sóz sóıledi. Osyǵan oraı «Aıqyn» gazetinde jaryq kórgen maqalada Elbasynyń «Qurmetti mádenıet qaıratkerleri! Bizdiń táýelsizdigimizdiń tarıhynda ońaı kezeńder bolǵan emes. Bárin jańadan bastaýǵa týra keldi. Osy jyldar ishinde kóp is tyndyrdyq. Búginde memleket aldynda, halyq aldynda qyrýar mindetter tur. Bul - ulttyń básekege qabilettiligin arttyrý mindeti. Álem bir ornynda turmaıdy. Tipti, ózimiz qol jetkizgen ustanymdardy ustap turǵymyz kelse de, únemi alǵa qaraı qozǵalýymyz qajet. Biz aldymyzǵa álemdegi eń damyǵan 50 eldiń qataryna kirý mindetin qoıdyq. Sondyqtan osyndaı saıası maqsattardy sheshý kezinde qoǵamdyq kelisim men turaqtylyqtan ózge eshqandaı jol joq. Bul bizdiń tarıh aldyndaǵy, halyq aldyndaǵy, Qazaqstannyń bolashaǵy aldyndaǵy ortaq jaýapkershiligimiz», degen sózi keltirilgen.

Memleket basshysynyń shyǵarmashylyq ıntelegentsııasymen kezdesýi barysyna arnalǵan materıaldar «Alash aınasy», «Lıter» basylymdarynda da jarııalanǵan.

«Búgingi tańda órship turǵan máseleniń biri - týǵan tilimizge qatysty. Bul turǵyda eń birinshi kezekte qazaq tiliniń qoldanlýyn ІT-tehnologııalarda paıdalanýdy durys arnaǵa salý kerek. Aqparattyq qoǵam qurmaqshy bop bórkimizdi kókke laqtyryp jatyrmyz, biraq sol qoǵamnyń memlekettik tili dep tanylǵan qazaq tilinde aqparatty alý nemese engizý keı kezderi ınemen qudyq qazǵandaı qıyn bolyp keterin qaıtersiz», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Basylymnyń jazýynsha, osy aqparattyq tehnologııalardaǵy qazaq tiliniń máselesin sheshýdiń bir ǵana joly - ol latyn qarpine kóshý. Basylym betinde kóterilgen jaıttyń egjeı-tegjeıin búgingi nómirinen bile alasyzdar.

«Aıqyn» gazetiniń jazýynsha, aqpannyń 4-6 kúnderi Astanaǵa Norvegııa Koroldigingiń hanzadasy, taq murageri Hokon Magnýs resmı saparmen keledi. Sonymen qatar mártebeli hanzadamen birge sol eldiń Syrtqy ister mınıstri I.Store, munaı jáne energetıka mınıstri R.Kos bastaǵan delegatsııa da at basyn burmaq. Mártebeli qonaqtyń saparyna oraı basylymda «Hanzada Hokonnyń Qazaqstanǵa saparyna Norvegııa bir jyl daıyndaldy» degen taqyryppen maqala jarııalandy.

***

Qańtar aıynyń 29-ynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna «Jańa onjyldyq - jańa ekonomıkalyq órleý - Qazaqstannyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýyn jarııalaǵan bolatyn. Osyǵan oraı «Nur Astana» gazetiniń búgingi nómirinde Joldaý jol ashqan jobalar týraly maqalalar toptamasy berildi.

«Dombyrasyz án qaıda, dombyrasyz sán qaıda?!». «Nur Astana» gazeti sońǵy kezderi sahnaǵa dombyrasyz shyǵyp júrgen ánshilerden onyń sebebin surapty. Degenmen ánshilerdiń barlyǵy da biraýyzdan dombyrany bala kezden serik etkendigin, ony tastaý múlde oılarynda da joq ekendigin aıtqan. Máselen, ánshi Toqtar Serik «Ózimdi dombyramen jaralǵan ánshimin dep esepteımin. Alla amandyǵyn berse, dombyram da máńgilik qasymda bolady» dese, Saıat Medeýov «Dombyra men úshin jaı ǵana aspap emes, ol - meniń ónerdegi serigim» depti.

***

«Astana aqshamy» ótken jyldan beri kópti kórgen, talaıdy keshken qazynaly qarııalardyń áńgimesin jarııalap keledi. Búgingi kúnge deıin Roza Baǵlanova, Ázilhan Nurshaıyqov, Sherhan Murtaza, Ámın Tuıaqov, Qadyr Myrza Álı, Ábdýálı Qaıdar syndy tulǵalardyń suhbatyn jarııalap úlgerdi. «Gazettiń kezekti nómirinde teatr synshysy, ónertaný ǵylymynyń doktory Baǵybek Qundaqbaıulynyń suhbaty daıyndalyp jatqanda ol kisiniń dúnıeden ozǵany týraly habar jetti», dep jazady basylym. Sonymen gazet betinde kórnekti tulǵanyń sońǵy suhbaty «Kimniń rejısseri talantty bolsa, sonyń teatry myqty» degen taqyryppen berildi.

«Astana aqshamy» gazetindegi elordada «Jol kartasy» baǵdarlamasy sheńberinde atqarylǵan ıgi isterge sholý jasalyp, aǵymdaǵy jyly josparlanyp otyrǵan sharalarǵa keńinen toqtalǵan maqalaǵa nazar salyńyz. Sonymen qatar bul jaıt «Vechernıaıa Astana» gazetinde de keńinen qozǵalǵan.

Osy basylymnyń dástúrli «Áleýmet saýaly - ákim jaýaby» aıdarynda elorda ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń qala turǵyndarynyń saýaldaryna bergen tuşymdy jaýaptary jarııalanǵan.

***

«Balapannan Bolashaqqa deıin». Osy taqyryppen «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde jarııalanǵan maqala keshe Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń qatysýmen ótken Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń alqa májilisine arnalǵan. Alqa májilisi barysynda mınıstrliktiń osy ýaqytqa deıin atqarǵan jumystarynyń jaıy talqylanyp, alǵa qoıylǵan mindetteri sóz bolǵan. Bilim jáne ǵylym salasynyń jaǵdaıy týraly vedomstvo basshysy Janseıit Túımebaev baıandama jasaǵan. Mınıstr esebin tyńdaǵan Úkimet basshysy 2020 jylǵa taman elimizdiń búldirshinderi mektepke deıingi bilimmen 100 paıyz qamtylýy kerektigin basa aıtqan.

Alqa májilisinde aıtylǵan jaıttardy «Komsomolskaıa pravda», «Ekspress-K» jáne «Vechernıaıa Astana» gazetterinen oqı alasyzdar.

«Túrkııa Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstanda EQYU Sammıtin ótkizý týraly bastamasyn qoldaıdy», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» gazeti. Basylymnyń jazýynsha, Túrkııa Premer-Mınıstri Redjep Taıyp Erdoǵan Ankarada ótken konferentsııa barysynda osyndaı pikir bildirgen. Maqala «Bul uıymǵa tóraǵalyq etetin birinshi túrkilik musylman postkeńestik memleketi» degen túrik Úkimet basshysynyń sózi keltirilgen.