Ǵalymdar: Muzdyqtardyń erýi saldarynan álemdik muhıt deńgeıi biz oılaǵannan da jyldam kóterilip keledi
ASTANA. QazAqparat - Grenlandııada muzdyń erýi álemdik muhıt deńgeıiniń boljanǵannan da jyldam kóterilýine ákelýde. Álemdegi araldardyń iri muz jamylǵysynyń qalyptasýyn zerdeleýshi Danııa, Grenlandııa geologııalyq barlaý qyzmetiniń qyzmetkerleri osyndaı tujyrym jasady. Ǵalymdar 2009-2010 jylǵy jazǵy ystyq kezeńde qar qalyńdyǵy men muz qabyrshaǵy muhıtqa quıylatyn aǵyn sýdy ustap turatyn qabiletin joǵaltqan. Bul buryn eskerilmegen jaǵdaı, ıaǵnı, adamzat boljaǵannan buryn klımattyń jylyna bastaıtynyn bildiredi.
Videnskab.dk atty dattyq ǵylymı ınternet portalyna bergen suhbatynda zertteýge qatysqan professor Djeıson Boks birneshe anomalııalyq jyly maýsymdardan keıin qar qabatynyń betine kóp sý jınalyp, tyǵyz muzdy qabyrshyq qalyptastyratynyn aıtty. Bul keıinnen aǵyn sýdyń tereńge aǵýyna kedergi keltirip, qatýyna yqpal etedi. Sýdy ustaıtyn qabattyń qalyńdyǵy Grenlandııanyń keı aýdandarynda 40 metrge jetse, ol endi 3 metrge deıin juqarǵan.
Ári, ǵalymdar ázirge bul qubylystyń qanshalyqty taralǵanyn anyq bilmeıdi. Glıatsıolog Dırka van Asanyń aıtýynsha, Grenlandııadaǵy muz jamylǵysy qurylymynyń ózgerýi - klımattyń jahandyq jylynýynyń tikeleı saldary. Ǵalymdar ony qalpyna keltirý birneshe jyldardy qamtıtynyn atap ótedi. Bul araldarda jazǵy aýa raıy asa joǵary bolmaǵan kezde qolǵa alynýy tıis. Bul týraly maqala Nature jýrnalynyń sońǵy nómirinde jarııalandy.
