Ǵalymdar Ǵylym týraly zańnyń jobasyn talqylaýda

80-nen astam ǵylymı qyzmetker jumys istep jatqan Ortalyqtyń zerthanalarymen tanysty.

Onyń Qazaqstannyń kóptegen ǵylymı uıymdaryna qaraǵanda ereksheligi sol, munda jas kadrlarǵa degen óte bir tapshylyq joq, al qyzmetkerleriniń orta jasy 30-dan aspaıdy. Munda London Ýnıversıtet Kolledji, Djon Hopkıns Ýnıversıteti, Nottıngem ýnıversıteti, Kolorado memlekettik ýnıversıteti sııaqty basqa da sheteldik jáne otandyq jetekshi joǵary oqý oryndarynyń túlekteri jumys isteıdi, dep habarlady mınıstrliktiń baspasóz qyzmetinen.

Medıtsına salasynda qyzylshaǵa jáne parotıtke qarsy vaktsınalardyń mıkrokapsýldyq nysandary, týberkýlezdi, sút bezindegi qaterli isikti, tsıtomegalovırýsti, polıomavırýsty, Epshteın-Bara vırýsyn, gepatıt vırýsyn anyqtaý úshin test júıeleri, tuqym qýalaıtyn jáne týa bitken aýrýlardyń damý túrlerin baǵalaý úshin genetıkalyq tester - Ortalyq ǵalymdarynyń mańyzdy jetistikteri bolyp tabylady.

Mınıstr Ortalyq ujymymen kezdesý barysynda joǵary oqý oryndarynan keıin ǵylymı kadrlardy daıarlaý, atap aıtqanda PhD doktorlaryn daıarlaýdyń jańa júıesine kóshý máseleleri jónindegi olardyń pikirleri men usynystaryn muqııat tyńdady.

Sondaı-aq ol jas ǵalymdardyń ǵylymı ázirlemelerin, qyzmetkerlerdi turǵyn úımen qamtamasyz etý jaǵdaıyn, olardyń eńbekaqysyn surap bildi. Ol áriptesterin Qazaqstan ǵylymynyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa atsalysýǵa shaqyrdy.

Sala basshysy óz sózinde sondaı-aq 2009 jyly qyrkúıektiń 4-inde Aqordada ótken ǵylym jáne ǵylym saıasaty jónindegi Keńes májilisinde Elbasy elimizdiń ǵylymı qaýymdastyǵynyń aldyna onyń ortalyǵy ózderi bolatyndaı etip, otandyq ǵylymdy tıimdi basqarý júıesin qurý, ǵylymı zertteýlerdiń sapasy men mańyzdylyǵyn arttyrý, ýnıversıtet ǵylymynyń damýyna jaǵdaı jasaý jóninde jańa mindetter qoıǵanyn erekshe atap ótti.

Ortalyq ǵylymdary jańa «Ǵylym týraly» zańnyń jobasyna úlken qyzyǵýshylyq tanytýda. Bul zań jobasy ótken aptada QR Parlamenti Májilisi janyndaǵy Qoǵamdyq palatanyń kóshpeli otyrysynda talqylanǵany belgili, onda Baqytjan Jumaǵulov ǵylymdy basqarýdyń jańa modelin tanystyrdy. Sonda usynylǵan túbegeıli ózgerister men ótkir pikirtalastarǵa qaramastan depýtattar korpýsy tarapynan tolyq qoldaý tapty. Ǵylymdy basqarýdyń jańa modeliniń negizgi eki baǵyty bar: birinshiden, qabyldanǵan sheshimder úshin barlyq deńgeıde ǵylymdardyń róli artady, ekinshiden, zertteýlerdi qarjylandyrýdyń jańa júıesi engiziledi. Endi qarjylandyrý úsh nysanda, ıaǵnı granttyq, bazalyq jáne maqsatty-baǵdarlamalyq negizde júzege asyrylatyn bolady. Jańa «Ǵylym týraly» zań jobasynyń taǵy bir aıtarlyqtaı jańalyǵy - ǵylym men ınnovatsııalyq qyzmetti qoldaýdyń jańa tetikteri qarastyrylǵan. Sondaı-aq zertteý ýnıversıtetteri degen jańa uǵym zańdyq aınalymǵa engizilgen.