Ǵalymdar adam murnynyń ózi tektesterge qaraǵanda úlken bolý sebebin anyqtaı almady
ASTANA. QazAqparat - Bıologtar adam murnynyń úlkendigi tabıǵı suryptalýǵa qatyssyz ári ol eshqandaı paıdaly fýnktsııa atqarmaıdy degen tujyrym jasady. Olardyń oıynsha murynnyń úlkendigi Homo sapiens-tiń bet-álpetiniń evolıýtsııasy kezindegi keri saldardan bolǵan, dep jazady PLoS Computational Biology jýrnaly.
Kóptegen antropologtar adamnyń iri murny maımyl sekildilerdiń kishkene murnyna qaraǵanda ókpege keletin aýany jylytyp nemese sýytyp beretin tıimdi «kondıtsıoner» dep sanaıdy. Alaıda Kıoto ýnıversıtetiniń ǵalymy Takesı Nısımýra men onyń áriptesteri joǵarydaǵy tujyrymnyń qate ekendigin anyqtady.
Japon ǵalymdary alty adamnyń, tórt shıpanze jáne alty makaka maımylynyń murny men muryn qýystaryn skanerlegen. Odan keıin qýys arqyly tynys aǵynyn jáne ol arqyly sýyq jáne qurǵaq, ystyq jáne qurǵaq, jyly jáne ylǵaldy aýa túrlerin «kondıtsıonerleýin» modeldep shyqqan. Nátıjesinde murny kishirek maımyldyń aýany anaǵurlym jaqsy «óńdeıtini» anyqtalǵan. Osylaısha zertteýshiler úlken muryn Homo sapiens-ke artyqshylyq bermeıtindigin moıyndap ári ony kezdeısoq jolmen «úlkeıip» ketken dep boljam jasady.
Ǵalymdar adamnyń murny ǵana emes basqa da múshelerdiń fýnktsııasyna da qatysty ortaq sheshimge kele almaı júr. Aıtalyq adamnyń ıeginiń shoshaqtyǵy da áli kúnge sheıin jumbaq. Bireýler ony keıdeısoq paıda boldy, nemese soqqydan qorǵaný úshin túrlengen dep sanaıdy.
