Ǵalym Qaljan Ahýn Bólekbaıulynyń 150 jyldyq mereıtoıy aıasynda jańa kitap jaryq kórdi
ALMATY. 11 sáýir. QazAqparat - Búgin Almatyda QR Ulttyq kitaphanasynda Shámsııa Qaljanovanyń «Qaljan Ahýn» atty kitabynyń tusaýkeser rásimi bolyp ótti.
Bul kitap Qaljan Ahýnnyń nemeresi Shámsııa Qaljanovanyń 2002 jyly «Sanat» baspasynan orys tilinde jaryq kórgen «Qaljan Ahýn» atty kitabynyń qazaq tiline aýdarylyp shyqqan basylymy bolyp tabylady. Kitap Qaljan (Qalmuhammed) Ahýn Bólekbaıulynyń 150 jyldyq mereıtoıy aıasynda arnaıy qazaq tilinde shóbereleri - Ispaeva Janar men Gúlnardyń muryndyq bolýymen aýdarylyp, shyǵarylyp otyr.
Kitapta ǵalymnyń ómiri men eńbek joly, aǵartýshylyq qyzmeti keńinen baıandalady jáne qazaq halqynyń tarıhynda kúrdeli iz qaldyrǵan XIX ǵasyrdyń tarıhı kezeńderi oryn alǵan. Basylymda avtor sondaı-aq, ákesiniń adal eńbegin teris tanyǵan keńestik saıasattyń shoqparyna ushyraǵan Ýamyq pen Maǵumardyń eńbekterin ashyp jazǵan. Basylymǵa sonymen qatar, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy men M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń muraǵattarynan tabylǵan Ýamyq Qaljanulynyń jáne onyń zamandastarynyń óleńderi engizilgen. Kitapty januıalyq tarıhty baıandaıtyn kórkem shyǵarma ǵana emes, Qyzylorda tarıhı shejiresin baıandaıtyn týyndy dese bolady.
Kitaptyń tusaýkeser rásimine avtordyń otbasy, tanymal memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, kitaphananyń oqyrmandary men qyzmetkerleri, sonymen qatar Qyzylorda oblysynan, Qyzylorda oblysy ákiminiń orynbasary Erjan Ýáıis basqarǵan arnaıy delegatsııa qatysty.
Erjan myrza Qaljan ahýnnyń ómirine toqtala kelip, Qaljan ahýn medresesiniń memleket qorǵaýyna alynǵanyn, 2009 jyly medreseni qaıta qalpyna keltirý men abattandyrý sharalaryna oblys qarajatynan 20 mıllıon teńge qarjy bólingenin aıtty. Delegatsııa quramynan sóz alǵan jazýshy Uzaqbaı Begimbetov Qaljan ahýnnyń áıgili Qunanbaıǵa bata bergeni jaıly qyzyqty derekterdi jetkizdi.
Qaljan Ahýn Bólekbaıuly 1862 jyly dúnıege kelgen. Qaljan Ahýn - ǵalym jáne dinı aǵartýshy, ol arab, parsy tilderin jetik meńgerip, Hıýa men Buharada (Kókiltash medresesi) joǵary bilim alyp, Qyzylorda oblysynyń Tereńózek aýylynda aǵartýshylyq qyzmettermen aınalysqan. Qaljan Ahýn ıslam dinin nasıhattaýmen shektelmeı, óz shákirtterin Shyǵystyń ǵylymı jáne rýhanı baı murasymen tanystyrǵan. Qaljan (Qalmuhammed) Ahýn Bólekbaıulynyń 150 jyldyq mereıtoıy bıyl Qyzylorda oblysynda keńinen atap ótilmek.
Kitaptyń avtory Shámsııa Qaljanova 1929 jyly Qyzylorda oblysynyń qazirgi «Qaljan Ahýn» aýylynda dúnıege kelgen. 40 jyl boıy halyqqa bilim berý salasynda eńbek etip, mektep dırektory, Qyzylorda qalasy atqarý komıtetiniń tóraıymy bolyp qyzmet atqarǵan. Qalalyq keńesiniń depýtaty bolyp saılanǵan.
