ǴALYMDAR: Klımattyń ózgerýi nan sapasyn nasharlatady
ASTANA. QazAqparat - Iogann Genrıh fon Tıýnen atyndaǵy nemis bıoártúrlilik ınstıtýtynyń qyzmetkerleri 1999 jyldan beri erekshe ǵylymı tájirıbe júrgizip keledi: kómir qyshqyl gazyn beretin arnaıy qondyrǵynyń arqasynda ǵalymdar zertteý júrgizilgen bıdaı alqabyndaǵy aýada kómirtek dıoksıdin 50 paıyzǵa deıin arttyrýǵa qol jetkizip otyr. Osylaısha, Die Welt nemis basylymynyń jazýynsha, ǵalymdar 21-ǵasyrdyń sońynda bolatyn ekologııalyq jaǵdaılardy modeldeı alyp otyr, dep habarlady inopressa.ru.
Tájirıbeniń nátıjesi bıdaı óndirýshiler úshin eshqandaı jaqsy jańalyq kúttirip otyrǵan joq. Zertteý alańynda ósirilgen bıdaı unynda proteınder 5-10 paıyzǵa az, sonymen birge aqýyz quramy da aıtarlyqtaı ózgeshe. Proteınder qamyrdyń jabysqaqtyq qasıetiniń negizin qalaıdy, sondyqtan bolashaqtaǵy nan burynǵyǵa qaraǵanda kóp úgiledi. Ol aqyr aıaǵynda onyń dámine de áser etedi. Ortasha alǵanda, zertteý jetekshisi Remı Mandershaıdanyń sózine qaraǵanda, pisken nannyń sapasy eger proteınder sany 10 paıyzǵa azaısa, 20 paıyzǵa tómendeıdi.
Al, amerıkalyq ǵalymdar odan da jaman boljam jasap otyr. Garvard ýnıversıtetindegi Samýel Maıers bastaǵan ǵalymdar Brıtanııanyń tanymal Nature basylymynda jarııalanǵan málimetterine sáıkes, aýada kómir qyshqyl gazynyń artýy ósimdikterdegi mańyzdy mıkroelementterdiń azaıýyna ákeledi. ıAǵnı, 2050 jylǵa qaraı, bıdaıda tsınk 10 paıyzǵa, temir 5 paıyzǵa kemıdi, dep boljanady.
