Ǵalymdar muzdyqtar erýiniń bastalǵan kezin anyqtady
ASTANA. QazAqparat - Muzdyqtardyń jahandyq erýi HІH ǵasyrda bastaldy, biraq ta sońǵy 20 jylda oǵan adamdar qyzmeti negizgi yqpal etýde, dep sanaıdy avstrııalyq ǵalymdar. Bul taqyryptaǵy zertteý Science jýrnalynda jarııalandy, dep habarlady Lenta.rý.
Insbrýk ınstıtýtynyń geofızıkteri Randolph Glacier Inventory (RGI) negizinde - ǵalamshardaǵy barlyq muzdyqtardyń tolyq tizilimi arqyly muzdyqtardyń 1851 jyldan 2010 jylǵa deıingi ózgerýi serpininiń óz modelin jasap shyqty. Onda tabıǵı faktorlar (kún belsendiliginiń qubylýy, janartaýlardyń atqylaýy) jáne antropogendik faktor ( jerdi paıdalaný sıpatyndaǵy ózgerister, parnıktik gazdar shyǵaryndylary) esepke alyndy. Zerttelgen kezeńdegi muzdyqtar erýiniń tórtten biri ǵana adamzat qyzmetimen baılanysty bolǵan. Degenmen 1991 jyldan beri antropogendik faktorlar áseriniń úshten ekige deıin artýy baıqalǵan. Alaıda avstrııalyq ǵalymdardyń modeli bólek aımaqtar boıynsha naqty nátıjelerdi bere almaı otyr.
Búgingi tańda jalǵasyp otyrǵan muzdyqtardyń erýi teńiz deńgeıiniń kóterilýine, sýmen qamtamasyz etýdiń daǵdarysyna jáne geologııalyq táýekelderge ákep soqtyrýda. Degenmen, muzdyqtardyń erýi áli de bolsa baıaý júrip kele jatqany atalyp ótilgen.
