Ǵalymdar jastar arasynda qaterli isiktiń nege kóbeıip bara jatqanyn túsindirdi
ASTANA. KAZINFORM — Jastar arasynda qaterli isiktiń keıbir túrleri jıi anyqtalyp jatyr. Munyń sebepteriniń biri — aǵzanyń bıologııalyq qartaıýynyń jedeldeýi. Mundaı qorytyndyǵa Vashıngton ýnıversıtetindegi medıtsına mektebiniń ǵalymdary keldi, dep habarlaıdy DW.
Germanııadaǵy Qaterli isikti zertteý ortalyǵynyń (DKFZ) málimetinshe, elde 20-39 jas aralyǵyndaǵy adamdar arasynda toq jáne tik ishek obyryna shaldyǵý kórsetkishi aıtarlyqtaı kóbeıgen. Osyndaı úrdis AQSh-ta da baıqalady, ári onda kórsetkish budan da joǵary. Sonymen qatar zertteýshiler jastar arasynda súıek kemiginiń qaterli isigi men jatyr obyrynyń kóbeıgenin atap ótti.
Ǵalymdar kóp naýqasta hronologııalyq jas pen bıologııalyq jas arasynda eleýli aıyrmashylyq bar ekenin anyqtaǵan. Hronologııalyq jas adamnyń ómir súrgen jyldarymen ólshense, bıologııalyq jas aǵzanyń qanshalyqty tozǵanyn kórsetedi. Zertteýshilerdiń pikirinshe, qazirgi jastardyń aǵzasy burynǵy býyndarǵa qaraǵanda jyldamyraq qartaıýy múmkin.
Sonymen qatar zertteý avtorlary ázirge bıologııalyq qartaıýdyń jedeldeýi men qaterli isik qaýpiniń artýy arasynda tek baılanys anyqtalǵanyn, al olardyń arasynda tikeleı sebep-saldarlyq baılanys dáleldenbegenin atap ótti.
Zertteýshilerdiń biri Ron ıAhımovıchtiń aıtýynsha, bıologııalyq jasqa áser etetin faktorlardyń shamamen jartysy genetıkaǵa baılanysty, al qalǵan jartysyna adamnyń ózi yqpal ete alady. Bıologııalyq qartaıýdy baıaýlatýǵa turaqty dene belsendiligi, jetkilikti uıqy jáne teńgerimdi tamaqtaný kómektesedi. Al jas kezden semizdik, qımyl-qozǵalystyń azdyǵy jáne uıqynyń jetkiliksizdigi qartaıý úderisin jedeldetetin faktorlardyń qataryna jatady.
Aıta keteıik, Gonkong ǵalymdary qaterli isikti erte anyqtaýǵa arnalǵan DNQ testin ázirlep jatyr.
