Ǵalymdar sút ónimderin óndirýde tabıǵı krıoporoshoktardy qoldanýdy usyndy
ASTANA.KAZINFORM - «Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy» (UAǴBO) KEAQ ǵalymdary sút ónimderiniń sapasyn arttyrý, ımporttyq ıngredıentterge táýeldilikti azaıtý jáne Qazaqstannyń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtý sııaqty birqatar mańyzdy mindetti sheshýge baǵyttalǵan ınnovatsııalyq jobany iske asyryp jatyr.
UAǴBO ǵalymdary qurylymdalǵan sút ónimderin óndirýde múlde jańa tásildi — tabıǵı krıoporoshoktardy qoldanýdy usynyp otyr. Krıoporoshoktar — sýblımatsııalyq keptirý tehnologııasyn paıdalana otyryp, qazaqstandyq shıkizattan alynatyn bıologııalyq belsendi zattardyń kontsentrattary. Olar jasandy boıaǵyshtar men hosh ıistendirgishtersiz, ónimniń tabıǵı túsi men dámin qalyptastyrýǵa jol ashady.
Eksperımenttik zertteýler men tehnologııany synaqtan ótkizý UAǴBO-nyń enshiles uıymy — «Qazaq qaıta óńdeý jáne taǵam ónerkásipteri Ǵylymı zertteý ınstıtýty» JShS bazasynda júrgizilip jatyr.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi málimetinshşe, ázirleme naqty taǵamdyq qundylyǵy bar fýnktsıonaldyq sút ónimderin jasaýǵa baǵyttalǵan. Krıoporoshoktar ónimdi V tobynyń dárýmenderimen, E dárýmenimen jáne β-karotınmen baıytyp, óńdeýdiń jumsaq tehnologııasy arqyly bıologııalyq qundy komponentterdiń saqtalýyn qamtamasyz etedi.
Otandyq shıkizatty jáne óz tehnologııalyq sheshimderin paıdalaný ımporttyq qospalar men ıngredıentterge táýeldilikti tómendetýge múmkindik beredi.
Bul óz kezeginde ishki qaıta óńdeýdi damytýǵa, agroónerkásiptik keshenniń turaqtylyǵyn arttyrýǵa jáne ulttyq paıdaly taǵam ónimderi jelisin qalyptastyrýǵa yqpal etedi.
Mundaı tehnologııa elimizde alǵash ret ázirlenip jatyr. Ǵalymdardyń baǵalaýynsha, krıoporoshoktar qoldanylǵan sút ónimderi ımporttyq balamalarǵa qaraǵanda qoljetimdi baǵada usynylyp, sonymen qatar bıologııalyq qundylyǵy men sapasy jaǵynan olardan asyp túsedi.
Qazirgi ýaqytta joba júzege asyrýdyń qorytyndy kezeńinde. Kelesi jyly ázirlemeni naryqqa shyǵarý josparlanyp otyr, bul ony ónerkásiptik óndiriske engizýge jáne sút salasy kásiporyndarynda keńinen qoldanýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, Mańǵystaý oblysy túıe sútin untaqqa aınaldyryp, eksporttap jatyr.
Belarýs ǵalymdary epılepsııany emdeýge arnalǵan dáriniń balamasyn shyǵardy.
Ǵalymdar Antarktıdanyń muzasty qurylymynyń eń egjeı-tegjeıli kartasyn jasady.
Qazaqstan men Ulybrıtanııa ǵalymdary qola dáýirindegi tehnologııalyq jańashyldyqtardy zertteıdi.