Ǵalymdar: kúnine úsh kese kofe ishý sýıtsıd qaýpin tómendetedi
ASTANA. QazAqparat - Kúnine 3-5 kese kofe ishý adamnyń túrli júrek-qantamyr aýrýlarynan kóz jumý, óz-ózine qol salý jáne júıke júıesiniń buzylý qaýpin aıtarlyqtaı tómendetedi, delingen Circulation jýrnalynda jarııalanǵan maqalada.
«Kofeniń quramyndaǵy bıobelsendi qospalar aǵzanyń ınsýlınge qarsy tura alý dárejesin tómendetip, jalpy alǵanda onyń qabyný protsesterine tóze alýyna oń áserin kórsetedi. Kofeniń áser etý mehanızmderin ashý úshin qosymsha zertteýler qajet», - dep málimdedi Garvard ýnıversıtetiniń ǵalymy (AQSh) Mın Dın (Ming Ding).
Dın jáne onyń áriptesteri osyndaı pikirdi 30 jylǵa jýyq ýaqyt boıy Nurses' Health Study jobasynyń aıasynda 160 myńnan astam amerıkalyq medbıke men 41 myń dáriger er adamdardyń densaýlyǵyn zerttegen soń jasady.
Bastapqyda tájirıbeniń barlyq qatysýshylary eshqandaı dertterge shaldyqpaǵan edi. Bul ǵalymdarǵa kofe, shaı jáne ózge de dıetalyq ádetterdiń olardyń jas nemese erte egde jasta qaıtys bolý múmkindikterine qalaı áser etkenin baqylaýǵa múmkindik berdi.
Anyqtalǵandaı, kofeni birqalypty ishý medbıkeler men dárigerlerdiń densaýlyǵyna oń áserin berip, júrek-qantamyr júıesiniń aýrýlarynan, ekinshi tıptegi sýsamyr (dıabet), Parkınson aýrýy jáne ózge de neırodegeneratıvtik aýytqýlar jáne óz-ózine qol jumsaýdan kóz jumý qaýpin azaıtty. Tizimge kirmegen dertterdiń biri - obyr, kofe ony súıip ishetinderdi qaterli isikten qorǵamaǵan, biraq sonymen birge onyń damýyna esh septigin de tıgizbegen.
Dın men onyń áriptesteriniń esepteýinshe, kofeniń osyndaı oń áseri ony búginde AQSh-tyń jáne ózge elderdiń densaýlyq saqtaý mekemeleri men áleýmettik qyzmetterinde shyǵarylatyn «resmı» emdám túrleriniń barlyǵyna engizýge múmkindik beredi.
