Ǵalymdar Gımalaı muzdyqtarynyń erip bara jatqanyn anyqtady
ASTANA. 24 tamyz. QazAqparat - Ǵalymdar Gımalaı muzdyqtarynyń erýi jaıynda jańa málimetterdi jarııalady, ol buǵan deıingi baǵalaýdan basqasha bolyp shyqty, Bul jumys Nature jýrnalynda jarııalanǵan, onyń qysqasha mazmunymen .saıtynan tanysýǵa bolady, dep habarlady Lenta.rý.
Jańa málimetter polıardaǵy qardyń qalyńdyǵyn zertteýge arnalǵan ICESat spýtnıgi arqyly zerttegen. Spýtnık taýly jaǵdaıda jumys jasaýǵa eseptelmegendikten, oǵan birqatar ózgerister engizýge týra keldi.
Sonyń nátıjesinde taýdaǵy múzdyń azaıyp bara jatqany belgili boldy. Buǵan deıingi eki zertteýde belgili bolǵandaı, asa qorqynyshty emes. Buǵan deıin keıbir zertteýshiler muz qabaty 21 santımetrge nemese jylyna 12 gıgatonnaǵa juqaryp bara jatyr degen pikirler aıtqan bolatyn. Degenmen azııalyq muzdyqtyń qaıtkende de erýi baıqalady. Biraq ta ol taý alabynyń barlyq jerinde birkelki emes. Jańa málimetter Qaraqorym taýlarynda qardyń qalyńdyǵy burynǵysha saqtalyp otyrǵanyn kórsetti, al Úndistannyń soltústik-batys betinde erýi shańshań. Avtorlar tutastaı alǵanda muzdyqtyń erýi ortasha qalypta bolǵanymen, keıbir jerlerde shapshań erýi jergilikti turǵyndardyń ómirine eleýli áser etedi dep esepteıdi.
Gımalaı muzdyqtaryn zertteýdiń jalpy alǵanda ǵalamshardaǵy klımattyń ózgerýi turǵysynan alǵanda mańyzy zor, óıtkeni ondaǵy ózgerister Jer ústindegi klımattyq jaǵdaılarǵa eleýli áser etedi.
